Muzeum Miejskie Dzierżoniowa

03/08/2026

W tym tygodniu zapraszamy na gastronomiczną podróż po Dzierżoniowie epoki PRLu!
Na coolturalny spacer „Gastronomia powojennego Dzierżoniowa” zapraszamy w piątek, 7 sierpnia 2026 r, o godz. 16.00.

Wyruszymy śladami nieistniejących już barów, kawiarni i restauracji, które znajdowały się w naszym mieście w latach powojennych. Będzie to sentymentalna podróż i przypomnienie lat młodości wielu mieszkańców kiedy to spędzali czas w różnych lokalach gastronomicznych z epoki PRL-u zarówno jedząc posiłki jak i bawiąc się na dancingach. Dla młodszych natomiast będzie to ciekawostka przedstawiająca miejsca w których ich rodzice czy dziadkowie spędzali wolny czas po codziennych trudach.

Rozpoczynamy w Rynku, przy pomniku Jana Nepomucena.
Prowadzący: Grzegorz Kasowski

02/08/2026

Wczoraj obchodziliśmy 82. rocznicę Powstania Warszawskiego - czy wiecie, że po upadku powstania warszawskiego do niemieckich obozów jenieckich trafiła grupa ok. 17 tysięcy powstańców? W pierwszych tygodniach po kapitulacji, jedna trzecia powstańców warszawskich trafiła do Stalagu 344 Lamsdorf (Łambinowice).

W muzealnym ogrodzie możecie zobaczyć wystawę, która przybliża los powstańców: od momentu złożenia broni aż po odzyskanie wolności.

Ekspozycja skupia się na pokazaniu wyjątkowego, a mało znanego powstańczego epilogu – niewoli żołnierzy Armii Krajowej w obozach Wehrmachtu. Czas spędzony za drutami niemieckich obozów jenieckich dla tej grupy był naznaczony nierzadko poczuciem klęski, rozgoryczeniem, potęgowanym dodatkowo strachem o los najbliższych, upokorzeniem i szykanami ze strony strażników, a także brutalną obozową codziennością. Co ważne, kilkunastotysięczną rzeszę jeńców tworzyli nie tylko mężczyźni, ale i traktowane na równi z nimi kobiety i dzieci.

Na planszach przedstawiono fotografie jeńców oraz ich twórczości dokumentujące trudy obozowego życia. Na tym tle zaprezentowano także niektóre postacie jeńców: jak dr Jadwigę Beaupré, Witolda Pileckiego czy Stanisława Jankowskiego „Agatona”.

Wystawa została udostępniona przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych

01/08/2026

Diora na 12 miesięcy przedstawia:
"Marian, to jest jakby luksusowe..."

W 1955 roku Zakłady Radiowe Diora wprowadziły na rynek odbiornik radiowy Mazur Lux, który był wyjątkową odmianą wcześniejszego Mazura. Od poprzednika, wyróżniała go obudowa o ciekawym wydłużonym kształcie z zaokrąglonymi narożami i skalą wpisaną w okrąg w centralnej jego części.

Poza tym konstrukcja odbiornika była identyczna jak w Mazurze, który posiadał już transformator sieciowy i lampy serii „E”, w miejsce stosowanych w Pionierze lamp serii „U”. Dzięki transformatorowi chassis odbiornika zostało odizolowane od napięcia sieci zasilającej i dotknięcie części metalowych nie groziło użytkownikowi porażeniem. Pozwoliło to na bezpieczne zamontowanie w odbiorniku gniazd gramofonu, co jednocześnie wyeliminowało możliwość zasilania z sieci prądu stałego. Mazur Lux posiadał trzy zakresy fal: długie, średnie i krótkie.

Czy wiesz, że…
- konstrukcja Mazura Lux i innych odbiorników z tej rodziny oparta była na wcześniejszym Pionierze typu U
- był już wyposażony w transformator sieciowy
- gałki, które wykorzystano do produkcji Mazura Lux pochodziły z Pioniera
- Mazura Lux możesz obejrzeć w Muzeum Miejskim Dzierżoniowa na wystawie stałej prezentującej wyroby Zakładów Radiowych Diora

31/07/2026

Jutro 1 sierpnia - 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego - zapraszamy do uczestnictwa w uroczystości przy Pomniku Pamięci Losów Ojczyzny, o godz. 17.00.

🇵🇱 🇵🇱 🇵🇱
1 sierpnia 1944 r. o godzinie W wybucha powstanie przeciwko okupantowi niemieckiemu. Siły powstańcze liczą ok. 35 tys. osób. Są jednak słabo uzbrojone. Po początkowych sukcesach i wyparcia Niemców z kilku kluczowych punktów następuje kontrakcja wymierzona nie tylko przeciw powstańcom ale również ludności cywilnej miasta, która wspiera powstańców.

W dniach od 5 do 7 sierpnia wojska oddelegowane do walki z powstańcami mordują na Woli od 30 do 65 tysięcy polskich mężczyzn, kobiet i dzieci. W połowie sierpnia następuje druga z masakr na Ochocie. Ogółem śmierć ponosi poniosło ok. 10 tysięcy mieszkańców Ochoty.

W nocy z 19 na 20 sierpnia Powstańcom udało się zdobyć ośmiopiętrowy gmach PAST-y, czyli wieżowiec Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej. Od 4 sierpnia Alianci organizowali nad Warszawą zrzuty zaopatrzenia. Lotnicy startowali z baz we Włoszech z amunicją bronią, lekarstwami i żywnością. Odbyli nad Warszawa około 200 lotów i zrzucili około 230 ton zasobów, z czego 50 ton trafiło do Polaków.

W nocy z 2 na 3 października w Ożarowie zostaje podpisany układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie. W niewoli znalazło się ponad 17 tys. powstańców. Warszawę musiała opuścić cała ludność cywilna, czyli około 550 tys. Warszawiaków. Zostają oni skierowani na przymusowe roboty do III Rzeszy, do obozów koncentracyjnych, lub w głąb Polski.

Od 150-180 tys. – szacunkowo tyle ofiar cywilnych pochłonęło powstanie. W walkach o stolicę życie straciło ok. 16 tys. powstańców, rannych zostało 25 tys., w tym 6,5 tys. ciężko rannych. Po przeciwnej stronie zginęło 10 tys. hitlerowców tłumiących powstanie.

16/07/2026

Od kilku lat wśród wolontariuszy biorących udział w projekcie jest również obecny przedstawiciel Muzeum Miejskiego Dzierżoniowa.

🇹🇩 Zespół wolontariuszy rozpoczyna na rumuńskiej Bukowinie projekt pn. Cmentarze, kapliczki i krzyże przydrożne w Nowym Sołońcu - dokumentacja polskiego dziedzictwa kulturowego w Rumunii.

Stowarzyszenie Głogowska Edukacja Kresowa w ramach konkursu Polskie Dziedzictwo Kulturowe za granicą - wolontariat. Edycja 2026 uzyskała dofinansowanie z Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika Instytut Polonika. W dniach 15 -25 lipca będziemy realizować go w północnej Rumunii, w Nowym Sołońcu. To nasze trzecie tego typu przedsięwzięcie, które przeprowadzimy na rumuńskiej Bukowinie, poświęcone dokumentacji terenowej polskiego dziedzictwa kulturowego. Do Rumunii wyruszył 15-osobowy zespół. Uczestnicy pochodzą z Głogowa, Zielonej Góry, Warszawy, Dzierżoniowa, Broniszowa, Krzelowa, Jaczowa i Ścinawy. Projekt jest realizowany przez Stowarzyszenie Głogowska Edukacja Kresowa, we współpracy z Instytut Socjologii Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz Uniunea Polonezilor Din România/ Związek Polaków w Rumunii

Wśród wolontariuszy są m.in. przedstawiciele Uniwersytet Zielonogórski, PANS w Głogowie oraz I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Krzywoustego w Głogowie Muzeum Miejskie Dzierżoniowa

Na naszym Facebooku i stronie internetowej będą zmieszczane na bieżąco informacje na ten temat. Zapraszamy do ich śledzenia.

Relacje z poprzednich wyjazdów wolontariackich GEK znajdują się na stronie www.gek.org.pl
Fot. Z. Lewandowski

13/07/2026

02/07/2026

01/07/2026

Nadszedł czas na odbiornik lipca w naszej akcji "Diora na 12 miesięcy".
A jak czas to oczywiście...
Chronos!

W 1973 roku Zakłady Radiowe Diora wprowadziły na rynek odbiornik radiowy Chronos, który nie był podobny do żadnego innego produkowanego w tym czasie przez zakład.

Był to nowoczesny odbiornik gabinetowy zasilany z sieci, przeznaczony do odbioru stacji radiofonicznych na falach długich, średnich, krótkich i ultrakrótkich.

Nowością w odbiorniku było zastosowanie zegara kartkowego, służącego do automatycznego włączania i wyłączania odbiornika. Stosownie do potrzeb i upodobań użytkownika mogła być włączona w ustalonym czasie audycja wcześniej wybranej stacji radiowej lub sygnał dźwiękowy budzika.

Odbiornik wyposażono w wewnętrzną antenę ferrytową, klawiszowy przełącznik zakresów i gniazdo do podłączenia anteny zewnętrznej FM. Zastosowany układ elektryczny Chronosa wykonany był na tranzystorach krzemowych i odznaczał się niezawodną pracą oraz małym poborem mocy z sieci. Obudowa odbiornika wykonana była z tworzyw udaroodpornych.

Estetyczny wygląd, nowoczesna sylwetka i wymienione walory użytkowe odbiornika Chronos czyniły go niezwykle praktycznym i pożytecznym przedmiotem, niezbędnym do wyposażenia każdego gabinetu i pomieszczeń służbowych.

Na życzenie odbiorcy Zakłady Radiowe Diora mogły dostarczyć odbiornik Chronos z zakresem UKF od 87,5-100 MHz, które umożliwiało odbiór stacji radiowych w Europie zachodniej, dokonać zmiany układu graficznego skali i napięć zasilających transformatora sieciowego.

Czy wiesz, że…
- Chronos był jednym z pierwszych odbiorników radiowych z zegarem listkowym produkowanym w Dzierżoniowie
- był nowoczesnym, gabinetowym radioodbiornikiem z wbudowanym zegarem kartkowym
- Chronosa możesz obejrzeć w Muzeum Miejskim Dzierżoniowa na wystawie stałej prezentującej wyroby Zakładów Radiowych Diora

26/06/2026

Muzeum Miejskie Dzierżoniowa otrzymało dofinansowanie na realizację zadania „Kadry bez granic – produkcja filmu promującego polsko-czeskie pogranicze wraz z zakupem ekranu zewnętrznego”.

Projekt zakłada realizację wspólnych działań promujących dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze pogranicza polsko-czeskiego – miast Dzierżoniów (PL) i Lanškroun (CZ) – w nowoczesnej i dostępnej formie wizualnej. Głównym elementem projektu jest produkcja profesjonalnego filmu promocyjnego, prezentującego atrakcje turystyczne, walory przyrodnicze oraz obiekty dziedzictwa kulturowego obu miast i ich okolic. Drugim kluczowym zadaniem jest zakup i montaż zewnętrznego ekranu multimedialnego (75’’), który zostanie umieszczony na patio wieży ratuszowej w Dzierżoniowie.

Już od przyszłego roku na monitorze będzie wyświetlany przygotowany materiał filmowy.

Termin realizacji: kwiecień 2026 – kwiecień 2027

Całkowity koszt zadania: 31 976,85 €
Kwota dofinansowania z EFRR: 25 581,48 € (80%)
Wkład własny: 6 395,37 €

Zadanie „Kadry bez granic – produkcja filmu promującego polsko-czeskie pogranicze wraz z zakupem ekranu zewnętrznego” realizowane jest w ramach projektu realizowanego z Funduszu Małych Projektów w Euroregionie Glecensis w ramach Programu Interreg Czechy – Polska 2021–2027

20/06/2026

Dziś obchodzimy Narodowy Dzień Powstań Śląskich.

POWSTANIA ŚLĄSKIE 1919-1921
Rok 1918 przyniósł zmianę oblicza Europy. Upadły stare monarchie a w ich miejsce wyrosły nowe państwa narodowościowe. Polska po 123 latach zaborów odzyskała niepodległość. Młode państwo polskie zaczęło wykuwać swoje granice. Jednym ze spornych obszarów był Górny Śląsk z jego rozwiniętym przemysłem wydobywczym.

Pierwsze powstanie śląskie wybuchło spontanicznie, a przyczyną były wydarzenia, które rozegrały się w kopalni „Mysłowice” 15 sierpnia 1919 roku. Po kilku dniach walk w wyniku przytłaczającej przewagi Niemców i braku pomocy od strony państwa polskiego powstanie zostało stłumione.

Drugie powstanie rozpoczęło się rok później w 1920 r. Polska toczyła właśnie zacięte boje pod Warszawą a propaganda niemiecka głosiła rychły upadek państwa polskiego. Ciągłe prowokacje i antypolskie wystąpienia spowodowały wybuch powstania. Jego głównym celem było zlikwidowanie niemieckiej policji Sipo i zastąpienie jej polsko-niemiecką policją plebiscytową. Po krótkim czasie powstańcy opanowali znaczą cześć terenów przemysłowych. Pod naciskiem Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej niemieckie władze zgodziły się na zlikwidowanie niemieckiej Sipo.

Przyczyną trzeciego powstania był wynik plebiscytu przeprowadzonego 20 marca 1921 roku. Było to najdłuższe z dotychczasowych powstań. Wojska powstańcze liczyły w szczytowym okresie ok. 60 tys. żołnierzy. Powstańcy opanowali większość obszaru plebiscytowego. Najcięższe walki toczyły się o Górę Św. Anny. Po dwóch miesiącach walk i pod naciskiem aliantów podpisano zawieszenie broni.

W wyniku powstań Liga Narodów zaproponowała nowy podział spornego regionu, który był bardziej korzystny dla strony polskiej. W granicach Polski znalazły się główne miasta Zagłębia Górnośląskiego, np. Katowice, ze swoim rozwiniętym przemysłem wydobywczym.