14/08/2026
GEOSTANOWISKO TYGODNIA: NIECZYNNY KAMIENIOŁOM
W CHAŁUPKACH ⚒️⛰️
W ramach naszej akcji promującej ciekawe geostanowiska Świętokrzyskiego Światowego Geoparku UNESCO zapraszamy Was tym razem do nieczynnego kamieniołomu w Chałupkach zlokalizowanego przy Ośrodek Tradycji Garncarstwa w Chałupkach na terenie Miasto i Gmina Morawica⚒️⛰️.
👉 Kamieniołom stanowi pozostałość po wydobyciu wapieni górnej jury, które powstały jako osad dość głębokiego morza ponad 150 milionów lat temu!
👉 Wydobycie w kamieniołomie prowadzono lokalnie głównie na potrzeby produkcji wapna oraz kruszywa,
👉 Wapienie widoczne w kamieniołomie zawierają m.in. skamieniałości gąbek i glonów, które wskazują na morskie pochodzenie tych skał
👉 Skały te zostały wypiętrzone w trakcie alpejskich ruchów górotwórczych i od kilkudziesięciu milionów lat poddawane były procesom krasowym, które doprowadziły do powstania pustek
i zagłębień wypełnionych różnobarwnymi glinami
👉 To właśnie glina okazała się największym skarbem rejonu Chałupek, na bazie którego rozwinął się jeden z największych ośrodków garncarskich w naszym regionie, działający już od czasów imperium rzymskiego!
👉 Dla zachowania tradycji garncarskich utworzono Ośrodek Tradycji Garncarstwa w Chałupkach, którym aktualnie zarządza Samorządowe Centrum Kultury i Biblioteka w Morawicy należące do Miasto i Gmina Morawica
👉 W Chałupkach organizowane jest co roku święto ceramiki
i garncarstwa pn. Chałupkowe Garcynki, które jest jednym
z najważniejszych tego typu wydarzeń w Polsce
👉 W lipcu 2026 roku, garncarstwo i ceramika figuralna ośrodka
w Chałupkach, zostały oficjalnie wpisane na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego decyzją Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego!
👉 Przyjeżdżając do Chałupek możecie dowiedzieć się o geo-ciekawostkach związanych z kamieniołomem, z tablicy geoturystycznej, zwiedzić tutejsze muzeum z oryginalnym piecem garncarskim i zbiorami pięknej ceramiki ludowej, jak również wziąć udział w warsztatach garncarskich oferowanych przez Ośrodek Tradycji Garncarstwa w Chałupkach
👉 Mamy też dobrą informację dla wszystkich fanów wycieczek rowerowych. Obiekt zlokalizowany jest przy niebieskim szlaku rowerowym wiodącym przez Gminę Morawica, na którym znajdziecie również inne, ciekawe obiekty historyczne i przyrodnicze.
Zapraszamy na geoturystyczny szlak 🙂