04/05/2026
Kolejne wspaniałe znalezisko naszej koleżanki :) Emilia Emi
Czym ono jest, wielu z Was zapewne już wie, śledząc nasze poczynania. Szpila typu holsztyńskiego (tzw. Holstein pins) to charakterystyczna kategoria brązowych ozdób stroju, łączona z kręgiem kultury jastorfskiej oraz migracjami ludności z północnej Europy. Wyróżnia się bogato zdobioną główką oraz trzonem wygiętym w sposób szabelkowaty. Pod względem stylistycznym wykazuje pokrewieństwo ze szpilami skrzydełkowatymi.
Datowanie
Główny horyzont występowania przypada na fazę Ripdorf (Lt B2–C1), czyli przełom starszego i młodszego okresu przedrzymskiego (ok. III–II w. p.n.e.).
Występowanie i znaczenie kulturowe
Szpile tego typu wywodzą się z obszarów dorzecza dolnej Łaby, Jutlandii oraz wyspy Fionii. Na ziemiach polskich znane są głównie jako znaleziska osadowe lub luźne, m.in. z Sobiejuch i Łuszczewa.
Egzemplarze odkrywane w środowiskach podmokłych interpretuje się często jako dary wotywne składane bóstwom wodnym. Obecność szpil typu holsztyńskiego na Niżu Polskim (np. na Kujawach czy w Wielkopolsce) uznawana jest za świadectwo napływu ludności z północy, która wprowadzała odmienne wzorce kulturowe. Wraz z ceramiką typu Brześć Kujawski stanowią one jeden z kluczowych wyznaczników obecności grup jastorfskich na tych terenach.
Oczywiście podziękowania dla Atylla Wandalski za wspaniałe przedstawienie zabytku. Niezawodny jak zawsze :)
Piotr G