17/10/2025
Graving, gull og gromkarar på Ramstadmarka.
Det har vore liv og røre på Kildehaugtomta – eller Ramstadmarka, som vi naboar kallar ho med eit nostalgisk sukk. Her skal det bli ny parkeringsplass for det splitter nye helsehuset, men før gravemaskina fekk fritt spelerom, måtte fylkesarkeolog Aaron Johnson ta ein tur for å sjå om det låg nokre steinalderhemmeligheiter og lurte i jorda.
Etter ei grundig sjekk kunne Aaron slå fast at det ikkje var noko nytt å rope "Eureka!" for – berre dei gamle, gode funna: ei kokegrop og eit ildsted. Med andre ord, folk har både kokt og kosa seg her før i tida.
Men det er ikkje berre steinalderen som har sett spor her. Her har det vore hesja, her har det vore løypestreng opp til tunet. Her har det vore ynda hoppbakke og fotballbane. Historikar Eldar Høydal har skrive om sjølvaste Karl Ramstad, ein møbelmann med bein i nasen. Han starta lenestolfabrikk i kjellaren på Aurebøen under krigen – og i 1943 hadde han heile sju ansatte som trilla stolar som om det var konfekt. Då han døydde i 1955, var det fem igjen som heldt hjula i gang.
Karl var ikkje berre møbelmann – han var også gullgravar i Fairbanks, USA! Han kjøpte seg ei gruve og vart rik som ein oljesjeik. I tillegg var han ein av dei første i bygda med bil – ein Durant, som brumma som ein bjørn.
Og så har vi Ole T. Lied, ein kar som hadde sans for transport. I 1924 starta han bilruta Sykkylven–Drotninghaug, og året etter rulla han vidare til Lastølen, der han bygde Fjellseter Turisthytte. I 1927 fekk han og Karl konsesjon til Nysætra – og då var det berre å pakke niste og dra til fjells.
Far min, han hadde også eit eventyr: som liten fann han ein 500-lapp på fortauet utanfor Roaldkafeen. Han sprong som ein vind ned til faren sin i bakeriet og viste fram skatten. Svaret?
"Spreng opp til Karl Ramstad og lever den der – det e berre han som har slike pengar i bygda!" ;)
