Museum Slag van de Somme 1914-1918

Museum Slag van de Somme 1914-1918 In de oostelijke slottoren van het Slot Schagen treft u een collectie voorwerpen aan uit de Eerste Wereldoorlog. Het museum is doorgaans geopend op afspraak.

De Somme is een gebied in Noord Frankrijk ongeveer 70 km over de Belgische grens. In de zomermaanden is het museum geopend tijdens de Westfriese Donderdagen van 10.00 uur tot 16.30 uur. De Westfiese donderdagen van dit jaar zijn:
04 juli t/m 05 september 2013. De toegang is € 2,50 P.P.

Jawel mensen, bij zeer hoge uitzondering zijn wij zelfs op deze eerste zondag van de maand van de partij. Ditmaal betref...
01/02/2026

Jawel mensen, bij zeer hoge uitzondering zijn wij zelfs op deze eerste zondag van de maand van de partij.

Ditmaal betreft het een rondleiding voor de vrijwilligers van Scagon De Luxe te Schagen verdeeld over twee groepen. Dit in het kader van een zogeheten “Museumworkshop” door hen georganiseerd.

Dominikus Müller was een Duitse soldaat die in 1917 zijn hele onderlichaam verloor tijdens gevechten aan het Westfront. ...
09/01/2026

Dominikus Müller was een Duitse soldaat die in 1917 zijn hele onderlichaam verloor tijdens gevechten aan het Westfront.

Een foto van hem in een ziekenhuis, genomen door Hans Hildenbrand, toont Müller zittend met een constructie ter ondersteuning van zijn onderlichaam.

Gezien de beperkte medische zorg die destijds beschikbaar was, is het opmerkelijk dat Müller het overleefde met zijn bovenlichaam nog intact.
De medische zorg tijdens de Eerste Wereldoorlog was aanzienlijk verbeterd, met technieken zoals debridement, antiseptische chirurgie en triage die werden gebruikt om gewonde soldaten te behandelen.

Het gebrek aan antibiotica en de beperkte kennis van wondverzorging leidden echter vaak tot infecties en verdere complicaties.

Wat er met Müller is gebeurd nadat de foto werd genomen, is niet publiekelijk bekend.

KERSTMIS 1914 IN DE WESTHOEKNiemand had verwacht dat de oorlog zo lang zou duren. De Duitse legerleiding had de stellige...
18/12/2025

KERSTMIS 1914 IN DE WESTHOEK

Niemand had verwacht dat de oorlog zo lang zou duren.
De Duitse legerleiding had de stellige verwachting dat na ‘eine kurze und fröhliche Krieg’ de manschappen half september in Parijs zouden staan.
Al snel werd die hoop de grond in geboord.

Na de Eerste Slag bij de Marne (5-12 september 1914) groeven de legers zich in en begon een loopgravenoorlog, die uiteindelijk vier jaar zou duren.

Tegen Kerstmis 1914 was aan het westelijke front meer dan een miljoen soldaten gesneuveld, gewond, vermist of krijgsgevangen. De Britse legerleiding vreesde een spontaan kerstbestand van de Geallieerde en Duitse militairen.

Dat was immers ook gebeurd tijdens de Krimoorlog (1853-1856), de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) en de Tweede Boerenoorlog (1899-1902), toen de vijanden op vriendschappelijke manier samen Kerstmis vierden.

Generaal Horace Smith-Dorrien berichtte op 5 december 1914 aan alle hogere officieren: ‘Met Kerstmis vermindert de aanvalsbereidheid. Daarom moeten alle officieren ervoor zorgen dat het vijandbeeld versterkt wordt. Elke vriendelijke omgang met de vijand en alle onofficiële wapenbestanden zijn absoluut verboden.’

Wel kregen de Britse militairen voor de kerstdagen pakjes van thuis en werden er honderdduizenden Princess Mary’s Gift Boxes uitgedeeld, officieel een geschenk van de enige dochter van koning George V, die sigaretten, tabak en een reep chocola bevatten.
De legerleiding had voor zichzelf een welverzorgd kerstdiner van ‘koud blikjesvlees en een stuk koude kerstpudding’.

Elk blik was versierd met een afbeelding van Mary en andere militaire en imperiale symbolen, samen met de namen van de toenmalige bondgenoten van het Verenigd Koninkrijk. De monografie van de prinses met de letter "M" verschijnt aan weerszijden van haar portret.
Het ontwerp was van Stanley Adshead en Stanley Ramsey. De woorden "Kerstmis 1914" staan op een plaquette in het midden onderaan het doosje, met daarboven ruimte om de eigenaar zijn of haar naam erin te laten graveren.

Ook de Fransen kregen cadeautjes van thuis en van de welzijnsorganisatie Oeuvre du Petit sou, waarvoor elke leerling wekelijks twee cent moet afdragen. Dat jaar bedroeg de opbrengst voor de Franse militairen meer dan een half miljoen Franse franc.

Ook de Duitse soldaten ontvingen pakjes van familie en van hun woonplaats. Het militaire opperbevel stuurde tienduizenden kerstboompjes als geschenk van de keizer om de kerstdagen in de loopgraven nog enigszins aangenaam te maken.

Wij als bestuur van het museum wensen u een fijne kerst.

Helderse historie herleeft in Schagen: Mysterie opgelost rondom WOI-houten paneel.DEN HELDER - Stel je voor: een bijzond...
06/11/2025

Helderse historie herleeft in Schagen:

Mysterie opgelost rondom WOI-houten paneel.

DEN HELDER - Stel je voor: een bijzonder kunstwerk staat al tientallen jaren in een museum... maar niemand weet wie het heeft gemaakt. Dat was precies het geval bij een houten paneel vol Nederlandse spotprenten uit de Eerste Wereldoorlog, dat sinds de jaren '70 in het Museum Slag van de Somme in Schagen staat. Maar nu is het mysterie eindelijk opgelost.

Voor de Helderse Ella Verschuren-de Vries kwam de onthulling als een ware verrassing.

"Ik had geen idee dat mijn opa dit had gemaakt, laat staan dat zijn werk in een museum te zien is", vertelt ze. Haar
grootvader, Simon de Vries (1883-1957), was geen kunstenaar, maar een Helderse broodbakker bij bakkerij De Eendracht aan de Gravenstraat in Den Helder. En toch blijkt hij de maker van het unieke houten paneel te zijn.

'Hij leerde me schaatsen'

Ella's herinneringen aan haar opa zijn warm.
"Ik was zijn enige kleindochter, vernoemd naar zijn vrouw. Toen ik vijf was leerde hij me schaatsen op de Fabrieksgracht. We bakten koekjes samen, kleurden en speelden spelletjes. Het was een ontzettend lieve man en blijkbaar ook nog eens heel creatief!"

Ze lacht. "Dat zijn werk nu in een museum hangt? Dat vind ik zó bijzonder. Dit blijft gewoon generatie op generatie te zien."

Een toevallige vondst.

Lange tijd wist niemand wie het paneel had gemaakt, totdat Willem van Erp, conservator van het museum, een belangrijke ontdekking deed: er stond een naam in het hout gegraveerd, S. de Vries.
Toen Willem dit deelde met de Helderse historicus Cees Rondèl, bekend van de rubriek Slenteren door Den Helder in dit nieuwsblad, voelde Cees meteen dat hij op zoek moest gaan.

"Dat liet me niet los", vertelt hij. "Na wat
speurwerk in onder andere oude adresboeken vond ik een broodbakker met die naam, geboren in Monnikendam en woonachtig aan de Binnenhaven in Den Helder."
Toeval of niet, kort daarvoor raakte Cees in gesprek met een vrouw die vertelde dat haar grootouders aan de Binnenhaven hadden gewoond en daar een bakkerszaak hadden. "Later bleek dat zij de kleindochter van Simon de Vries was: Ella. Dat gaf me écht kippenvel!"

Van bakker tot kunstenaar.

"Het paneel stond ooit in bakkerij De Eendracht", vervolgt Cees. "Waarschijnlijk diende het als scheidingswand tussen de fabriek en de personeelsruimte."
Toen het pand begin jaren 70 gesloopt zou worden, werd het kunstwerk gelukkig opgemerkt door de toenmalige directeur van de bakkerij, Hoogenbosch.
"Hij schakelde mijn vader in, een man met een voorliefde voor oude rotzooi én een flinke portie historische interesse"
,glimlacht hij. "Mijn vader nam
contact op met Sembeau Lecocq, een Franse WOI-verzamelaar die in Schagen woonde.

Omdat ik zelf al interesse had in de Eerste Wereldoorlog en Lecocq kende, gingen we samen naar de bakkerij om het paneel mee te nemen. Dat was ruim vijftig jaar geleden. En nu ben ik erachter gekomen wie de maker is". zegt Cees. "Dat maakt de cirkel compleet!"

Museum Slag van de Somme.

Sembeau Lecocq is de oprichter van het Museum Slag van de Somme in Schagen.

Willem vertelt: "Lecocq groeide op in het Franse arrondissement Somme, te midden van de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog, die rond 1920 nog grotendeels hetzelfde waren als in 1918.
Daar ontwikkelde hij zijn fascinatie voor die periode.

In 1974 kwam hij in Schagen terecht, waar burgemeester Henk de Wilde hem de kans bood om in de oude oostelijke slottoren een permanente expositie te openen. Zo ontstond het eerste en nog altijd enige WOI-museum in Nederland."

Willem raakte later bij het museum betrokken. "Ik raakte bevriend met Lecocq.
We waren twee totaal verschillende mensen, maar de klik was er!
In het begin had ik niets met de Eerste Wereldoorlog, maar hij nam me mee naar Frankrijk en vertelde zó bevlogen dat ik erdoor besmet raakte", lacht hij.

"In 1986 begonnen we officieel samen te werken en na zijn overlijden in 1999 heb ik het museum voortgezet."

Wie denkt dat Willem altijd op vakantie gaat naar het noorden van Frankrijk, heeft het mis. "We komen ook op veel andere plekken, maar ja, de regio heeft wel een speciaal plekje.
De Slag van de Somme beslaat zo'n 6 bij 12 kilometer, dus er zijn altijd nog 'point-of-interest' plekken waar ik heen wil. Dan zeg ik tegen mijn vrouw: 'Kijk nou eens wat een mooi hotel of uitzichtplek ik zie', maar zij kent me langer dan vandaag en roept altijd:
Niet meer dan één museum per dag hoor!" lacht hij.

Prachtige aanvulling.

Voor Willem is de ontdekking een prachtige aanvulling op de collectie. "Het paneel zit vol Nederlandse thema's die tijdens de Eerste Wereldoorlog speelden, zoals handel, politiek en olie; soms best wel'tricky' onderwerpen", legt hij uit.

Willem glimlacht: "De curiositeit, hè? Hoe dit hele verhaal zo samenhangt. Het laat zien dat geschiedenis soms letterlijk om de hoek zit." Ella knikt en voegt toe: "Ik had nog een pasfoto van mijn opa.
Die heb ik aan Willem gegeven, zodat de foto bij het paneel kan hangen. Zo krijgt de kunstenaar niet alleen een naam, maar ook een gezicht. Hij zou ontzettend trots zijn geweest.

En ik? Ik ga heel snel het museum in om te kijken naar het paneel!"

Bron: Rodi Media

Foto 1: Ella overhandigt een pasfoto van haar grootvader aan conservator Willem van Erp. Op de achtergrond is het houten paneel uit de Eerste Wereldoorlog te zien.

Foto 2: Het werk van Simon de Vries. - Foto: Pers Bureau
Dasbach

Foto 3: Ella en Willem met de pasfoto van Simon. - Foto: Pers Bureau Dasbach

Foto 4: V.l.n.r. Cees Rondèl, Ella Verschuren-de Vries en Willem van Erp. - Foto: Pers Bureau Dasbach

Australische familie vindt 100 jaar oude flessenpost uit Eerste Wereldoorlog.Op een strand in het zuidwesten vanAustrali...
29/10/2025

Australische familie vindt 100 jaar oude flessenpost uit Eerste Wereldoorlog.

Op een strand in het zuidwesten van
Australie is flessenpost uit 1916 gevonden die werd verzonden ten tijde van de Eerste Wereldoorlog.
Een glazen fles met een boodschap van twee Australische soldaten spoelde meer dan honderd jaar later aan.

De Australische Debra Brown vond de fles begin oktober, tijdens een gebruikelijke quad-rit waarbij ze met familie vuilnis gingen rapen van het strand. "We missen nooit afval, dus de fles lag daar te wachten tot we hem vonden", zegt ze tegen persbureau AP.

De handgeschreven briefjes in de fles waren van de destijds 27-jarige Malcolm Neville en de 37-jarige William Harley. Zij schreven hun boodschappen op zee op 15 augustus 1916, met potlood.
Op dat moment voer hun schip
"ergens in de Grote Australische Bocht" staat op één van de briefjes.

Drie dagen eerder, op 12 augustus dat jaar, begon hun militaire schip de HMAT A70
Ballarat aan een lange reis vanuit Adelaide.
De soldaten waren op weg naar het westelijke front in Europa, om daar de linies te versterken.

Op het briefje schreef Harley: "Moge de vinder zich net zo goed voelen als wij".
Neville richtte zijn boodschap aan zijn moeder Robertina Neville: "We hebben het
goed hier, het eten is lekker. Behalve één maaltijd, die hebben we in zee gegooid."

Het papier in de fles was nat, maar de tekst is nog goed leesbaar. Volgens de familie Brown heeft de flessenpost geen verre reis afgelegd en is de fles waarschijnlijk aangespoeld en onder het zand geraakt in de duinen.

Debra Brown denkt dat de fles is losgekomen door de hoge golven van de laatste tijd. "Als hij op zee was gebleven of lang aan de zon was blootgesteld, zou het papier zijn vergaan", zegt ze.

Neville overleed een jaar na het schrijven van zijn bericht op het slagveld. Harley raakte twee keer gewond, maar overleefde de oorlog.
Hij keerde terug naar Adelaide, waar hij in 1934 overleed aan de gevolgen van kanker. Volgens zijn familie was die kanker veroorzaakt door gifgassen die de Duitsers gebruikten in de loopgraven.

Brown heeft de nazaten van Neville en Harley ingelicht.
Harley's kleindochter Ann Turner zegt dat zij en haar familie verbijsterd zijn door de vondst. "We kunnen het niet geloven. Het voelt echt als een wonder en alsof onze grootvader ons vanuit zijn graf heeft benaderd", vertelde ze aan de nationale omroep van Australië.

“L'émouvant mémorial américain de la Grande Guerre”Croix Rouge Farm, 42nd Rainbow Division USGelegen op zo’n 100 kilomet...
04/10/2025

“L'émouvant mémorial américain de la Grande Guerre”

Croix Rouge Farm, 42nd Rainbow Division US

Gelegen op zo’n 100 kilometer ten oosten van Parijs.

En zo gaat het seizoen maar door..Vanmorgen nog voor opening van het museum hadden we al bezoek van een tweetal zeer geï...
21/08/2025

En zo gaat het seizoen maar door..
Vanmorgen nog voor opening van het museum hadden we al bezoek van een tweetal zeer geïnteresseerde bezoekers / verzamelaars.

Deze verzamelaars hadden allerlei items mee als schenking ter aanvulling voor de collectie van het museum.

Te weten een portret in een prachtige originele lijst van een Franse WO1 soldaat. Ook een origineel WO1 stuk Duits loopgraafzeep en een originele Duitse loopgraaf-kaars.

De genoemde items gaan een mooi plekje in het museum krijgen.

Adres

Slotplein 2
Schagen
1741CA

Telefoon

+31224213248

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Museum Slag van de Somme 1914-1918 nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Delen