Van Nederland naar Afrika, Goorweg 4, Rossum (2026)

11/01/2026

8-10 januari, de overdracht en de terugreis

Het hoogtepunt van de laatste paar dagen is de officiële overdracht van de bus aan de school. Dat gebeurt op vrijdag. De donderdag hebben we vooral besteed om de bus schoon te maken en helemaal weer terug om te bouwen tot een schoolbus. Als we vrijdagochtend met de bus aankomen bij de school staat er al een groep kinderen in schooluniform netjes opgesteld bij de poort en worden we zingend verwelkomd. Op het dak van de bus hebben we sportkleding meegenomen van RSC voetbal, RSC handbal en Rosstars volleybal. Al die kleding gaat ook naar de school. Ze zijn er erg blij mee en natuurlijk gaan ze er ook mee op de foto.

Dan is het voor de schoolkinderen tijd om te poseren voor de bus en er een rondje mee door de wijk te rijden. Groot feest, er wordt volop gezongen en lol gemaakt. Na nog wat dankwoorden nemen we afscheid van de school. We lunchen samen met Santigie de schooldirecteur in een restaurantje waar je echt Gambiaans kunt eten. De rest van de middag hebben we vrij en nemen we een kijkje in het Bijilo Monkey Park. Een mooi stukje oerwoud waar je doorheen kunt lopen en apen kunt zien. Het ligt dicht bij het strand en langs die kant lopen we terug.

Aan het einde van de middag is het tijd om naar het vliegveld te gaan. Santigie brengt ons ernaartoe. Voor nu wordt dit ons laatste ritje in de bus. De teller staat dan op 168.697 km, we hebben er in totaal 7169 kilometer mee gereden. In de vertrekhal van het vliegveld van Banjul is het een logistieke chaos, zodat we nog behoorlijk krap in onze tijd komen te zitten. We halen onze vlucht gelukkig wel en vertrekken om 21.15 uur uit Banjul.

Om 3 uur ’s nachts komen we aan in Barcelona, waar we nog tot ’s ochtends moeten wachten op onze aansluitende vlucht naar Amsterdam. Gelukkig hebben ze er koffie. Gelukkig is de sneeuw in Nederland niet langer een hindernis, onze Transavia vlucht is op tijd, zodat we tegen 10 uur ’s ochtends het laatste stukje naar Nederland kunnen vliegen. Op Schiphol worden we opgewacht door vrienden en familie en gezamenlijk rijden we het laatste stuk in de P-tax bus van Peter terug naar huis.

Zo komt ook deze reis weer tot een goed einde. De Da Vinci school in Serekunda is hartstikke blij met hun nieuwe bus en we werken samen verder aan de opzet van een ROC ter plekke. Iedereen bedankt voor het volgen van onze reis en de vele leuke reacties!

Hartelijke groet van Eddy, Harry, Henk, John, Koen, Nol, Ton en Wim

08/01/2026

4 tot en met 7 januari, veel te doen in Serekunda!

De reis naar Gambia zit erop, maar ter plekke hebben we nog een druk programma. Dat bestaat uit verschillende onderdelen:

- Regelen van de import van de bus. Een hele papierwinkel, waar we een paar dagen mee bezig zijn. Nu (donderdag 8/1) is de import op papier geregeld, we moeten alleen nog even wachten op de Gambiaanse kentekenplaten, maar dat komt wel goed. De papieren zijn erbij en de bus is weer vrijgegeven voor gebruik.

- De bus heeft een paar dagen bij de ‘import’ parkeerplaats gestaan, achter een hek. Daar staan alle import auto’s totdat de formaliteiten zijn afgehandeld. Dat zijn er honderden. Ter plekke hebben we veel materiaal uit onze ‘nieuwe’ bus overgeladen in de ‘oude’ bus, die we hier in 2017 hebben gebracht. De oude rijdt nog wel, maar is behoorlijk aan zijn eind. De nieuwe bus kunnen ze dus heel goed gebruiken.

- Toen de nieuwe bus werd vrijgegeven en we die konden meenemen hadden we tijd om ‘m uitgebreid te verbouwen. De bedden gaan eruit en de bankjes komen er weer in. Al het materiaal dat over is, zoals het hout van de bedden, de matrassen, onderdelen van de bus, etc., hebben we naar de Da Vinci school in Serekunda gebracht. Daar kan het worden gebruikt of in de opslag.

- Gesprekken over de aanschaf van een gebouw en de start van een ROC. O.a. met een jurist over de oprichting van een stichting (ngo) in Gambia, met een plaatselijke raad van bestuur; met mogelijke kandidaten voor die raad van bestuur, met meerdere ministeries en zelfs met een minister over de opzet van de school, met het bestuur van een telecombedrijf (de huidige eigenaar van het pand dat we op het oog hebben), met adviseurs van de president, met de Raad voor Accreditatie voor opleidingen, en dan vergeet ik er waarschijnlijk nog een paar. Het kan nog alle kanten op: aanschaf van het pand (er ligt een bod van onze stichting), huur van het pand, en misschien krijgt de stichting het wel voor niets, rechtstreeks via de president. Dan hebben we meer geld over om het pand gebruiksklaar te maken. Het is nu namelijk casco, dus zonder elektra, water, en niet afgewerkt. En hebben we geld over om materiaal aan te schaffen voor de opleidingen die we er willen starten. Welke opleidingen dat worden gaan we ter plekke overleggen, hier in Gambia kunnen ze aangeven waar de meeste behoefte aan is.

- Bij het gebouw hebben we een halve dag besteed om het terrein alvast een beetje op orde te krijgen, het was een overwoekerde bende, maar ziet er nu weer een stuk beter uit.

- En tenslotte hebben we nog een stukje van een belangrijke wedstrijd van FC Twente Gambia 2021 gezien. Die club is hier opgericht door onze schooldirecteur, die na zijn bezoek aan Nederland natuurlijk een groot FC Twente fan is geworden. Ze spelen hier nu op het derde niveau in Gambia, maar zijn nog in de race voor promotie.

Zo zijn we hier hartstikke druk en vermaken we ons prima. Op vrijdag staat de overdracht van de bus aan de school op het programma en ’s avonds vliegen we weer terug naar huis via Barcelona. Even afwachten of we zaterdag in Amsterdam kunnen landen vanwege alle sneeuw. Maar dat zien we dan wel weer.

04/01/2026

3 Januari, Foundiougne - Serekunda

Vanochtend al voor 8 uur vertrokken uit Foundiougne. Via prima wegen – wel met hoge drempels – rijden we richting de grens met Gambia, waar we rond 10 uur arriveren. Hier moeten we de administratieve molen weer door met douane en politie van Senegal én Gambia en nog wat andere vage controles. Dat kost ons een uurtje of twee, terwijl onze komst aan de Gambiaanse kant al is aangekondigd door Santigie. Anders had het waarschijnlijk nog wat langer geduurd. Afijn, tegen de middag zijn we dus in Gambia.

We rijden door naar het Nema Kunku Medical Center in Bakalarr. Dat is een soort eerste-hulp post waar ze eenvoudige medische ingrepen kunnen doen en waar ook een aparte sectie is voor bevallingen. Ze hebben ook een ambulance, waar ze patiënten die meer zorg nodig hebben naar een groter ziekenhuis kunnen brengen. We leveren er een partij medisch materiaal af dat we via het ROC van Twente hebben gekregen en doen nog een kleine donatie ter ondersteuning van het hospitaal. Ze zijn er blij mee.

Onze contactpersoon ter plekke laat ons ook nog een biologisch akkerbouwbedrijfje zien in Aljamdu, een plaatsje in de buurt. Hij heeft daar 6 hectare land dat de afgelopen ca. 20 jaar steeds verder is gecultiveerd voor de teelt van bananen, papaja, okra en andere groente. Er is ook een deel waar de vrouwen uit het dorp een eigen stukje land kunnen bewerken om hun groente te verbouwen. Het ziet er prachtig uit, omgeven door de jungle.

Maar we moeten verder want om 15.30 uur hebben we met Santigie – de schooldirecteur – afgesproken bij de ferry van Barra naar Banjul, over de Gambiarivier. We vinden hem al gauw op de kade. Hij heeft een ‘priority crossing’ voor ons geregeld. Tegen 17.30 uur maken we de oversteek, dat duurt een half uurtje en daarna rijden we met de bus door naar het Sunbird hotel, waar we de komende dagen verblijven. De bus moet daarna terug naar de Immigration Office en wordt later deze week ingeklaard en krijgt dan een Gambiaans kenteken.

Kortom, na een reis van 15 dagen zijn we na veel mooie avonturen en ruim 6900 kilometer over!

De rest van de week hebben we de nodige afspraken ter plekke om een ROC van de grond te krijgen, een lagere school te herbouwen – mogelijk op een andere plek – en nog wat andere zaken te regelen.

03/01/2026

2 Januari, Lac Rose - Dakar - Fondiougne

John, Ton en Koen beginnen de dag goed en duiken om 7.15 uur in het zwembadje bij onze overnachtingsplek. Inderdaad, het is hier superdeluxe voor elkaar. Daarna lekker douchen en om 8.15 uur kunnen we op pad … denken we. Helaas, het maalzaand op de camping denkt er anders over. Bij het uitdraaien van de kampeerplek draait de bus vast en we krijgen die niet meer vrij. Wat we ook proberen, rijplaten, schoppen, kettingen, blokken hout, niets helpt.

Gelukkig hebben we Oostenrijkse buren die een Steyr overland truck bij zich hebben. Uiteindelijk maken we die wakker – ze waren om 4 uur ’s nachts aangekomen – en ze zijn graag bereid om een handje te helpen. Uiteindelijk lukt het na twee-en-half uur met de Steyr en sleepkabels om onze bus weer op de vastere grond te krijgen. We bedanken onze Oostenrijkse vrienden hartelijk, zij gaan later verder richting Namibië, en wij gaan nu naar Dakar.

Via Lac Rosé – net als de vorige keer niets roze gezien, wel veel toeristen op quads – rijden we via Niaga naar Dakar. We bezoeken het Monument de la Renaissance Africaine in Dakar, een prachtig bronzen standbeeld van meer dan 50 meter hoog, bovenop een heuvel. Om het van dichtbij te bekijken moeten we 198 traptreden op, als we goed hebben geteld. Binnen in de beeldengroep zit een klein museum over de Afrikaanse geschiedenis, dat we ook bezoeken. Je kunt met een lift helemaal naar boven, waar je een prachtig uitzicht hebt over Dakar en de Atlantische Oceaan. Een mooi standbeeld, maar met wat rafelrandjes, lezen we later. Zo eist de president een deel van de opbrengsten op vanwege ‘intellectueel eigendom’. Het bouwwerk is trouwens gemaakt door een Noord-Koreaans bedrijf, die zijn heel goed in de productie van enorme standbeelden.

We doen nog even boodschappen bij een Auchan supermarkt en verlaten Dakar via de kaap. Daar liggen heel mooie, groene wijken, met veel oude gebouwen uit de koloniale tijd, en zetten koers naar de grens met Gambia. Aan het begin van de avond komen we aan in het plaatsje Foundiougne, over een grote brug, aan een rivier. Daar vinden we een overnachtingsplek, het Campement Touristique Baobab sur Terre. We kunnen er ook nog een maaltijd krijgen en eten vis (moulé of zoiets) met frietjes en groente. Het smaakt prima. ’s Nachts merken we goed dat we dicht bij het water staan. Er zijn ontzettend veel muggen hier en die weten ons prima te vinden in de bus.

02/01/2026

1 Januari, Zebrabar – Lac Rosé (bij Dakar)

Bij Nieuwjaarsdag hoort een rustige start. We beginnen met een mok koffie op het terras van de Zebrabar en bestellen daarna een ontbijt. We krijgen roereieren met gebakken ui, jam, boter en stokbrood en nog meer koffie. Het smaakt uitstekend. We hebben ook tijd om rond te kijken en te genieten van de prachtige omgeving.

Ton heeft een afspraak gemaakt met een ROC in Louga, Senegal, die worden geholpen door een Belgische stichting waar we contact mee hebben. We kunnen er langs voor een rondleiding. Om half elf vertrekken we bij de Zebrabar en rijden naar Louga, ruim een uur verderop.

Ter plekke krijgen we een rondleiding door de school door enkele medewerkers. Die is bedoeld voor kinderen tussen 15-20 jaar, en ze kunnen er vakken leren zoals metaalbewerking, meubels maken, kleding maken en koken. Ze zijn behoorlijk goed voorzien van materiaal en hebben goede lokalen.

We bezoeken ook nog een gebouw in de stad dat gaat dienstdoen als een horecagelegenheid, met kantoren en een hotel. Grotendeels gebouwd en ingericht door de leerlingen van de school, zodat ze het geleerde meteen in de praktijk kunnen brengen.

Vanuit Louga zetten we koers naar Dakar. Het wordt groener en groener, langzaam laten we de woestijn achter ons en komen we in de savanne. In Tivaouane doen we wat boodschappen en komen we via een omleiding door de binnenstad langs een enorme moskee. Daarna passeren we Thiès. De wegen zijn meestal vrij goed, wel moet je hier enorm opletten voor hoge drempels op allerlei plekken. In de buurt van Lac Rosé moeten we over pistes, wegen van zand met flinke kuilen.

We eindigen vandaag bij le Calao du Lac Rosé, een mooie en ommuurde overnachtingsplek met een prima terras voor een koud Gazelle biertje. We kunnen er ook wat eten, dus we maken het ons gemakkelijk vanavond.

01/01/2026

31 December, Nouakchott (Mauritanië) – Zebrabar, Ndébien (Senegal)

Bij het krieken van de dag staan we op. Fris gewassen, gedoucht (de meesten gisteren al na het zwemmen, prima warme douches hier) en geschoren zijn we klaar om te gaan. Eerst moeten we echter nog even de stad in om geld te halen, want onze ouguiya’s zijn op. Kunnen we meteen brood scoren. Nol, John en Koen blijven zo lang op de camping.
Na een half uurtje komt de rest weer terug met heerlijke broodjes en voldoende geld. Daarna op pad. We kunnen met een ringweg min of meer om de stad heen, maar natuurlijk wil Ton er dwars doorheen, want dan is er veel meer te zien. Nou, dat klopt, het is weer een gezellige heksenketel in de stad en we passeren allerlei verschillende marktjes en andere handel. Na een half uur komen we dan toch weer bij een hoofdweg en via die weg komen we snel de rest van de stad door.

Onderweg passeren we nogal wat controleposten van politie, leger of douane (het verschil is ons niet altijd duidelijk). Daarvoor hebben we een stapel vooraf gekopieerde fiches om af te geven, waarop al onze gegevens staan incl. een kopietje van ons paspoort. Dat vinden de beambten erg gemakkelijk en wordt eigenlijk altijd geaccepteerd. Meestal wordt gevraagd waar we naartoe gaan en uit welk land we komen en daarna is het meestal een vriendelijk ‘bon voyage, inshallah’.

We rijden nog een paar uur door de woestijn en gaan dan rechtsaf richting het Diawling National Park. Dat ligt in de delta van de Senegalrivier en is dus veel natter. Er zitten allerlei verschillende vogels, maar ook wrattenzwijnen, daarvan zien we er tientallen. De eerste 40 km is nog asfalt, in het park zelf wordt het een zandpad. Ergens halverwege het pad breekt onze bus door de harde korst van de toplaag en komt met de rechterkant vast te zitten in de klei. Hij helt bovendien gevaarlijk over. Gelukkig komt er regelmatig ander verkeer langs. We worden geholpen door een familie uit Brabant, die in een terreinwagen ook onderweg is naar Gambia. Met uitgraven, rijplaten, kettingen, balkjes, en hun Mitsubishi Pajero ervoor slagen we er na anderhalf uur in om de bus weer vrij te krijgen.

Een beetje later dan gepland komen we aan het einde van de middag bij de grens met Senegal. Mauritanië uit gaat vlot, en Senegal in gaat dit keer ook snel, omdat Ton al vooraf contact heeft gehad met een fikser die de juiste papieren bij de bus regelt. Zo zijn we na een uurtje of twee klaar, dat valt mee. Onze eindbestemming voor vandaag is de Zebrabar, een klein stukje onder Saint Louis. Dat is een erg bekende kampeerplek aan het water met goede voorzieningen, we zijn er 2 jaar geleden ook een nacht geweest. We komen iets na achten aan in het donker. Hier hebben ze nog een prima maaltijd voor ons en een biertje uit de koeling. Een mooie plek om oud en nieuw te vieren.
Aan alle volgers: een gelukkig nieuwjaar!

31/12/2025

30 December, Grens Mauretanië - Nouakchott

Onverwacht zijn we gisteren toch nog de grenspost van Mauritanië gepasseerd. Maar het was al donker en onze rechterachterband is nog lek, dus na een paar honderd meter zijn we gestopt en hebben langs de weg de nacht doorgebracht. ’s Ochtends vroeg staat er al een behoorlijke rij vrachtwagens in de richting van Marokko te wachten tot de grens weer open gaat.

Wij gaan de achterbanden vervangen met nieuwe setjes die op het dak van de bus liggen, zetten koffie, vullen water bij en ontbijten met brood van gisteren. Ook wisselen we euro’s om voor Mauritaanse ouguiya’s bij een wisselaar. Die staan bij elke grens in Afrika, een handige manier om aan het plaatselijke geld te komen. Het is een uur vroeger in Mauritanië, om 7.15 uur komt de zon op, en om 8.30 uur is al het werk alweer gedaan en gaan we verder naar het zuiden.

Eerst passeren we de ijzerertsspoorbaan, waarmee erts vanuit de mijnen in Zouérat naar de kust wordt gebracht. Die treinen kunnen wel 3 km lang zijn, met een paar honderd wagons ijzererts erachter. We rijden zo’n 40 km langs het tracé. Maar helaas zien we deze keer geen trein voorbij komen. Het landschap is kaal en de weg is hier slecht: smal, met asfalt vol scheuren en gaten, dus opletten geblazen. In de woestijn grazen hier en daar kuddes kamelen.

Na een paar uur komen we in het plaatsje Chami, waar we stoppen en op zoek gaan naar brood. Dat vinden we bij een winkeltje waar we geholpen worden door een vriendelijke oude man met een witte baard, hij doet ons een beetje denken aan een bejaarde Sandokan – je weet wel, die cultserie uit de jaren 70 over een dappere piraat. We kopen er brood en een soort oliebollen, waar stukjes ui in blijken te zitten. Smaakt prima. Er zijn zelfs twee geldautomaten in het dorp, maar die doen het niet. Verder is er veel bedrijvigheid, allerlei handeltjes ezelkarretjes en geiten die rondscharrelen.

We pakken de draad weer op en rijden verder door de woestijn. Het wordt heet en er komen meer vliegen in de bus. Dan rijden we plotseling door een zwerm sprinkhanen, ze knallen met bosjes tegen de voorruit aan. Er komen er ook een paar de bus binnen door de open raampjes. Tegen 16 uur naderen we Nouakchott, de hoofdstad van Mauritanië. We overnachten bij Terjit Vacances, een omheind terrein vlak bij de zee, met wat huisjes, een restaurantje en een betonnen pleintje waar onze bus prima kan staan. Er staan ook 3 campers van andere bezoekers.

Omdat we vandaag mooi op tijd zijn – voor 17 uur staat onze bus geparkeerd – hebben we de tijd om even naar zee te gaan. Het is tegen de 30 graden hier, dus een frisse duik lijkt ons wel wat. De golven zijn erg hoog, dus het is heerlijk in de branding, je wordt zo’n beetje omver geslagen. Na die frisse duik lopen we een stuk over het strand en passeren we honderden vissersboten die vanaf hier de zee op gaan. Het is er een drukte van belang. Ook verder weg van het strand is het druk, daar wordt de vis verhandeld. Dat is te ruiken: verse vis stinkt niet, maar als het wat ouder wordt dan is dat te merken. En hier liggen links en rechts wel hele oude visresten. We bewonderen het wagenpark dat hier staat, met vrachtwagens en auto’s die bij ons al 50 jaar met pensioen zouden zijn, maar hier nog steeds dienst doen.

Het wordt nog even hilarisch als we het terrein weer af willen naar de hoofdweg, om van daar weer naar onze camping te lopen. We moeten namelijk langs een controlepost van de politie. En natuurlijk vragen ze naar onze papieren. Daar staan we dan in onze zwembroeken. Harry heeft nog een fiche met al onze gegevens en kopieën van onze paspoorten erop. Dat helpt, maar toch wordt er nog even een meerdere gebeld, want de dienstdoende agenten weten blijkbaar niet goed wat ze er mee aan moeten. Dus wachten we af, terwijl we zoveel mogelijk kleren en handdoeken om doen. Want in je zwembroek mag je hier niet over de openbare weg begrijpen we. Na 10 minuten komt de officier met zijn chauffeur aanrijden en die vindt het allemaal prima verder. Dus nemen we vriendelijk afscheid van iedereen en lopen we op ons gemak terug naar de camping.

’s Avonds koken we uit eigen voorraad een stoofschotel met veel verse groente (ui, aardappel, prei, bleekselderij, paprika, knoflook, lenteui). Goed voor de vitamientjes.

31/12/2025

29 December, Boujdour - Grens Mauretanië

Met een lekke band door niemandsland.

Vandaag een lange etappe door de Westelijke Sahara. De motor draait warm om 7.30 uur en om iets over 8 vertrekken we. In Boujdour scoren we lekkere broodjes bij een luxe bakkerij en we rijden het stadje uit. De weg gaat dicht langs de kust door vrijwel onbewoond gebied. We tanken in de loop van de ochtend voor weinig. In Marokko betaal je ca. 1 Euro voor een liter diesel, hier in de zuidelijke provincies is dat maar 0,87 Euro. Even later zijn we toch een wat groter bedrag kwijt, want we krijgen een boete van 400 dirham (~40 Euro) aan onze broek. Die wordt keurig met de hand uitgeschreven bij de controlepost. Later volgt er nog eentje, deze keer ‘maar’ 150 dirham. Wie er achter het stuur zat? “What happens in the bus, stays in the bus” 😉

Wat doen we de hele dag in zo’n bus? Er is natuurlijk altijd een chauffeur bezig (Henk, Ton of John) en een bijrijder. De andere 6 zitten meestal in de gerieflijke Mercedes stoelen daarachter of doen af en toe een dutje op bed. We kijken natuurlijk naar buiten, kletsen met elkaar, lezen wat, maken een kruiswoordpuzzel, maken het reisverslag, zetten koffie, maken foto’s en filmpjes, of scrollen wat op onze mobieltjes.

Het landschap is een stuk minder afwisselend dan de afgelopen dagen, allerlei vormen van woestijn komen voorbij: soms grijzig, soms zandduinen en soms vanuit de verte uitzicht op de oceaan. Het wordt ook steeds warmer, een t-shirtje is genoeg en buiten is het vrijwel onbewolkt. We rijden de hele dag door naar het zuiden en zijn 5 km voor de grens als er een rechterachterband knalt. Dat zat er al een beetje aan te komen, die band werd slechter. Omdat er dubbellucht achter zit kunnen we er voorzichtig op doorrijden tot de grens. Daar moeten we waarschijnlijk zo lang wachten dat er tijd genoeg is voor een wielwissel. Toch pakt dat anders uit.

Aan de grens maken we dit keer gebruik van de diensten van een fikser. Die gasten weten precies waar je wanneer met welke papieren moet zijn. Daarmee gaat een passage een stuk sneller. Bij één van de vele controles wordt er gevraagd of we nog alcohol in de bus hebben en wordt de koelkast gecontroleerd. De fles witte wijn moeten we inleveren, want alcohol is verboden in Mauritanië. Verder gaat alles goed en zo komen we op tijd de Marokkaanse grens over. Dan volgt er 4 kilometer niemandsland, een stukje westelijke sahara dat de inzet is van een conflict en waar Marokko en Mauritanië geen zeggenschap over hebben. En komen we daarna aan bij de grenspaal met Mauritanië, waar het hele ritueel van douane, politie, grenswachten etc. zich nog een keer herhaalt. We denken daar niet op tijd doorheen te komen, maar verrassend genoeg lukt dat toch, zodat we om een uur of acht alle grenzen over zijn.

We betalen de fikser met een paar tientjes en een voetbal en zetten de bus aan de kant, net over de grens, tussen andere vrachtwagens. Nog een soepje en nasi en daarna zit de dag erop.

29/12/2025

28 December, El Ouatia - Boujdour

Dit is pas de eerste dag dat we onze korte broeken aandoen. Het is nog steeds bewolkt en fris buiten, een graad of 12, en het heeft vannacht weer geregend. Maar vandaag rijden we de westelijke Sahara binnen, daar moet het toch een keer gedaan zijn met het natte weer. Goed nieuws: alle visa voor Mauritanië zijn binnen. Die van Eddy was eerst geweigerd omdat de foto te ‘blurry’ was, maar in de herkansing is hij er ook doorheen gekomen.

We ontbijten in de bus met 4 broden die we nog van gistermiddag over hebben en zetten koers naar Smara. Die stad ligt in het noorden van de Westelijke Sahara. Precies op de grens van Marokko en Westelijke Sahara planten we ons kerstboompje langs de kant van de weg, want Kerstmis is voorbij. Eigenlijk is het geen grens, want Westelijke Sahara wordt bestuurd door Marokko en aan niets is te zien dat je die grens passeert.

Als we eenmaal in de buurt van Smara zijn breekt eindelijk de zon door.

Voorbij Smara rijden we naar het westen en gaan we bij Ermayt Ellban (Sidi Kathari) van de gebaande paden af: we slaan linksaf bij de moskee en nemen vanaf daar een piste door het zand. Door de onmetelijike Sahara rijden we op de gps naar het zuid-zuidwesten en volgen de bandensporen van de auto’s die voor ons over deze piste zijn gekomen. Totaal verlaten is het hier, behalve de bandensporen zag het er hier 1000 jaar geleden waarschijnlijk ook zo uit.

Ton knutselt een selfiestick in elkaar met een stuk bezemsteel en maakt een paar prachtige filmpjes vanuit de rijdende bus. De meeste stukken zijn prima te doen over harde grond, soms moeten we door mul zand of over wat heuveltjes en dat gaat prima. Na een uur of twee naderen we weer een weg, de N5. We moeten nog even met de schop een opritje maken om de bus er op te krijgen. Ook deze weg is erg rustig. Na een half uurtje passeren we een grote dagbouwmijn bij Boucraa. Het is een van de grootste vindplaatsen van fosfaat ter wereld, onmisbaar voor b.v. kunstmest. Vanaf de mijn loopt de langste transportband ter wereld, die we ook een paar keer zien. Over bijna 100 km wordt het fosfaaterts naar de haven van Marsa getransporteerd over die band.

Om een uur of 4 komen we aan in Laayoune (Al Ajoen), de hoofdstad van Westelijke Sahara. Het ziet er allemaal zeer verzorgd en groen uit daar. Bij een winkeltje in de hoofdstraat bestellen we warme pizzabroodjes. We moeten er even op wachten maar ze smaken prima. We rijden door naar het zuiden, passeren de haven van Marsa en rijden nog een paar uur door totdat we bij Boujdour zijn. De politiecontroles worden inmiddels wat uitgebreider en een paar keer moeten we stoppen en al onze paspoorten laten zien.

Om 20.15 uur, het is inmiddels een half uurtje donker, rijden we een kampeerplek op bij Boujdour. Het is een groot ommuurd stuk grond met een poort, vlakbij zee. Er staan meerdere campers, er is sanitair dat er redelijk uit ziet en we worden zeer vriendelijk ontvangen. Negen jaar geleden hebben we hier ook al eens overnacht. ’s Avonds wordt er nog een potje gekookt (capucijners met ui en chorizo) en we eten buiten. Dat gaat prima met een trui aan, het is nog een graad of 18. Dat begint er op te lijken!

28/12/2025

27 December, Taliouine - El Ouatia

Om 8 uur vertrekken we van de overnachtingsplek in Taliouine. In het plaatsje vinden we een bakker die open is – verder is er nog niet veel te doen – en die heeft lekkere broodjes. Daar halen we er 16 van. We kopen ook gewone 4 ronde broden en 8 yoghurt, voor in totaal 5,50 Euro. de basisbehoeften zijn hier niet duur. We ontbijten al rijdend in de bus. De ochtend rijden we door de Anti-Atlas. Dat is een middelgebergte, niet zo hoog als de Hoge Atlas, maar wel tot zo’n 1900 meter. Hier ligt geen sneeuw. We slingeren er doorheen bij regenachtig en koud weer en blijven steeds boven de 1700 meter. Gek gezicht, je ziet een woestijn, maar de regen slaat af en toe tegen de ruiten. Hier en daar zijn er stukken asfalt weggespoeld en moeten we door de bedding heen rijden. Verder is het een verlaten gebied, we zien nauwelijks huizen liggen.

Na een paar uur komen we door Tafroute, op zo’n 1000 meter. Dat is een toeristisch plaatsje, met zelfs meerdere campings. Er zijn mooie rotsformaties te zien in de buurt, maar wij gaan door. We blijven door een afgelegen gebied rijden, de wegen worden wel beter en we passeren de plaatsjes Ifrane Atlas Saghir en Bouizakarne. Halverwege de middag komen we bij Guelmim, ‘the gateway to the desert’. Een grote stad (ca. 200.000 inwoners), midden in de woestijn. We zijn er de vorige 3 keer ook doorheen gereden, het is zo’n beetje de enige weg zuidwaarts.

Anderhalf uur later komen we bij Tan Tan en bij de zoveelste politiecontrole. We worden nu voor de eerste keer aangehouden. De agent vraagt Ton naar zijn tachograafschijf, maar die antwoordt lachend dat dit echt niet hoeft bij een camper car. Daar gaat de agent uiteindelijk mee akkoord, dus een bekeuring blijft uit. Wel wil hij al onze paspoorten zien. We zwaaien hem vriendelijk uit en rijden het laatste stukje van de dag door naar El Ouatia.

In El Ouatia zoeken we een overnachtingsplek. We stonden hier 9 jaar geleden op Camping Equinoxe en die bestaat nog steeds. Het is een ommuurd stuk grond met een grote poort, heel dicht bij de Atlantische Oceaan. Aan de binnenkant van de muur zijn kleine huisjes gebouwd die je kunt huren. We zetten de bus op de centrale binnenplaats en spreken met de beide receptionisten – jongens van een jaar of 16 – af dat we ook het sanitair van zo’n huisje mogen gebruiken. Dan kunnen we weer lekker douchen. Als we ook nog een voetbal cadeau doen is het ijs helemaal gebroken. We spreken af dat ze alle twee binnen 5 jaar in het Marokkaanse team zullen spelen, zodat ze aan de volgende Afrika Cup kunnen meedoen (dat kampioenschap wordt momenteel gespeeld in Marokko, daar zijn ze in het hele land mee bezig). We koken ’s avonds op de binnenplaats uit onze eigen voorraad, maar het begint verdorie alweer te regenen, dus we dineren met zijn achten in de bus.

27/12/2025

26 December, Azilal - Taliouine

Om 8 uur ‘s ochtends hebben we ons ontbijt afgesproken bij het hotel. Voor 3,50 Euro per persoon willen we dat niet laten schieten. En voor dat geld krijgen we het beste ontbijt tot nu toe. Met omeletjes, brood, yoghurt, olijven, smoothie en een perfecte dubbele espresso is de start van Tweede Kerstdag alvast uitstekend. Ook de heren in de bus hebben goed geslapen, maar in de bus is alles nat, koud en klam. Het was dicht bij het vriespunt vannacht. Vandaag hopen we dan toch het mooie weer op te zoeken.

Eerst gaat het richting Demnate over een prima weg bij stralend weer. Daar kopen we bij de plaatselijke ijzerhandel wat nieuwe hangslotjes (de vorige zijn gisteren gesneuveld aan onze zelf gemaakte sneeuwkettingen) en ander klusmateriaal. Dan gaan we zuidwaarts en moeten we toch nog één keer de Hoge Atlas over. Bij dit mooie weer denken we dat dit prima moet lukken, alhoewel we opnieuw tot boven de 2300 meter moeten klimmen. Maar deze keer is het een Route National weg, die zal toch wel goed zijn? Boven de 1800 meter ligt er opnieuw weer sneeuw, maar de weg is behoorlijk goed vrijgemaakt. Zo komen we zonder al te veel problemen bij de top.

We blijven daarna echter nog een tijd tussen de 1900 en 2200 meter slingeren en daar zitten toch wel wat lastige stukken bij. Zo glijdt de bus bij een klim tussen twee rotswanden, dus in de schaduw, weg in de sneeuw van de berm: er ligt een dikke laag ijs op de weg. We proberen de bus ter plekke te draaien, wat lukt dankzij onze rijplaten en schoppen, en doen een tweede poging. Deze keer lukt het gelukkig. Een eindje verderop is een sneeuwploeg bezig om de weg vrij te maken. Die stopt plotseling en de chauffeurs stappen uit. De tank blijkt leeg te zijn, we helpen ze even met het bijvullen van de diesel, waarna ze alsnog een stuk vrij kunnen maken en wij er langs kunnen. Weer een eindje verder zijn er rotsblokken naar beneden gespoeld die de weg versperren. Ook die krijgen we met sleepbanden wel aan de kant. Tenslotte passeren we nog wat spontaan door de regen ontstane riviertjes die dwars over de weg stromen. Onze gemiddelde snelheid is natuurlijk niet hoog, maar het is leuk om als team deze uitdagingen aan te gaan.

Dan beginnen we echt te dalen en laten we langzaam de sneeuw achter ons. Het wordt eindelijk aangenaam warm in de bus. In de loop van de middag passeren we de stad Ouarzazate en we besluiten nog tot het donker door te rijden. Zo komen we rond 18.45 uur aan in Taliouine. Aan het begin van het plaatsje zien we een camping liggen en daar kunnen we terecht. Door een grote afsluitbare poort kunnen we naar binnen en er is een goede parkeerplaats voor onze bus. In het veld erachter staat nog een enkele andere camper. We kunnen er ook wat eten en zo zitten we een uur later aan een heerlijke berber tajine met omelet en saffraan.

Taliouine is het centrum van de saffraanteelt in Marokko, een specerij dat zo’n beetje 30.000 Euro per kilo kost en daarom ook wel het rode goud wordt genoemd. Zo duur was het op de camping trouwens niet: het diner kostte 8 Euro per persoon, het blikje fris (alcohol wordt hier niet geschonken) 1 Euro pp en de overnachting op de camping 15 Euro voor de hele groep.

Van Nederland naar Afrika

11/01/2026

08/01/2026

04/01/2026

03/01/2026

02/01/2026

01/01/2026

31/12/2025

31/12/2025

29/12/2025

28/12/2025

27/12/2025

Adres

Telefoon

Website

Meldingen

Snelkoppelingen

Delen