Nederlands Zouavenmuseum

03/04/2026

Kijk ook op onze website: www.zouavenmuseum.nl

01/03/2026

Storing op de website en mail

Vanwege een storing op onze website en mail zijn wij op dit moment op die manier niet bereikbaar. Onze excuses hiervoor.

Wij zijn in contact met onze provider om dit zo snel mogelijk op te lossen.

07/02/2026

𝙒𝙞𝙨𝙩 𝙟𝙚 𝙙𝙖𝙩...

Er in Halderberge nog veel verwijst naar het Zouavenverleden? De komende tijd nemen we je mee langs deze plaatsen.

Meer weten? Bezoek ons museum!

De straatnaam Monte Libretti in Oudenbosch is afgeleid van het stadje Montelibretti in Italië waarin in 1867 de Slag om Montelibretti plaats vond. Het stadje is gelegen op een kleine heuvel van ongeveer 232 meter hoogte in de regio Latium. In oktober 1867 was de plaats door de Garibaldisten ingenomen aangezien deze strategisch gelegen is op de weg naar Rome. Op 13 oktober 1867 kregen de zouaven het bevel om Montelibretti te heroveren. Ter plaatse aangekomen bleek dat de Garibaldisten in de meerderheid waren. Er vindt een hevige strijd plaats bij de toegangspoort van het stadje en eenmaal binnen de poorten gaat de strijd door. Op een bepaald moment komt zouaaf Pieter Jong alleen te staan. Hij haalt de bajonet van zijn geweer, pakt het bij de loop en slaat met de kolf ervan op de Garibaldisten in. Daarbij laten 14 van hen het leven. Vermoeid van de strijd valt hij neer en wordt dan door bajonetsteken om het leven gebracht. In de nacht verlaten de Garibaldisten in stilte het stadje. Montelibretti is in handen van de zouaven. Opdracht geslaagd. In zijn woonplaats Lutjebroek wordt Pieter Jong nog altijd geëerd. Aan de zijgevel van de St. Nicolaaskerk is in 1917, 50 jaar na de Slag om Montelibretti, een herinneringsmonument geplaats en is de hoofdstraat naar hem vernoemd. Bezoek ons museum en kom meer te weten over Pieter Jong en andere zouaven. Onze medewerkers heten u van harte welkom!

p.s. In het Italiaans wordt de plaats aan elkaar geschreven als Montelibretti, dit in tegenstelling tot de straatnaam in Oudenbosch.

Tekst: Hans Dirne
Afbeelding: De kaft van "Pieter Jong - De held van Lutjebroek" (1923, Jos Reynders)

03/01/2026

𝙒𝙞𝙨𝙩 𝙟𝙚 𝙙𝙖𝙩...
Er in Halderberge nog veel verwijst naar het Zouavenverleden? De komende tijd nemen we je mee langs deze plaatsen.
Meer weten? Bezoek ons museum!

Porta Pia

De straatnaam Porta Pia in Oudenbosch is een verwijzing naar de poort Porta Pia in de Aureliaanse muur die het oude Rome omringt. De Frans-Duitse oorlog, die begon op 19 juli 1870, luidde het einde in van de Pauselijke Staten. Napoleon III had troepen nodig voor deze oorlog en riep daarom zijn troepen die gelegerd rondom Rome waren terug naar Frankrijk. Hiervan maakte de Italiaanse koning Victor Emmanuel II dankbaar gebruik. Op 10 september 1870 ontving de Paus Pius IX een brief met een voorstel waarbij het Italiaanse leger vreedzaam Rome zou binnentrekken en dat de Paus soeverein heerser zou blijven met Rome binnen de Leonijnse Muur als eigen staat. De Paus weigerde op het voorstel in te gaan. Het Italiaanse leger trok op 11 september 1870 de grens van de Kerkelijke Staat over en trok langzaam op naar Rome. Op 20 september, na 3 uur schieten, slaagde het Italiaanse leger een bres te slaan in de muur nabij Porta Pia. Pius IX staakte daarop de strijd. Hij trok zich terug in het Vaticaan en noemde zich “gevangene van het Vaticaan”. Het gehele gebied werd door de Italiaanse leger ingenomen, met uitzondering van het Vaticaan. De Pauselijke Staten bestonden niet meer en de eenwording van Italië was een feit. De dag na de inname van Rome kregen de Pauselijke Zouaven vrije aftocht waarbij ze wel hun wapens moesten inleveren. Pas in 1929 erkenden het Vaticaan en Italië elkaar en werd de staat Stad Vaticaanstad opgericht.

Tekst: Hans Dirne
Foto: De breuk in de Aureliaanse Muur in Rome in 1870 met links de Porta Pia

25/12/2025

Kom gezellig langs in ons museum in de laatste week van 2025 of volgend jaar. Zie onze website voor de openingstijden.

Het museum is altijd op zoek naar vrijwilligers! Naast onze ontvangstmedewerkers zijn we ook op zoek naar jou als je kunt helpen met andere zaken, zoals gebouwenbeheer, pr en research!

Laat het ons weten op [email protected]

17/12/2025

16/12/2025

🎄✨ Kerstvakantie in Halderberge ✨🎄

Op zoek naar leuke kerstvakantie-uitjes? In Halderberge geniet je van winterse wandelingen, sfeervolle concerten, gezellige musea en knusse horeca.

Wandel de Kleine Mensjesroute, bezoek het NVM Oudenbosch en het Nederlands Zouavenmuseum of ga voor spanning in escape room BLACKOUT. Liefhebbers van muziek beleven mooie momenten tijdens de kerstconcerten in de Basiliek Agatha en Barbara Oudenbosch, Gidsen van Saint Louis en Kapel van Bovendonk Hoeven.

Tussendoor kom je helemaal tot rust in het Arboretum Oudenbosch, dat beide kerstdagen geopend is. Sluit je dag af met een feestelijk diner bij één van de restaurants in Halderberge.

Nog kerstcadeaus nodig? Shop lokaal in Oudenbosch en Oud Gastel bij fijne boetieks en speciaalzaken.

Plan jouw kerstvakantie in Halderberge en geniet van winterse gezelligheid!

https://www.visithalderberge.com/december-in-halderberge/

06/12/2025

𝙒𝙞𝙨𝙩 𝙟𝙚 𝙙𝙖𝙩...

Er in Halderberge nog veel verwijst naar het Zouavenverleden? De komende tijd nemen we je mee langs deze plaatsen.
Meer weten? Bezoek ons museum!

Luitenant Looijmanshof

Adrianus Looijmans is een van de 22 zouaven die uit Oudenbosch kwamen. Hij is geboren op 7 oktober 1835. Op zijn inschrijfformulier staat als beroep bakker vermeldt. Hij behoort bij de vroege lichting zouaven. Zijn Italiaans inschrijfnummer is 1393. Het totaal aantal zouaven zal uiteindelijk 11036 bedragen. Hij wordt zouaaf op 12 november 1863 en maakt snel carrière in het zouavenleger. Op 1 december 1864 wordt hij bevorderd tot korporaal, op 11 maart 1866 tot sergeant, op 28 oktober 1867 tot onderluitenant en anderhalve maand later, op 14 december 1867 wordt hij bevorderd tot luitenant. Officieren in het zouavenleger moesten de Franse taal kunnen spreken. Er zijn slechts 8 Nederlandse zouaven tot officier bevorderd. Hij is bij het beleg en de val van Rome op 20 september 1870. Looijmans is dus bijna 7 jaar pauselijk zouaaf geweest. Voor zijn verdienste als zouaaf werd hij door paus Pius IX benoemd tot Ridder in de Orde van Pius IX en ontvangt hij de onderscheiding Pro Ecclesia et Pontifice. Verder ontving hij het Mentanakruis en de medaille Bene Merenti (voor hij die goed heeft gedaan). Hij trouwt hij in 1877 met Maria de Groot uit Dongen en verhuist hij naar Oosterhout waar hij een wijnhandel begint. In 1917 verhuist hij naar Dongen waar hij in 1919 overlijdt.

Tekst: Hans Dirne
Foto: Luitenant Looijmans met Mentanakruis

01/11/2025

𝙒𝙞𝙨𝙩 𝙟𝙚 𝙙𝙖𝙩...

Er in Halderberge nog veel verwijst naar het Zouavenverleden? De komende tijd nemen we je mee langs deze plaatsen.

Meer weten? Bezoek ons museum!

De straatnaam Lateranen in Oudenbosch verwijst naar de basiliek Sint Jan van Lateranen. Het is de bisschopskerk van het bisdom Rome, waar de paus bisschop van is. De kerk heeft de titel Basilica maior. Er zijn slechts vier basilieken met deze titel, allemaal in Rome. De voorgevel van de basiliek in Oudenbosch, die de titel Basilica minor draagt, is afgeleid van de Sint Jan van Lateranen.

Het woord "lateranen" komt van een Romeinse familie uit de tijd van de Romeinse keizers: de Laterani, reders en importeurs van wilde dieren.

Het woord Lateranen komt ook terug in het Verdrag van Lateranen. Het verdrag werd op 11 februari 1929 gesloten tussen paus Pius XI en Mussolini. Bij de val van Rome op 20 september 1870 werd de stad Rome inclusief het Vaticaan Italiaans grondgebied, maar er werd overeengekomen dat Italië het Vaticaan niet zou betreden. In het verdrag zijn een aantal zaken geregeld. De belangrijkste is dat Italië de onafhankelijkheid en soevereiniteit van de Heilige Stoel erkende, de Staat Vaticaanstad werd opgericht en de grens tussen Italië en Vaticaanstad werd bepaald. Bevestigd werd dat het rooms-katholicisme de staatsgodsdienst van Italië was; dit was reeds in de Italiaanse grondwet van 1848 opgenomen. In 1984 werd de laatstgenoemde bepaling geschrapt.

Door het verdrag kwam na 59 jaar een einde aan de periode waarin de paus, na het verlies van de Pauselijke Staten in 1870, zich als gevangene van het Vaticaan beschouwde.

Tekst: Hans Dirne
Foto: Arcibasilica Papale di San Giovanni in Laterano. Rome

04/10/2025

𝙒𝙞𝙨𝙩 𝙟𝙚 𝙙𝙖𝙩...

Er in Halderberge nog veel verwijst naar het Zouavenverleden? De komende tijd nemen we je mee langs deze plaatsen.

Meer weten? Bezoek ons museum!

𝖣𝖾 𝗐𝗂𝗃𝗄 𝖵𝖾𝗅𝗅𝖾𝗍𝗋𝗂 𝖾𝗇 𝖽𝖾 𝖵𝖾𝗅𝗅𝖾𝗍𝗋𝗂𝗐𝖾𝗀

Velletri in Oudenbosch dankt zijn naam aan de stad Velletri in Italië, gelegen 40 km ten zuidoosten van Rome. Het was een van de grootste plaatsen van de kerkelijk staat met een treinstation. De stad was een garnizoensstad waar de zouaven gelegerd waren en tevens een plaats waar rekruten hun militaire opleiding kregen. In het hospitaal van de stad zijn een aantal zouaven overleden waaronder Petrus de Wild(t) uit Oudenbosch. Naar hem is in Oudenbosch in de jaren 90 een plantsoen vernoemd, helaas is dit naambordje verdwenen.

In Oudenbosch was tussen 1866 en 1970 ter hoogte van het kruispunt Bosschendijk - Klinkstraat (nu: Velletriweg) het café Velletri van de familie Buijs. Ten tijde van de bouw van het café en woonhuis verblijft Marijn Masseurs, geboren in 1840 en zwager van de opdrachtgever Pieter Buijs, als zouaaf in Italië. Hij was zouaaf van februari 1866 tot februari 1868 en heeft deelgenomen aan de veldtocht van 1867. Na zijn diensttijd wordt hij broeder bij de Jezuïeten in Rome. Hij vertrekt naar Brazilië en overlijdt in 1911 te Nova Friburgo, Brazilië.

Tekst: Hans Dirne

27/09/2025

𝙑𝙖𝙣𝙙𝙖𝙖𝙜 𝙞𝙣 𝙝𝙚𝙩 𝙫𝙚𝙧𝙡𝙚𝙙𝙚𝙣: 𝙇𝙖𝙖𝙩𝙨𝙩𝙚 𝙕𝙤𝙪𝙖𝙖𝙛 (𝙬𝙚𝙧𝙚𝙡𝙙𝙬𝙞𝙟𝙙?) 𝙤𝙫𝙚𝙧𝙡𝙚𝙙𝙚𝙣

Op 27 september 1946, nu 79 jaar geleden, overleed in Hintham (nu een wijk van 's-Hertogenbosch) op 95-jarige leeftijd Petrus Mattheus Verbeek. Hij was de laatste Pauselijke Zouaaf van Nederland en - hoogstwaarschijnlijk - in de wereld. Verbeek diende tussen 11 december 1867 en 23 december 1869 in het Zouavenleger van Pius IX.

In een kort telegram aan Broeder Christofoor valt te lezen: "Frater Christofoor Huize St. Louis Oudenbosch, zouaaf Verbeek overleden. Begrafenis maandag 30 september 9.30 parochiekerk Hintham. M. Tienhoven, Rosmalen"

Foto: het telegram aan Broeder Christofoor, het bidprentje, de overlijdensadvertentie en een foto op leeftijd van P.M. Verbeek - collectie Zouavenmuseum