In september 1944 was dit het hoofdkwartier van de Britse luchtlandingstroepen. In het Airborne Museum Hartenstein beleef je de beroemde Slag om Arnhem. Luister in de villa – het voormalig hoofdkwartier van de geallieerden, óp het slagveld – naar de aangrijpende verhalen van Britse, Poolse en Duitse oorlogsveteranen. En naar de getuigenissen van burgers, die doodsangst doorstonden en tot op de dag van vandaag de geallieerde veteranen eren. In de villa zie je ook vele authentieke wapens, documenten, films en foto’s. De Airborne Experience mag je zeker niet missen. In deze ondergrondse ruimte wordt de geschiedenis werkelijkheid en komen de dramatische gebeurtenissen heel dicht bij. Het nieuwe Airborne Museum is een unieke experience. Het prachtig verbouwde en gemoderniseerde pand heeft ‘s werelds grootste collectie militaria van Market Garden. In het enige slagveldmuseum van Nederland kruipt de oorlog je op de huid. De Villa – voormalig hoofdkwartier van de geallieerden – biedt 1.700 m2 kijkplezier. En in de ondergrondse belevingsruimte met zo’n 900 m2, waan je je midden in de strijd. Als het Airborne Museum iets wil laten zien, is het wel dit: vrijheid is nooit vanzelfsprekend en vrijheid beleef je samen. Het museum toont ook dat verzoening mogelijk is. Ook in de directe omgeving van het museum is veel te zien. De gedenknaald, waarop een man de vrijheid uitbeeldt omgeven door burgers en soldaten. En een bronzen beeld van kunstenaar Jits Bakker, die de Slag als jongetje meemaakte. Dit beeld (The Guardian) – in het park bij het Airborne Museum – kun je zien als een engel die de mens mee naar boven begeleidt. En met haar vleugels bescherming biedt en hoop geeft. De monumentale villa uit 1865 is zelf ook een museaal object. Het is immers de plek waar de Engelsen zich terugtrokken toen ze beseften dat ze de brug bij Arnhem niet konden veroveren. Hier werden de gewonden verzorgd. Hier probeerde generaal-majoor Urquhart met de moed der wanhoop te redden wat er te redden viel. Het pand is volledig gerenoveerd en opnieuw ingericht, samen met het internationaal vermaarde ontwerpbureau Perspekt Studio’s. Het resultaat is een pakkende en toegankelijke presentatie, die de Slag belicht vanuit Engels én Duits perspectief. Ook is er aandacht voor de belevenissen van burgers, de betrokkenheid van Poolse militairen (1th Independent Polish Parachute Brigade) en de rol van pers en propaganda. Dit alles te midden van authentieke foto’s, films, documenten en voorwerpen. In de statige Hall of Fame vind je de onderscheidingen en portretfoto’s van mensen die de Slag hebben meegemaakt. Leed en heldendom komen heel dichtbij. In de ondergrondse Experience ervaar je de oorlog in al z'n hevigheid. Hier voel je de impact van het geweld op jonge jongens die vertwijfeld vechten voor hun leven. Je loopt in de voetsporen van een Engelse paratrooper. Krijgt een briefing over de missie. Stapt in de romp van een zweefvliegtuig. En door de raampjes zie je de start in Engeland en de vlucht richting bezet Nederland. Ineens sta je tussen de felle gevechten in de Arnhemse staten. Je dwaalt door een imposant oorlogsdecor met metershoge, authentieke filmbeelden. Met knap nagebouwde huizen. Met een onheilspellende licht/donker effecten. Met het geluid van de verscheurende oorlog: schoten, inslagen, Engelse kreten, Duitse bevelen, angstige onderduikers. Je komt vlakbij de Arnhemse brug. En je volgt het terugtrekken naar de beklemmende perimeter rondom hotel Hartenstein. Uiteindelijk trek je je terug over de Rijn. Een intense ervaring.
