Oorlogsmuseum Middelstum

Oorlogsmuseum Middelstum Groot in kleine dingen! Een bijzondere collectie uit de provincie Groningen en Ostfriesland. Museum over de tweede wereldoorlog met veel lokale oorlogshistorie.

April had nog meer te bieden qua foto’s en documenten. Allereerst een foto die werd afgedrukt in Leeuwarden. Het interes...
30/04/2026

April had nog meer te bieden qua foto’s en documenten. Allereerst een foto die werd afgedrukt in Leeuwarden. Het interessante aan de foto is dat er op de wand een wandbord te zien is. In de collectie van het museum bevinden zich meerdere wandborden die in opdracht van de bezetter werden gemaakt, zo ook voor Abschnitt Friesland, waar het 6. Ersatz Marine Artillerie Abteilung onderdeel van was. Om dergelijke borden op foto’s uit die tijd te zien is behoorlijk bijzonder. Dit is voor mij pas de derde keer, en dat met duizenden foto’s!

Verder een tweetal portretten van ateliers uit Emden en Borkum, kiekje van de Kriegsmarine in de sluis van Delfzijl, een grote groepsfoto van de Stabsbatterie Marine Flak Abteilung 216 op Borkum en een Soldbuch op naam van Georg Menger. Menger diende vanaf 15 maart 1942 tot 15 augustus bij de Marinehafenkommandantur in Delfzijl. Daarna werd hij overgeplaatst naar Husum in Noord-Duitsland.

De maand maart verliep eigenlijk zonder nieuwe stukken voor de verzameling, maar inmiddels wist ik dat dat maar zo kon o...
29/04/2026

De maand maart verliep eigenlijk zonder nieuwe stukken voor de verzameling, maar inmiddels wist ik dat dat maar zo kon omslaan. Dat werd in de maand april meer dan duidelijk; leuke aankopen en nog mooiere giften. Een helm, de Niet Weggooien dag met ontzettend bijzondere stukken en een prachtig Nederlands uniform, maar over dat laatste in de maand mei meer!

De stukken van afgelopen 1,5 week:

Een inwoner uit Toornwerd kwam een leuke set (koop)foto’s van de bevrijding van de stad Groningen tegen. De serie bestaat uit enkele tientallen foto’s en werden kort na de oorlog uitgegeven als herinnering aan de bevrijding. Vele mensen kochten deze foto’s waarvan sommigen bewaard gebleven zijn. Deze gaan een plek krijgen bij de rest van de set.

Winterhulp speldje. Een metalen speldje die werd uitgegeven door Winterhulp Nederland (WHN).
‘’De Stichting Winterhulp Nederland (WHN) was de nationaalsocialistische organisatie die tijdens de Tweede Wereldoorlog alle maatschappelijke hulpverlening zoals verleend door de overheid, particuliere en kerkelijke organisaties in Nederland moest overnemen en werd op 22 oktober 1940 opgericht door rijkscommissaris Seyss-Inquart.’’

Document Matrose Kurt Zeindlhofer. Zeindlhofer sneuvelde op 17 april 1945 bij een gevecht met Canadese militairen in Ten Boer. Hij werd daar twee dagen later begraven en in 1958 overgebracht naar Ysselsteyn.

Militariabeurs Ciney. Afgelopen zondag bezochten we de enorme militariabeurs in Ciney, België. Hier kan je van alles kopen of met helemaal niks naar huis gaan, hoewel dat laatste erg moeilijk is met zoveel materiaal. We kwamen thuis met een kistje voor ontstekers van de S-Mine 35 (Bouncing Betty), Chronik van de Marine Flak Batterie Kugelbake bij Cuxhaven en een set van elf grote persfoto’s van Fotopersbureau Folkers uit Groningen. Ook hier werden weer bevrijdingstaferelen gefotografeerd met o.a. het bezoek van Prins Bernhard.

Helaas kon ik zelf niet aanwezig zijn, maar: BOEK ‘120 SECONDEN OORLOG’ OVERHANDIGD AAN CdK RENÉ PAAS | Erfgoed uitgever...
24/04/2026

Helaas kon ik zelf niet aanwezig zijn, maar:

BOEK ‘120 SECONDEN OORLOG’ OVERHANDIGD AAN CdK RENÉ PAAS | Erfgoed uitgevers

Afgelopen vrijdag hebben wij het bijzondere boek 120 seconden oorlog aangeboden aan René Paas CdK van de provincie Groningen. Gesigneerd en al door auteur Ties Groenewold, eigenaar van het Oorlogsmuseum In Middelstum (Gr.). De gastvrijheid van de provincie Groningen en de interesse in onze uitgave waarderen wij zeer!

In dit unieke fotoboek neemt Ties Groenewold de lezer mee op een visuele reis door de provincie Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Aan de hand van 120 nooit eerder gepubliceerde foto’s, gemaakt door Duitse militairen en Nederlandse collaborateurs, vertelt Ties het verhaal van een provincie in oorlog.
Elke foto legt een moment vast – een seconde in de tijd – die samen een indrukwekkend beeld schetsen van de impact van de oorlogsjaren op het Groningse landschap en haar bewoners.

We hebben nog slechts tien exemplaren op voorraad en het is nog niet zeker of er een tweede druk komt. Te bestellen in onze webshop https://tinyurl.com/36rwh84r en in elke boekwinkel.

Blader alvast door enkele pagina’s van het boek om een indruk te krijgen: https://tinyurl.com/4657mehp

📷 Provincie Groningen

Wat een drukte afgelopen weekend, een mooi begin voor het museumseizoen van 2026! Het leek eerst rustig te blijven toen ...
20/04/2026

Wat een drukte afgelopen weekend, een mooi begin voor het museumseizoen van 2026! Het leek eerst rustig te blijven toen op zaterdagochtend slechts een handjevol mensen het museum bezochten. Dit veranderde vanaf een uurtje of één, tegelijkertijd met de aanvang van de Niet Weggooien dag. Geschat wordt dat uiteindelijk tussen de tachtig en negentig mensen langskwamen, dit inclusief de bezoekers die wat meebrachten voor het museum.

Er kwam weer van alles voorbij; van muntjes tot schilderijen en alles daartussenin! De Niet Weggooien dag(en) kenmerken zich altijd door vondsten die anders niet zo snel gedaan worden, zoals een schilderij van een Sperrballon boven Uitwierde. Het verhaal over deze ballon beschrijf ik in mijn boek. De heer Huls bracht dit bijzondere kunstwerk die door een Duitser cadeau werd gedaan aan zijn vader, bakker Huls uit Uitwierde. In 1941 oefende de Luftwaffe enkele weken met dit gevaarte en de heer Huls wilde dit schouwspel graag zien, maar kon dit door ziekte niet meemaken. Een Duitse militair, K. Horn, die de ballon bediende, schilderde daarom dit stuk voor hem zodat hij een idee kreeg van hoe het eruit zag. Werkelijk een kunststukje!

We blijven nog even bij de schilderijen, want er werd ook een schilderij binnengebracht waarin een radio zit verstopt. Het curieuze stuk werd decennia geleden eens op een rommelmarkt in Noord-Nederland gevonden waardoor verdere context ontbreekt. Toch een heel fraai object in de categorie ‘dat hadden we nog niet’.

Mevrouw van Bergen, oorspronkelijk afkomstig uit Middelstum, bracht enkele stukken uit de familienalatenschap. Haar opa was schilder in het dorp en maakte tijdens de oorlog van alles mee. Een dagboek hierover mocht ik digitaal ontvangen, maar er waren ook enkele fysieke objecten zoals een mooi bevrijdingswandbord, kaartjes verstuurd vanuit tewerkstelling in Duitsland, ansichten, briefgeld, munten en het topstuk: een rekening van haar opa’s bedrijf. Hij kreeg in maart 1945 namelijk de opdracht om enkele kisten (wat voor geen idee) te beschilderen voor ene Hauptmann Vogler. Mogelijk was hij de commandant van de Fallschirmjägers die op dat moment in het dorp waren gelegerd. Historisch gezien een (voor mij) zeer interessant document met mooie onderzoeksmogelijkheden.

Ook andere mensen wisten het museum goed te vinden en brachten onder andere een a***k die was vervaardigd van een voedseldroppingscontainer, wat lectuur, groot boek van de NSB en een lichtgevend bord van de Luftschutz-Leitung. Ook gisteren, en zelfs vandaag nog, werd materiaal binnengebracht. Daar heb ik op dit moment geen foto van. Het bezoekersaantal over het hele weekend bleef steken op ongeveer 160 mensen, een ongekend aantal voor de maand april!

Een speciale dank gaat uit naar de dames van Museum aan de_A, Klaas Mulder van het Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen en Joost Nuijten die alles fotografisch vastlegde!

Wat een prachtige dag was het gisteren. De Niet Weggooien dag in samenwerking met Museum aan de_A verliep weer ontzetten...
19/04/2026

Wat een prachtige dag was het gisteren. De Niet Weggooien dag in samenwerking met Museum aan de_A verliep weer ontzettend succesvol, maar daarover later meer. Een van de topstukken was een schilderij van Uitwierde. In 1941 oefende de Luftwaffe met een Sperrballon bij dit dorpje naast Delfzijl. Dit verhaal is, met foto, opgenomen in mijn boek 120 seconden oorlog. Om beide beelden samen te zien is erg bijzonder!

Vandaag is het museum ook weer geopend tot 16.00 uur!

Museum vandaag en morgen geopend! Vanaf 13.00 uur de Niet Weggooien dag!
18/04/2026

Museum vandaag en morgen geopend! Vanaf 13.00 uur de Niet Weggooien dag!

Aankomend weekend is het museum geopend van 10.00 tot 16.00 uur (zaterdag tot 17.00 ivm de Niet Weggooien dag). Veel nie...
16/04/2026

Aankomend weekend is het museum geopend van 10.00 tot 16.00 uur (zaterdag tot 17.00 ivm de Niet Weggooien dag). Veel nieuwe items, andere inrichting en een prachtige nieuwe vitrine!

15/04/2026
Onlangs verscheen in het tijdschrift van Stad en Lande een mooi interview naar aanleiding van mijn boek 120 seconden oor...
12/04/2026

Onlangs verscheen in het tijdschrift van Stad en Lande een mooi interview naar aanleiding van mijn boek 120 seconden oorlog.

Aankomende weekend (18 en 19 april) is het museum voor het eerst weer geopend dit jaar. Op 18 april vindt de actie 'Niet...
11/04/2026

Aankomende weekend (18 en 19 april) is het museum voor het eerst weer geopend dit jaar. Op 18 april vindt de actie 'Niet Weggooien' plaats. DVHN schreef een artikel over de voorgaande edities op verschillende locaties in onze provincie:

Hoeveel voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog dreigen in een vlaag van opruimwoede in de vuilcontainer te belanden? De Groninger Niet Weggooien Tour moet dit voorkomen.

Dubbel feest bij Oorlogsmuseum Middelstum. De pagina bestaat vandaag elf jaar, maar ook zijn we afgelopen weekend de 500...
07/04/2026

Dubbel feest bij Oorlogsmuseum Middelstum. De pagina bestaat vandaag elf jaar, maar ook zijn we afgelopen weekend de 5000 volgers gepasseerd. Fantastisch! Daarom bedankt aan iedereen die het museum volgt, steunt en een warm hart toedraagt! Dit is wel een gebakje waard tijdens de eerste twee open dagen op 18 en 19 april!

Hoe kunnen Duitse helmen, of Duits materiaal in het algemeen meer dan tachtig jaar na de oorlog gevonden worden bij een ...
06/04/2026

Hoe kunnen Duitse helmen, of Duits materiaal in het algemeen meer dan tachtig jaar na de oorlog gevonden worden bij een particulier in huis? Een veel gelezen (en verwijderde) opmerking is dat opa of oma dan wel fout, n**i, NSB’er of moordenaar moet zijn geweest. Bijzonder, vooral omdat de meeste families niet smetteloos door de oorlog gekomen zijn. Een collaborateur die terugkeerde naar huis had vaak weinig tot niets mee, laat staan hun helm waarmee ze gevochten hadden.

De laatste weken van de oorlog, vanaf 11 april tot en met 2 mei 1945 werd er gevochten in de provincie Groningen. Soms schermutselingen van enkele uren tot dagenlange gevechten. Dit resulteerde in duizenden gevangengenomen Duitse militairen. Daar zijn veel foto’s van gemaakt en tussen al die foto’s is één overeenkomst: nagenoeg alle gevangenen hebben geen helm meer bij zich. Ze dragen hun M43 pet of een schuitje of zijn helemaal niet meer van een hoofddeksel voorzien. Dat betekent dat de helmen bij hun gevangenneming al zijn verzameld, of kort daarvoor zijn achtergebleven of weggegooid.

Het is dan ook bekend dat jaren na de oorlog vele helmen uit de talrijke sloten en kanalen zijn gebaggerd, ook nu nog. De Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten verzamelde in 1945 in sommige gevallen deze oorlogsbuit om dit vervolgens te vernietigen of te begraven. Maar in nog meer gevallen was de lokale jeugd er als de kippen bij om ‘hun’ eigen Duitse helm als souvenir mee naar huis te nemen. Fantastisch om mee te spelen natuurlijk. Ook volwassenen waren geïnteresseerd in hetgeen vijf lange jaren ongrijpbaar was, dus die namen naast het nuttige ook het aangename mee van de slagvelden.

Voor sommigen was deze interesse slechts van korte duur waardoor de helm, of zelfs complete uniformen, alsnog werden weggegooid, maar het kwam ook wel bij een toneelvereniging terecht. Die gebruikten het jaren na de oorlog nog voor bevrijdingsfeesten en toneelstukken. Dus is het bijzonder dat er zo nu en dan een helm wordt gevonden bij een huisontruiming? Absoluut niet. Was opa dan fout? Zeker niet. Voor velen was het een intrigerend object uit een moeilijke tijd. Gelukkig is het in sommige gevallen bewaard gebleven. Door al deze bewaarders, die klakkeloos door onkundige mensen als FOUT en N**I worden bestempeld, heb ik een prachtig museum kunnen opbouwen vol lokale en regionale verhalen.

Foto 1 - Duitsers op het Nassauplein in Groningen
Foto 2 - Gevangengenomen Duitsers bij het station in Bedum
Foto 3 - NBS heeft de helmen verzameld bij Batterie Termunten, er liggen zelfs Fallschirmjäger helmen tussen
Foto 4 - Bevrijdingsfeest Oude Pekela kort na de oorlog. Kinderen dragen een grote variatie aan achtergebleven uniformen
Foto 5 - Bevrijdingsfeest Loppersum. Ook hier weer vele soorten uniformen, maar ook helmen
Foto 6 - Toneelvereniging Middelstum in 1946 met Duitse en Canadese uitrusting.

Adres

Oude Schoolsterweg 24
Middelstum
9991CR

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Oorlogsmuseum Middelstum nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact Het Museum

Stuur een bericht naar Oorlogsmuseum Middelstum:

Delen