Archeologie in Leeuwarden

31/05/2026

Kunstig bewerkt benen mesheftje, afkomstig uit de voormalige oude Heerengracht (thans parkeergarage Zaailand) in het centrum van Leeuwarden. De datering is in de 16e of 17e eeuw. Fotograaf: Margot Daleman PAN.

21/05/2026

Middel door van Aaken toegepast, om de waarschijnlijke verzakking tegen te gaan of althans te beperken van de Oldehove

Bij ’t ontgraven aan den voet van den toren vonden we tot op eenigen afstand van dezen (hoe ver werd niet onderzocht) verschillende betonlagen, die naar den toren toe afhellen.
Eerst dachten we aan resten van kalk en puin, bij ’t bouwen overgebleven, tot welke veronderstelling een mengsel van kalk en steenstukken alle aanleiding gaf, maar toen we de bovenste laag doorbraken en verder lieten graven, bleek het, dat er ongeveer een twaalftal zulke lagen, afwisselend bestaande uit beton en uit zeer vaste klei, tezamen tot een totale hoogte van 1.15 meter, niet alleen buiten, maar ook onder den toren liggen, zoowel Oostelijk als Westelijk, waar wij, om de daar bestaande scheuren te dichten, graven moesten. Het is dus aan te nemen, dat ze onder en rondom den geheelen toren liggen.
Daar deze wijze van voorziening mij vreemd overkwam en mijne mededeeling er van door anderen allicht zou kunnen worden betwijfeld, heb ik er niet alleen teekening met doorsneden van doen maken maar ook een drietal photographiën laten nemen en een gedeelte doen uitgraven, om desgewenscht de samenstelling nog te kunnen nagaan. Duidelijk is op de photo’s te zien, hoe de lagen naar den toren toe zijn samengeperst en daar veel lager liggen dan buiten af, maar tegelijk geeft een der photo’s een beeld van de geweldige wijze, waarop het fundament uit elkaar is gescheurd, hoe het lichaam van den toren naar beneden ging en hoe de eerst daarmee verbonden fundeering van onder den kerkingang ter weerszijden werd losgelaten en dit gedeelte wegens zijn mindere zwaarte ook minder diep in de zachte lagen is weggezakt.

Bron tekst: Geschreven naar aanleiding van de in 1910/1911 daaraan verrichte herstellingen en de daarbij aan het licht gekomen bijzonderheden door Directeur Gemeentewerken W.C.A. Hofkamp die ervoor gezorgd heeft dat de Oldehove nog bestaat.

📷 Kramer, Groningen 25 augustus 1910. Collectie HCL. Foto fundering van de Oldehove

17/05/2026

2 ijzeren bootshaken afkomstig uit de voormalige oude Heerengracht (thans parkeergarage Zaailand) in het centrum van Leeuwarden. De datering is in de 17e eeuw.

17/05/2026

Uit onderzoek van Wageningen University & Research (WUR) blijkt dat minstens 8922 kent. Dat zijn er veel meer dan de 3000 tot 4000 die de onderzoekers verwachtten. is hiervan hoogstens 10 procent onderzocht. Noord-Nederland staat bekend om zijn vele terpen, maar ook langs rivieren en in polders zijn er talloze te vinden. (Kaartje: WUR)
https://www.resource-online.nl/index.php/2026/05/13/9000-terpen-9000-verhalen/

11/05/2026

Op de afbeelding een groot fragment van een majolicabord in polychrome (vele) kleuren. Het bord met de afbeelding van een waterdraagster is vermoedelijk vervaardigd in Harlingen en is te dateren aan het eind van de 18e eeuw. Het charmante vrouwtje is afkomstig uit de oude Heerengracht in het centrum van Leeuwarden.

10/05/2026

07/05/2026

Een fraaie bodemvondst nl. een van messing gegoten sleutel. Messing is een legering van koper en zink. Het object is afkomstig uit de van oudsher gedempte oude Heerengracht (thans parkeergarage Zaailand) in het centrum van Leeuwarden. De datering is in de 17e of 18e eeuw. De foto's zijn gemaakt door Margot Daleman van de PAN.

04/05/2026

Geachte. Op de afbeelding een ferme benen naald. De bodemvondst is afkomstig uit de terp Barrahus oost ten zuiden van Leeuwarden. Op dit moment wordt op deze lokatie nieuwbouw van de GGZ gerealiseerd. De naald is te dateren in de late ijzertijd (200 j.v.Chr. tot 50 j.n.Chr.). De foto's zijn gemaakt door Margot Daleman van de PAN.

03/05/2026

"Ze werd begraven in een crop top en minirok 3400 jaar geleden. Toen ze haar kist openden, snakte iedereen naar adem.

Laat me je vertellen over een tienermeisje dat zo lang geleden stierf dat de piramides al een oude geschiedenis waren.

In 1921 zwaaide een Deense boer met zijn schop tegen een grashoop en raakte iets dat daar niet thuishoorde. Geen steen. Geen wortel. Kist. Gesneden uit een enkele holle eik. Gewikkeld in stierenhuid. Verzegeld alsof iemand het nooit meer wilde openen.

Toen archeologen het deksel voorzichtig optilden, verwachtten ze botten. Misschien stof. Dat is wat tijd doet. Dat is wat zure grond doet.

Maar de tijd had een vreemde Truc gespeeld.

Binnen lag een meisje. Zestien. Misschien achttien. Ze zag eruit alsof ze gisteren begraven was.

Haar blonde haar zat nog vast. Haar vingernagels waren schoon en geknipt. Zelfs sporen van haar huid bleven achter. De grond die haar levend had moeten opeten, had haar in plaats daarvan bewaard als een foto in het donker.

Toen zagen ze wat ze droeg.

Een korte wollen blouse die boven haar ribben stopte. Haar middenrif helemaal kaal. Daaronder een rok van gedraaide touwen die aan haar knieën hing. Een geweven riem met een grote bronzen schijf. Bronzen armbanden op beide armen.

Het leek op iets van een mode-runway uit de jaren zestig. Of een festival outfit afgelopen zomer.

Dit was geen verlegen, saaie vrouw uit het oude verleden. Dit was een tiener die wist hoe ze eruit zag. Die gaf om hoe ze eruit zag. Iemand kleedde haar met Intentie voordat hij haar voor eeuwig in het donker verzegelde.

Maar hier wordt het verhaal vreemder.

Aan haar voeten vonden ze iets wat ze nog steeds niet kunnen verklaren. De gecremeerde resten van een kind. Misschien vijf of zes jaar oud. Een broer of zus? Haar eigen kind? Een religieus offer? Niemand weet het. Twee jonge levens. Samen begraven. De reden is verloren gegaan in de tijd.

Bij haar hoofd stond een doos met berkenschors met kleine bronzen gereedschappen. Pin. Priem. Alledaagse voorwerpen. Geen schat. Haar. De dingen die ze gebruikte toen ze nog leefde. Iemand heeft ze voor haar ingepakt alsof je een koffer inpakt voor iemand van wie je houdt.

En toen kwamen de details die je hart breken.

Een enkele stengel van duizendblad werd naast haar in de kist gelegd. Duizendblad bloeit alleen in de zomer. Iemand heeft die bloem geplukt toen hij nog vers was. Opzettelijk. Voor haar.

Naast haar, een container bevatte het residu van een gefermenteerde drank. Bronstijd bier. Wetenschappers analyseerden het: tarwe, honing, moerasmirte, veenbessen. Iemand heeft dat bier speciaal voor haar begrafenis gebrouwen. Niet voor de levenden. Voor haar reis.

Stel je die dag voor. Een warme Zomermiddag. Een gemeenschapsbijeenkomst om een meisje te begraven dat te jong stierf. Iemand die door een veld loopt om een bloeiende bloem te plukken. Iemand die bier in een container giet voor een weg niemand begreep het, maar iedereen werd geëerd.

Ze wisten niet dat hun verdriet vierendertig eeuwen zou worden bewaard.

Dit is het deel dat alles verandert.

Bijna honderd jaar lang dacht iedereen dat ze een lokaal meisje was. Geboren in Denemarken. Woonde in Denemarken. Overleden in Denemarken.

De moderne wetenschap nam een kijkje.

Onderzoekers analyseerden de chemische signaturen in haar tanden en haar—strontium isotopen die je vertellen waar een persoon opgroeide. De resultaten kwamen terug ... en niets was logisch.

Ze groeide niet op in Denemarken.

Niet eens in de buurt.

De isotopen wezen helemaal ergens anders. Honderden kilometers verderop. Misschien het Zwarte Woud in Duitsland. Ze had veel gereisd tijdens haar korte leven. Verplaatst over Landschappen. Grenzen overschreden die nog niet bestonden.

Ze was een reiziger. Migrant. Misschien een bruid gegeven aan een buitenlandse stamhoofd. Misschien iemand wiens status beweging vereiste.

Die vragen oproept die geen antwoorden hebben:

Waarom was ze in Denemarken? Wie bracht haar daar? Kwam ze vrijwillig? Liep ze ergens naartoe of liep ze weg? En waarom, na al dat reizen, eindigde ze haar dagen in een eenvoudige eiken kist onder een grasrijke heuvel, in een outfit die drieduizend jaar later nog steeds hoofden draait?

We weten dat ze jong stierf. We weten dat de as van een kind aan haar voeten werd gelegd. We weten dat iemand genoeg van haar hield om haar gereedschap in te pakken en haar bier te brouwen en haar zomerbloemen te plukken.

Maar al het andere? De naam die ze heette. De stem waarmee ze sprak. De jongen of het meisje dat ze heeft gekust. De reden waarom haar hart stopte voordat ze twintig werd.

We weten er niets van.

En dat is het vreselijke, mooie van het verleden. Het geeft je net genoeg om je dichtbij te voelen. En dan trekt het weg.

Wil je weten wat de moderne wetenschap vervolgens ontdekte-en waarom ze de geschiedenis vandaag de dag nog steeds verandert? Drop ""EGTVED"" in de comments, en ik DM je de rest van het verhaal. 👇 https://inseptostore.com/archives/24378"

25/04/2026

Vleugelkam van gewei; eenrijig type drielagenkam. Dekplaat aan ene kant versierd met paralelle streepjes/groeven: uiteindelijk in twee verschillende richtingen zigzag vormend, de tanden zijn gemengd: grof en fijn. De vindplaats is de Speelmansstraat (terp Nijehove) in het centrum van Leeuwarden. De datering is tussen de jaren 900 en 1250.