Wat zijn de openingstijden?

Maandag 13:00 - 17:00 Dinsdag 10:00 - 22:00 Woensdag 10:00 - 22:00 Donderdag 10:00 - 22:00 Vrijdag 10:00 - 17:00 Zaterdag 11:00 - 17:00 Zondag 11:00 - 17:00

Tresoar

Name: Tresoar
Address: Boterhoek 1, Leeuwarden, 8911DH, NL
Telephone: +31587890789

Tresoar is dé plek waar je de meest karakteristieke cultuur van Nederland ontdekt. Voor Friezen, fans van de Friese cultuur en iedereen die dat nog moet worden.

Tresoar is de bewaarplaats van de geschiedenis van Fryslân. Je vindt hier talloze in Fryslân verschenen kranten en tijdschriften, honderdduizenden boeken waaronder exemplaren uit de bibliotheek van Erasmus, tienduizenden foto’s, films, geluidsopnamen, rechtbankverslagen, notariële akten, de Atlas van Blaeu, handschriften en brieven van bekende Friezen, bedrijfsarchieven van Douwe Egberts en archie

ven van de Elfstedenvereniging, cd’s van Friese punk tot klassiek, het monnikenwerk de “Attische Nachten” uit 836 na Christus en de meer dan 150 bibliografieën gemaakt door J.J. Kalma, de oudste en nieuwste (Friese) literatuur, wetenschappelijke publicaties, digitale bestanden. En nog veel meer. In ons gebouw bruist het van activiteiten voor jong en oud: concerten, lezingen, tentoonstellingen, educatieve projecten, kindercolleges. Daarnaast is het een ideale ruimte voor wetenschappers, genealogen, studenten en scholieren om in alle rust (samen) te kunnen werken aan onderzoek. Kortom: Bij Tresoar moet je zijn om fysiek en/of digitaal te ontdekken, onderzoeken en vertellen. Je bent van harte welkom!

-----------------------------------

Tresoar is it bewarplak fan de skiednis fan Fryslân. Do fynst hjir in grut tal yn Fryslân ferskynde kranten en tydskriften, hûnderttûzenen boeken wêrûnder eksimplaren út de biblioteek fan Erasmus, tsientûzenen foto’s, films, lûdsopnamen, rjochtbankferslaggen, notariële akten, de Atlas fan Blaeu, hânskriften en brieven fan bekende Friezen, bedriuwsargiven fan Douwe Egberts en argiven fan de Alvestêdeferiening, cd’s fan Fryske punk oant klassyk, it muontsewurk de “Attische Nachten” út 836 nei Kristus en de mear as 150 bibliografyen makke troch J.J. Kalma, de âldste en nijste (Fryske) literatuer, wittenskiplike publikaasjes, digitale bestannen. En noch in hiel soad mear. Yn ús gebou brûst it fan aktiviteiten foar jong en âld: konserten, lêzingen, útstallings, edukative projekten, bernekolleezjes. Dêrnjonken is it in ideale romte foar wittenskippers, genealogen, studinten en skoalbern om yn alle rêst (tegearre) wurkje te kinnen oan ûndersyk. Koartom: By Tresoar moast wêze om fysyk en/of digitaal te ûntdekken, ûndersykjen en fertellen. Fan herte wolkom!

22/06/2026

𝗛𝗲𝘁 𝗹𝗶𝗲𝗳𝗱𝗲𝘃𝗼𝗹𝗹𝗲 𝗺𝗮𝗮𝗿 𝘃𝗲𝗿𝗱𝗿𝗶𝗲𝘁𝗶𝗴𝗲 𝗵𝘂𝘄𝗲𝗹𝗶𝗷𝗸 𝘃𝗮𝗻 𝗦𝗮𝘀𝗸𝗶𝗮 𝗲𝗻 𝗥𝗲𝗺𝗯𝗿𝗮𝗻𝗱𝘁🎨Toen in 1633 de in Leeuwarden geboren Saskia van Uylenburgh haar neef en kunsthandelaar Hendrick van Uylenburg in Amsterdam bezocht, ontmoette ze Rembrandt van Rijn. Ze werden verliefd op elkaar en maakten al gauw trouwplannen. 👰

Op 22 juni 1634 vond het kerkelijk huwelijk in Sint Annaparochie plaats. Omdat Friesland pas in 1701 overstapte van de Juliaanse naar de Gregoriaanse kalender, zouden wij dit nu als 2 juli 1634 zien. Het echtpaar verhuisde naar Amsterdam, waar Rembrandt zijn atelier had. Hier zou het stel een moeilijke periode tegemoet gaan.

Saskia schonk het leven aan vier kinderen, waarvan de eerste drie in de wieg stierven. Hun vierde kind Titus bleef wel in leven, maar het gezinsgeluk bleek van korte duur. Toen Titus acht maanden oud was, stierf Saskia op 29-jarige leeftijd, waarschijnlijk aan tuberculose.

Rembrandt, die kort na Saskia’s dood zijn meesterwerk de Nachtwacht voltooide, maakte in de tien jaar na haar dood alleen maar etsen en tekeningen. Hij hertrouwde nooit.

📷 Zelfportret met portret van Saskia, 1636, Wikimedia Commons.
📷Op de foto zie je de trouwakte van Rembrandt van Rijn en Saskia van Uylenburgh

21/06/2026

𝘿𝙚 𝙯𝙤𝙢𝙚𝙧 𝙬𝙖𝙖𝙧𝙞𝙣 𝙝𝙚𝙩 𝙣𝙞𝙚𝙩 𝙙𝙤𝙣𝙠𝙚𝙧 𝙬𝙚𝙧𝙙

In de zomer van 1908 is er iets vreemds aan de hand in de Friese avondlucht. Het wil namelijk maar niet donker worden. De Leeuwarder Courant doet op 2 juli als eerst verslag van de rare geb***tenis:

“Gisteravond was aan den Noordelijken hemel een merkwaardig lichtsterke roodachtige gloed waarneembaar. Nadat na zonsondergang eerst de gewone schemering was ingevallen, werd het na half tien weer lichter. Terwijl streperige wolken hingen in het Noorden, kwam van N.W. tot N.N.O. een rossig licht van den horizon op, dat de wolken verlichtte als bij zonsopgang, doch niet het karakteristieke stralen-schieten Noorderlicht vertoonde. De lichtboog breidde zich geleidelijk hooger uit en te kwart Voor elf kon men gemakkelijk buiten lezen. Tot in huis was het goed schemerlicht. Het was een prachtig verschijnsel, dat ook te 2 uur 's nachts nog zichtbaar was.” Het verschijnsel is ook in Groningen, Rotterdam en Amsterdam te zien: “De oevers van het IJ tekenden zich scherper en helderder af dan des daags. Het was verbluffend schoon, zegt de Telegraaf.”

De krant heeft het op 2 juli over ‘gisteravond’. Dit zou woensdag 1 juli zijn. Latere berichten plaatsen de geb***tenissen correct met de explosie op dinsdagochtend 30 juni, dus dit moet een foutje van de krant zijn.

De volgende avond geb***t hetzelfde weer. Ook nu staat een groot artikel in de krant. “Ook gisteravond weer, kort nadat de schemering was ingevallen, kwam aan den Noordelijken horizon tegen half tien een oranje-gele gloed op, die zich weldra tot een helderschijnenden lichtboog uitbreidde, zodat het in plaats van donkerder, geleidelijk weer lichter werd. Omstreeks 10 uur bereikte de lichtboog de grootste uitgestrektheid langs den horizon, van West naar Noordoost. Het was, alsof aan den overigens geheel sterhelderen hemel in het Noorden een lichte nevel hing, die zich tot 45° hoogte uitstrekte en die tot ruim halve hoogte verlicht werd, beneden roodachtig geel, verder naar boven wit, met wolkachtige, rose strepen erin. Te tien uur was het zo licht, dat de voorwerpen buiten schaduw wierpen. In huis, in op het N. gelegen kamers, kon men gemakkelijk lezen bij het schijnsel en staande aan het Nieuwe Kanaal kon men duidelijk de bomen van Tietjerk en de torens van Warga zien. Enkele vogels kwamen weer uit de nesten en fladderden in verwarring rond.

Recht in het Westen zag men nu ook zwakke lichtstrepen, zoals die kenmerkend voorkomen bij Noorderlicht en langs den bovenrand van den lichtboog liepen de witte plekken af en toe blauwachtig aan. Tegen elf uur scheen de lichtschijn meer en meer achter de Noorderkim weg te zakken en ook de nevelachtige bedekking der lucht in het Noorden zakte, zodat de sterren van den Grote Beer helder zichtbaar werden, terwijl bijna pal in het N. de ster Capella prachtig schitterde. Ofschoon het verschijnsel niet zo lang krachtig aanhield als den vorigen avond, waren om elf uur de gevels der op het N. gelegen huizen nog rose getint. Toen het schijnsel op het sterkst was, maakte het over de velden naar het Zuiden gezien weer het meest den indruk van een zonsopgang.”

Hepkema's Courant brengt het twee dagen later met wat meer flair en vermeldt allemaal vreemde voorvallen die de schuld zijn van het vreemde licht. "We hebben gehoord van een haan, die te twaalf uur in den nacht begon te kraaien, en we hebben tevens gehoord van een boerenzoon, die te 1 uur in den nacht even uit 't bed kwam en toen zoo verrast werd door de ontdekking, dat het al zoo licht was, dat hij onmiddellijk zijn huisgenoten wekte. “Stean op, it is dei!”

Wat was hier aan de hand? Klik hier voor het vervolg van dit verhaal👉https://ap.lc/pLYHt

Tekst geschreven door Arjen Hiemstra.

21/06/2026

In prachtich fers oer it missen fan de petearen mei ien dy’t der net mear is. Dit gedicht komt út 𝘏𝘦𝘪𝘵 𝘦𝘯 𝘐𝘬 (2020), in bondel fersen fan heit Sipke en dochter Hinke Veenstra.

20/06/2026

Yn memoriam: Eppie Dam 🤍 De alsidige Fryske dichter, skriuwer en oersetter is 73 jier wurden.

In ein is kaam oan it libben fan in grut Frysk skriuwer. Wat bliuwt, is syn wurk. Sa’t Gerben van der Veen yn 2024 yn oanrin nei de Eppie Damdagen sei: ‘Hy is in fantastyske dichter en skriuwer dêr’t Fryslân grutsk op wêze kin. Wy moatte en meie genietsje fan alles dat hy ús jout.’

Byldzjend keunster Gerrit Terpstra - dy’t dit portret makke fan Eppie Dam nei it winnen fan de Gysbert Japicxpriis 2017 - f***e him yn dat artikel oan: ‘Hy is útsûnderlik en hat in bysûndere jefte. Hy is serieus én hat humor. Eppie hat de Fryske taal op in heger plan brocht.’

Lês it folsleine berjocht:
https://tresoar.nl/nieuws/EppieDam-ferstoarn

19/06/2026

𝗛𝗮𝘀𝘁𝗼 𝗱𝗲 𝗻𝗶𝗷𝗲 𝗙𝗿𝘆𝘀𝗹𝗮𝗻𝗗𝗼𝗸 𝗮𝗹 𝘀𝗷𝗼𝗲𝗻? 👀 𝘚𝘵𝘳𝘢𝘧𝘧𝘦 𝘚𝘢𝘬𝘦𝘯 gaat over de Blokhuispoort en de ontwikkeling van doodstraf naar levenslang in Fryslân. Voor deze serie kwam Omrop Fryslân bij ons langs om samen met voormalig rijksarchivaris van Tresoar Lourens Oldersma een kijkje te nemen in gevangenisdossiers van spraakmakende zaken zoals die van Hendrik ‘De Kop van’ Jut en Dokter O ☠️

📆 Zondag 21 juni is deel 3 te zien op Omrop Fryslân, en daarna te streamen via NPO Start.
👉🏼 Deel 1 en 2 – met Lourens Oldersma - zijn terug te zien via NPO Start.

18/06/2026

𝗪𝗮𝗮𝗿 𝗶𝘀 𝗠𝗮𝘁𝗮 𝗛𝗮𝗿𝗶’𝘀 𝗵𝗼𝗼𝗳𝗱 𝗴𝗲𝗯𝗹𝗲𝘃𝗲𝗻⁉️ Mata Hari stierf in 1917 voor een vuurpeloton in Vincennes in Frankrijk vanwege landverraad. Ze was vastgezet omdat ze een Duitse spion zou zijn tijdens de Eerste Wereldoorlog. Franse geheimen, zoals over een nieuwe Franse tank, zouden verkocht zijn aan de Duitsers. 🪖

Na haar executie durfde niemand de kosten voor een begrafenis te betalen. Haar lichaam werd aan de wetenschap geschonken en belandde in een anatomisch museum in Parijs. Haar hoofd werd bewaard in wax en was onderdeel van een tentoonstelling over beruchte geëxecuteerde criminelen.

In 2000 maakte het museum een inventaris van de collectie op. Maar Mata Hari’s hoofd was verdwenen! Waarschijnlijk was haar hoofd verdwenen tijdens een verhuizing in 1954-55, maar niemand weet het zeker. Toen het museum een oproep deed, kwam daar helaas geen reactie op.

Wie Mata Hari ûnskuldich? Wat is feit? En wat is fiksje? Spreker Doeke Sijens praat graach oer har bysûndere libbensferhaal: in Ljouwerter dy't it skopte ta eksoatyske dûnseres yn Parys.
📅 30 juny
🕰️ 19.30-20.45
Oanmelde kin hjir: https://tinyurl.com/kpvndh3v

14/06/2026

𝙎𝙘𝙝𝙞𝙚𝙩𝙚𝙣𝙙 𝙙𝙤𝙤𝙧 𝙝𝙚𝙩 𝙬𝙖𝙩𝙚𝙧

In de vijftiende eeuw al werd het woord ‘skûte’ gebruikt, aanvankelijk als inhoudsmaat. Het Friese ‘skûte’ leek afkomstig te zijn van een oud-Germaans werkwoord dat ‘schieten’ betekende, maar zoals het gebruikt werd betekende het waarschijnlijk ‘door het water schieten’. Het verkleinwoord, skûtsje, werd voor het eerst vermeld in een rijmpje uit 1793, als “schuutje”.

Het schip wat wel als voorloper van het skûtsje gezien wordt, zie bijgevoegde afbeelding.

Het skûtsje was van oorsprong een b***tschip van hout. Bijna elke Friese plaats die over water te bereiken was, had in het verleden wel een dergelijk schip dat ook wel ‘dorpsveer’ genoemd werd. Het was een smal scheepje met een lengte van 10 à 14 meter en de diepgang was gering.

Met een rond bovenwaterschip – vaak in de vorm van ronde luiken - en een ‘bollestâl’ (stuurkuip) achterin, een lange mast en zijzwaarden die ovaal van vorm waren. Daardoor kon er op betrekkelijk nauw en ondiep water mee gevaren worden en er was voldoende weerbaarheid voor iets grotere watervlakten als de Friese meren.

Maar het skûtsje werd ook gebruikt voor de vrachtvaart onder zeil, op de Friese binnenwateren. Oorspronkelijk voor het vervoeren van mest – werd dan dongskûtsje genoemd -, terpaarde (modderskûtsje) en turf, maar ook voor aardappelen, suikerbieten en andere bulkgoederen.

Als blommeskip, skûtelskip (aardewerk) en als potskip (potten en pannen) kon het ook in gebruik zijn, en ook voor kermisattracties die vervoerd moesten worden.

Er was een duidelijk onderscheid tussen de ‘skûte’, die gezien werd als een (Zuider-)zeewaardig schip, en het ‘skûtsje’ dat enkel als schip voor de binnenvaart diende, alhoewel er toch ook mee op (de Zuider-)zee gevaren werd. Eind vorige eeuw stapte de scheepsbouw over van hout naar (staal)ijzer. Het skûtsje kreeg wat rondere vormen en de laadcapaciteit werd opgevoerd, verder veranderde er niet veel.

De term ‘skûtsjesilen’ (lett.: schuitjezeilen) werd in 1929 voor het eerst officieel gebruikt, voor een hardzeilwedstrijd vanuit Grou.

Ter verduidelijking stond er in de vroegere programma’s achter een dubbele punt: wedstrijden voor b***t- en vrachtschepen.

Tekst geschreven door Karin Everhardus.

11/06/2026

𝗩𝗹𝗶𝗷𝗺𝘀𝗰𝗵𝗲𝗿𝗽𝗲 𝘁𝗮𝗰𝗸𝗹𝗲𝘀 𝗼𝗽 𝗵𝗲𝘁 𝗪𝗞🔪⚽ November 1980, Nederland speelt een WK kwalificatiewedstrijd tegen België. Er wordt met 1-0 verloren. Het waren de magere jaren van het Nederlands elftal. Tijdens de wedstrijd pleegden enkele Nederlanders met hun tackles bijna een aanslag op het leven van hun Belgische tegenstanders: met dubbel gestrekte benen of zelfs schaartackles van achteren. Ze zouden er alleen maar gele kaarten voor krijgen. 🟨

In de media werd er weinig lovend gesproken over de prestatie van het Nederlands elftal en de hardheid op het veld. Zo maakte cartoonist Cor Hoekstra voor het NRC Handelsblad van 20 november 1980 deze spotprent waarop een scheidsrechter een kaart trekt voor een moordaanslag op een tegenstander.

Hoekstra, geboren in Franeker, werd onder de naam CORK bekend vanwege zijn cartoonstijl, waarin hij zich richtte op vele misstanden: luchtvervuiling, mismanagement, verslaving maar ook sport. Vanwege zijn kritische spotprenten over voetbal, zegden enkele abonnees van het Nieuw Utrechts Dagblad zelfs hun abonnement op.

Meer dan 30 jaar zou hij spotprenten maken, die zelfs gepubliceerd werden in internationale kranten en tijdschriften. Hiervoor ontving hij de Amerikaanse Award for Magazine Art in 1971. Op 65-jarige leeftijd overleed hij, waarna in 2007 zijn archief overgedragen werd aan Tresoar, bestaande uit administratie en veel spotprenten.

🦁Tresoar winsket it Nederlânsk alvetal in soad sukses en hopet dat it op dit WK wat rêstiger om en ta giet😇

🖼️ Cor Hoekstra (Cork), NRC 14/11/1980.

10/06/2026

𝗧𝗿𝗲𝘀𝗼𝗮𝗿 𝗸𝗼𝗺𝗲𝗻𝗱 𝘄𝗲𝗲𝗸𝗲𝗻𝗱 𝗴𝗲𝘀𝗹𝗼𝘁𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻𝘄𝗲𝗴𝗲 𝗺𝗲𝘁𝗮𝗹𝗳𝗲𝘀𝘁𝗶𝘃𝗮𝗹 𝗜𝗻𝘁𝗼 𝗧𝗵𝗲 𝗚𝗿𝗮𝘃𝗲 🤘 Vanaf vrijdag 12 juni 14:00 uur tot en met zondag is Tresoar gesloten. Op maandag 15 juni zijn we weer open, maar minder goed bereikbaar vanwege de afbouw van het festival.

Mear sjen fan it festival? Us we**am hat prachtich sicht! 👉https://www.tresoar.nl/organisatie/we**am

Adres

Boterhoek 1
Leeuwarden
8911DH

Openingstijden

Maandag	13:00 - 17:00
Dinsdag	10:00 - 22:00
Woensdag	10:00 - 22:00
Donderdag	10:00 - 22:00
Vrijdag	10:00 - 17:00
Zaterdag	11:00 - 17:00
Zondag	11:00 - 17:00

Telefoon

+31587890789

Website

http://www.tresoar.nl/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Tresoar nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.