29/07/2026
TENTOONSTELLING DE MUZE VAN... Nu te zien in het Katwijks Museum: de expositie De Muze van… Daarin is een collectie schilderijen, aquarellen en etsen te zien van uiteenlopende schilders die min of meer ook een band met Katwijk hadden. Centraal in het werk van de schilders staan één of meer van hun Muzen.
Meestal is de muze van een kunstenaar een vrouw. En dan niet zomaar een vrouw ‘die model staat’, maar iemand die op dieper niveau de verbeelding, emotie of creatieve stroom van de kunstenaar aanwakkert. Je zou kunnen zeggen dat door de muze de kunstzinnige vonk bij de kunstenaar overslaat. Zoals een dichter voor een bijzonder persoon gedichten begint te schrijven, zo gaat een schilder schilderen. Door die persoon ziet hij scherper, voelt hij sterker en is hij geïnspireerd om nieuwe dingen te maken.
Vrijwel iedere kunstenaar kent zijn of haar eigen muzen, in welke vorm dan ook. Voor de expositie heeft het museum een aantal aansprekende voorbeelden bij elkaar gebracht. Zo zijn er niet alleen schilderijen te zien van Isaac Israels, maar ook werken van zijn vader Jozef Israëls (1824-1911), de Duitser Hans von Bartels (1856-1913), Elisabeth Eskes-Rietveld (1913-1999), Gijs Donker (1964), Tjerk Bottema (1882-1940), Jan Toorop (1858-1928), W***y Sluiter (1873-1949) en Liane van Tol (1973). Interessant is bijvoorbeeld de muze van Hans von Bartels, die jarenlang Katwijk bezocht om er te schilderen en hier herhaaldelijk zijn vaste model Alida van der Plas vereeuwigde. Verrassend daarentegen zijn ook de werken van Elisabeth Eskes-Rietveld die haar muzen vond in kinderen en kleinkinderen, van wie op de tentoonstelling een aantal aandoenlijke (én kleurrijke) portretten zijn te zien. Of de iconische portretten van Jan Toorops dochter Charley, die in Katwijk was geboren en uiteindelijk zelf ook schilder werd. Maar op het doek is zij nog dat kind, als geduldige muze van haar vader.
Ten slotte zijn er tussen de schilderijen ook enkele sculpturen te bewonderen van beeldend kunstenaar Liane van Tol.
‘De Muze van…’ nodigt uit om anders te kijken, niet alleen naar het kunstwerk, maar ook naar de relatie die het mogelijk maakte. Alle muzen verdienen het.