Museum Ramtorenschip Buffel

Museum Ramtorenschip Buffel Het "Ramtorenschip Buffel," gebouwd in 1868, is een museumschip te Hellevoetsluis.

Dit schip koos voor vooruitgangLef om te vernieuwenNieuwe techniek roept altijd weerstand op.Ook in de negentiende eeuw ...
22/06/2026

Dit schip koos voor vooruitgang
Lef om te vernieuwen
Nieuwe techniek roept altijd weerstand op.
Ook in de negentiende eeuw waren er mensen die ervan overtuigd waren dat houten zeilschepen altijd superieur zouden blijven. Waarom zou je vertrouwen op een machine als de wind al eeuwenlang zijn werk deed? Waarom kiezen voor ijzer als hout zich had bewezen? Waarom experimenteren met nieuwe wapensystemen als de oude nog functioneerden?
Maar vooruitgang vraagt lef.
De Buffel is daar misschien wel het mooiste voorbeeld van. Toen zij in 1868 werd gebouwd, vertegenwoordigde zij de nieuwste technologie van haar tijd. Een ijzeren romp, stoomkracht en een draaibare geschutstoren maakten haar tot een revolutionair schip. De Koninklijke Marine koos niet voor de veilige weg, maar voor ontwikkeling en vernieuwing.
Meer dan 150 jaar later staan wij opnieuw voor zo’n keuze.
Natuurlijk bewaren wij de geschiedenis van de Buffel. Dat is en blijft onze belangrijkste taak. Maar de vraag is ook: hoe vertellen wij dat verhaal aan de bezoekers van morgen?
Kinderen en jongeren van nu groeien op in een wereld van schermen, games, virtual reality en interactieve beleving. Niet omdat zij minder geïnteresseerd zijn in geschiedenis, maar omdat zij gewend zijn om informatie op een andere manier te ontdekken.
Juist daarom werken we aan verschillende nieuwe projecten.
Met de ontwikkeling van een 360° VR-film kunnen bezoekers straks letterlijk aan boord stappen van de Buffel zoals zij ooit was. Niet alleen kijken naar geschiedenis, maar er middenin staan.
Met de plannen voor een nieuwe E-Zone op het onderdek willen we techniek, gaming, educatie en erfgoed met elkaar verbinden. Een plek waar jongeren spelenderwijs kennismaken met maritieme geschiedenis, techniek en innovatie.
Ook de ontwikkeling van de nieuwe Erfgoed Safari-leerlijn voor Voorne aan Zee past binnen die gedachte. Samen met scholen, Bres en de erfgoedpartners van Voorne-Putten werken we aan een eigentijdse manier om kinderen kennis te laten maken met hun eigen geschiedenis. Niet alleen door te lezen, maar door te ontdekken, beleven en ervaren.
Sommigen zullen misschien zeggen dat een museumschip vooral moet blijven zoals het altijd was.
Maar dat is precies wat men in 1868 ook zei over de zeilschepen.
De kracht van de Buffel ligt juist in haar vermogen om verandering te vertellen. Zij was ooit zelf een symbool van innovatie.
Daarom is het misschien wel passend dat zij ook vandaag weer kiest voor nieuwe manieren om haar verhaal te vertellen.
Want geschiedenis bewaren betekent niet dat je stil moet blijven staan.
Het betekent dat je de moed moet hebben om vooruit te kijken.
Dit schip koos voor vooruitgang.
In 1868. En ook vandaag nog.

19/06/2026

De Tocht naar Chatham (1667) kent een lange voorbereiding. Het plan om de Engelse vloot in de thuishaven te overrompelen lijkt onuitvoerbaar. De Engelse oorlogsschepen en scheepswerven zijn alleen te bereiken door de Theems en de Medway op te varen. Dat is onbekend gebied voor de Nederlandse vloot en vereist tactisch inzicht. Daarom is er voorafgaand aan de Tocht een verkenningstocht geweest. Uit metingen blijkt dat de rivieren diep genoeg zijn om de aanval te kunnen uitvoeren.

Meer weten? https://www.marinemuseum.nl/nl/stories/chatham/

We krijgen vaak vragen over de stoommachine en of dit de oorspronkelijke stoommachine was. De vraag naar de stoommachine...
18/06/2026

We krijgen vaak vragen over de stoommachine en of dit de oorspronkelijke stoommachine was.
De vraag naar de stoommachine van de Buffel is eigenlijk een verhaal in twee delen: hoe werkte zij oorspronkelijk en wat zien we vandaag aan boord?
Hoe werkte de oorspronkelijke stoommachine?
De Buffel was een van de eerste volledig door stoom aangedreven schepen van de Koninklijke Marine. Haar machine leverde ongeveer 2200 pk en gaf het schip een snelheid van circa 12 knopen. De machine werd gevoed door stoomketels waarin steenkool werd gestookt. De opgewekte stoom zette zuigers in beweging, die via krukassen de schroefas aandreven. Daarmee werd de schroef rondgedraaid en kwam het schip vooruit.
Voor de bemanning betekende dat een totaal nieuwe wereld. Naast matrozen waren er nu stokers, machinisten en technische specialisten nodig om het schip operationeel te houden. De Buffel was daarmee een symbool van de overgang van zeil naar stoom.
Waar is de originele stoommachine gebleven?
Dat is een vraag die veel bezoekers stellen.
De oorspronkelijke machine-installatie van de Buffel is in de loop van haar lange carrière verdwenen. Toen het schip vanaf 1896 werd verbouwd tot logements- en opleidingsschip verloor het geleidelijk zijn functie als oorlogsschip en werden onderdelen aangepast of verwijderd. De originele voortstuwingsmachine is uiteindelijk niet bewaard gebleven.
Welke machine staat er nu aan boord?
Tijdens de restauratie van de Buffel in de jaren zeventig werd een andere historische stoommachine als museumstuk geplaatst. Dat is de originele Lentz Compound stoommachine van de stoomsleepboot Dockyard VIII, gebouwd in 1940. Deze machine werd na het afvoeren van de sleepboot beschikbaar gesteld en aan boord van de Buffel geplaatst als onderdeel van de museale inrichting.
Met andere woorden:

* De machine die bezoekers tegenwoordig zien is niet de originele machine van de Buffel.
* Het is wel een echte historische scheepsstoommachine.
* Zij laat bezoekers zien hoe stoomtechniek werkte en hoe een machinekamer uit het stoomtijdperk eruitzag.

Twee zusters, één missieDe Buffel en de SchorpioenWie vandaag over het dek van de Buffel loopt, beseft vaak niet dat zij...
16/06/2026

Twee zusters, één missie

De Buffel en de Schorpioen
Wie vandaag over het dek van de Buffel loopt, beseft vaak niet dat zij ooit een tweelingzus had.

De Buffel en de Schorpioen werden in de jaren zestig van de negentiende eeuw gebouwd als zogeheten ramtorenschepen. Samen vormden zij een nieuwe generatie oorlogsschepen waarmee de Koninklijke Marine inspeelde op de snelle technologische ontwikkelingen van die tijd.

De twee schepen waren vrijwel identiek. Beide waren uitgerust met een draaibare geschutstoren, zware bepantsering en stoommachines. Ook bezaten zij een ramsteven, bedoeld om in uiterste nood een vijandelijk schip te kunnen rammen. Dat klinkt tegenwoordig misschien vreemd, maar in de jaren na de beroemde zeeslag tussen de Monitor en de Merrimack en de ondergang van verschillende houten oorlogsschepen geloofden veel marines dat de toekomst lag in gepantserde stoomschepen.

Zusters in een tijd van verandering

De Buffel en de Schorpioen stonden letterlijk op het kruispunt van twee tijdperken.

Achter hen lagen de eeuwen van de grote houten zeilschepen. Voor hen lag de moderne marine van staal, stoom en techniek.

Voor de bemanningen betekende dat een totaal nieuwe manier van werken. Naast zeemanschap waren nu ook technische kennis, machineonderhoud en kennis van stoominstallaties onmisbaar geworden.

De twee schepen vormden daarmee een tastbaar bewijs van de overgang van zeil naar stoom.

Verschillende levenslopen

Hoewel zij als zusters werden gebouwd, liepen hun levens daarna uiteen.

De Schorpioen werd uiteindelijk behouden als museumschip en ligt tegenwoordig in Den Helder. De Buffel kreeg haar nieuwe thuis in Hellevoetsluis, waar zij jaarlijks duizenden bezoekers ontvangt.

Samen vertellen zij nog steeds hetzelfde verhaal: dat van de modernisering van de Nederlandse marine in de negentiende eeuw.

Een unieke familie

Wereldwijd zijn nog maar weinig ramtorenschepen bewaard gebleven. Dat zowel de Buffel als de Schorpioen de tand des tijds hebben doorstaan, is daarom bijzonder.

Waar veel van hun tijdgenoten verdwenen op de sloperij, kunnen bezoekers vandaag de dag nog steeds kennismaken met deze bijzondere schepen.

Ze zijn geen replica’s.
Geen reconstructies.

Het zijn de originele schepen die daadwerkelijk hebben gevaren en gediend onder Nederlandse vlag.

Meer dan staal alleen

De Buffel en de Schorpioen vertellen niet alleen een technisch verhaal.

Zij vertellen ook het verhaal van de duizenden marinemannen die aan boord hebben gewoond, gewerkt en geleerd. Van de stokers die de ketels warm hielden. Van de matrozen die wacht liepen. Van de officieren die koers zetten in een tijd waarin de toekomst van de scheepvaart opnieuw werd uitgevonden.

Meer dan 150 jaar later liggen de twee zusters nog altijd in Nederlandse havens.

Niet langer als oorlogsschepen.

Maar als levende herinneringen aan een periode waarin de marine het roer omgooide.

⚓ Maritieme Spreuk van Toen

“Twee schepen, één koers.”

De Buffel en de Schorpioen werden samen gebouwd voor dezelfde taak. Vandaag vertellen zij samen het verhaal van een nieuwe tijd in de Nederlandse marine.
Marinemuseum

Op maandag 15 juni 2026 j.l. heb ik,  Boven (Conservator Marinemuseum) samen met Eijda Tervoort (vestigingsmanager Marin...
16/06/2026

Op maandag 15 juni 2026 j.l. heb ik, Boven (Conservator Marinemuseum) samen met Eijda Tervoort (vestigingsmanager Marine museum), Mandy Vermeer (Hoofd marketing & communicatie Koninklijke Defensiemusea), (Michaela van Grinsven (Hoofd Collectie Koninklijke Defensiemusea) en Martijn Mollema (Conservator Marinemuseum) een bezoek gebracht aan Ed Wijbrands en zijn team, die zorg dragen voor het Ramtorenschip 'Buffel'. Dit schip ligt afgemeerd in de historische haven van Hellevoetsluis, nabij het droogdok dat tussen 1798 en 1822 door Jan Blanken werd aangelegd.

De 'Buffel' werd in 1867-1868 gebouwd op de scheepswerf van Robert Napier & Sons in Glasgow. Op 23 juli 1868 werd het schip in dienst gesteld onder bevel van luitenant-ter-zee 2e klasse Jan Albert Hendrik Hugenholtz. Tussen 1896 en 1972 deed het dienst als logementschip. Als marineschip voerde het de aanduiding Zr.Ms. (destijds Hr.Ms.) Buffel. Tegenwoordig is het een museumschip in Hellevoetsluis.

De 'Buffel' is samen met het Ramtorenschip 'Schorpioen' bewaard gebleven, deze laatste maakt deel uit van het Marinemuseum in Den Helder. Omdat beide schepen nauw met elkaar verwant zijn, was het waardevol om opnieuw ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren.

Het was een bijzonder inspirerende dag. Veel dank aan iedereen die zich inzet om de 'Buffel' nog vele jaren te behouden op de plek waar het schip thuishoort: in Hellevoetsluis!

En wat is er mooier dan na zo'n inspirerend bezoek een groepsfoto te maken bij het stuurwiel van de 'Buffel'?

Reactie Buffel
Dank voor jullie komst en we hopen in de toekomst een mooie samenwerking op te zetten

Marinemuseum Museum Ramtorenschip Buffel

Erfgoed Safari: op ontdekkingsreis door de geschiedenis van Voorne-PuttenJongeren verbinden met hun eigen omgevingHoe zo...
13/06/2026

Erfgoed Safari: op ontdekkingsreis door de geschiedenis van Voorne-Putten

Jongeren verbinden met hun eigen omgeving

Hoe zorg je ervoor dat kinderen niet alleen leren over de geschiedenis van Nederland, maar ook over de bijzondere verhalen van hun eigen omgeving?

Met die vraag is een werkgroep bestaande uit Tilly de Jong, Robert van Herk, Marianne Dirks en Wim Noordzij gestart met de ontwikkeling van een nieuwe leerlingen-canon voor Voorne-Putten. Onder de werktitel “Erfgoed Safari” wordt gewerkt aan een eigentijdse leerlijn die leerlingen op ontdekkingsreis neemt langs het rijke erfgoed van onze regio.

Het initiatief wordt ondersteund door gemeente Voorne aan Zee, Bres kunst & cultuur, de Erfgoedtafel Historisch Haringvliet en diverse erfgoedpartners binnen Voorne-Putten.

Van geschiedenisles naar ontdekkingstocht

Erfgoed Safari wordt meer dan een traditionele lesmethode. Het doel is om kinderen actief kennis te laten maken met de verhalen, gebouwen, objecten en mensen die de geschiedenis van Voorne-Putten hebben gevormd.

Van de vestingen van Brielle en Hellevoetsluis tot de maritieme geschiedenis van de Buffel, van natuur en landschap tot de Tweede Wereldoorlog, visserij, landbouw, waterbeheer en innovatie.

Niet leren uit een boek alleen, maar ontdekken door te kijken, te beleven en te onderzoeken.

Samenwerking tussen erfgoedinstellingen

Een bijzonder aspect van het project is dat alle belangrijke erfgoedinstellingen en historische locaties binnen Voorne-Putten een plek krijgen binnen de methode.

Musea, archieven, monumenten, natuurorganisaties en educatieve instellingen worden verbonden in één gezamenlijk verhaal. Hierdoor ontstaat voor leerlingen een compleet beeld van de geschiedenis van hun eigen leefomgeving.

Ook Museumschip Buffel zal daarin een rol spelen, onder meer bij thema’s als:

* de Nederlandse marine;
* de overgang van zeil naar stoom;
* techniek en innovatie;
* het leven van marinemannen;
* de maritieme geschiedenis van Voorne-Putten.

Erfgoed van de toekomst

Met Erfgoed Safari wordt niet alleen gekeken naar het verleden. Het project wil kinderen ook laten nadenken over de toekomst.

Wat vinden wij belangrijk om te bewaren?
Welke verhalen willen we doorgeven?
En welke rol spelen jongeren zelf in het erfgoed van morgen?

De komende periode wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van de methode, lesmaterialen, excursies en digitale toepassingen.

Want erfgoed begint niet bij oude stenen of historische schepen.

Erfgoed begint bij verwondering.

En die ontdekkingstocht begint met een Safari door de geschiedenis van Voorne-Putten.

Adres

Koningskade 2
Hellevoetsluis
3221CC

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Museum Ramtorenschip Buffel nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Delen