Vereniging Oudheidkamer Twente

Bellen Routebeschrijving Website

Vereniging Oudheidkamer Twente Oudheidkamer Twente is een onderzoek- en kenniscentrum voor de geschiedenis van Twente.

De Vereniging Oudheidkamer Twente is eigenaar van uiteenlopende collecties, die ondergebracht zijn bij vele musea binnen en buiten Twente. Een groot deel is tentoongesteld bij De Museumfabriek in Enschede en in het provinciaal Archeologisch depot in Deventer.

TWENTE TOEN EN NUIedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubr...
07/10/2026

TWENTE TOEN EN NU

Iedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubriek Twente toen en nu.
Wat is er, vandaag de dag, nog oorspronkelijk aan de zogenaamde ‘lieux de memoires’ oftewel herinneringsplaatsen? Plekken waar de mens in contact staat met het verleden. Waar zijn nog sporen terug te vinden – verkeer, industrie, adel, markante plekken, sporen van strijd, sport, religie, monumenten - om maar wat voorbeelden te noemen en welke heden ten dage nog steeds historie ‘ademen’. Kortom, wat is nog authentiek en wat is inmiddels – helaas – verdwenen. Maar zijn de verhalen er nog wel van terug te vinden? Verhalen uit het cultureel erfgoed van Twente.....

Wie vandaag de dag aan Boekelo denkt, denkt misschien niet direct aan zout. Toch ligt onder de Twentse bodem een bijzonder verhaal verborgen. Zout speelde namelijk een belangrijke rol in de ontwikkeling van de streek, naast de bekende textiel- en metaalindustrie. De zoektocht naar drinkwater bracht in 1886 op landgoed Twickel een onverwachte ontdekking. Drinkwater werd niet gevonden, maar diep onder de grond bleek wél zout aanwezig te zijn. Ook bij Boekelo kwamen grote zoutlagen aan het licht. Een proefboring in 1911 wees uit dat hier op zo’n 325 meter diepte een aanzienlijke hoeveelheid winbaar zout zat. Vanaf 1919 werd het zout daadwerkelijk gewonnen. Daarmee begon in Boekelo een nieuwe industriële periode. In 1931 werd er bovendien een zoutchemisch bedrijf geopend waar onder meer chloorproducten werden vervaardigd. De zoutwinning breidde zich later uit naar Hengelo. Daar werd de infrastructuur gunstiger geacht en in 1935 verhuisde de hoofdvestiging van de Koninklijke Nederlandse Zoutindustrie (KNZ) van Boekelo naar Hengelo. De zoutindustrie verdween daarmee langzaam uit Boekelo. In 1957 kwam met de sloop van de fabriek definitief een einde aan deze industriële geschiedenis.

Het verhaal uit het verleden is in het heden nog altijd zichtbaar. In het kader van de Maand van de Geschiedenis met als thema 2026 Lichaam en Geest is de blik dit keer gericht op Bad Boekelo. Immers, Resort Bad Boekelo biedt vandaag de dag wellness, zwembad en recreatieruimte om te ontspannen…...En dus misschien wel op de meest verrassende plek. Ooit was hier een natuurzwembad, waaraan zout water werd toegevoegd. Het bad groeide uit tot een geliefde plek en ontwikkelde zich uiteindelijk tot het huidige resort. Daarmee leeft een stukje van de geschiedenis van Boekelo – en van de Twentse zoutindustrie – hier nog altijd voort. Wie vandaag ontspant bij Resort Bad Boekelo, staat dus eigenlijk op historische grond. Boven de grond is het genieten, maar diep daaronder ligt het verhaal van miljoenen jaren oud zout dat Boekelo ooit een belangrijke plaats gaf in de Twentse industriegeschiedenis.

TWENTE TOEN EN NUIedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubr...
02/09/2026

TWENTE TOEN EN NU

Iedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubriek Twente toen en nu.
Wat is er, vandaag de dag, nog oorspronkelijk aan de zogenaamde ‘lieux de memoires’ oftewel herinneringsplaatsen? Plekken waar de mens in contact staat met het verleden. Waar zijn nog sporen terug te vinden – verkeer, industrie, adel, markante plekken, sporen van strijd, sport, religie, monumenten - om maar wat voorbeelden te noemen en welke heden ten dage nog steeds historie ‘ademen’. Kortom, wat is nog authentiek en wat is inmiddels – helaas – verdwenen. Maar zijn de verhalen er nog wel van terug te vinden? Verhalen uit het cultureel erfgoed van Twente.....

Al in 1835 werd in Delden een weefschool opgericht om nieuwe weeftechnieken uit Engeland te leren. In 1840 begonnen de broers Putmeier de eerste katoenweverij van Delden. Later volgde de introductie van stoomkracht en groeide de textielindustrie verder.

Ook Frits Schneider speelde een belangrijke rol. In 1905 startte hij een wolweverij op de plek waar nu supermarkt Dirk van den Broek staat. Er werden onder andere wollen stoffen voor kloosterzusters en kasjmier voor klederdrachten gemaakt.

De textielfabrikanten drukten bovendien hun stempel op Delden. Verschillende villa’s en herenhuizen werden voor hen gebouwd, waaronder Huize Maria aan de Zuiderhagen.

Van de fabriek van Schneider is tegenwoordig weinig meer te zien. Op de voormalige fabrieksterreinen bevindt zich nu Winkelcentrum Oost. Eén opvallende herinnering bleef echter bewaard: de oude fabrieksschoorsteen, inmiddels een historisch monument.

TWENTE TOEN EN NUIedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubr...
05/08/2026

TWENTE TOEN EN NU

Iedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubriek Twente toen en nu.
Wat is er, vandaag de dag, nog oorspronkelijk aan de zogenaamde ‘lieux de memoires’ oftewel herinneringsplaatsen? Plekken waar de mens in contact staat met het verleden. Waar zijn nog sporen terug te vinden – verkeer, industrie, adel, markante plekken, sporen van strijd, sport, religie, monumenten - om maar wat voorbeelden te noemen en welke heden ten dage nog steeds historie ‘ademen’. Kortom, wat is nog authentiek en wat is inmiddels – helaas – verdwenen. Maar zijn de verhalen er nog wel van terug te vinden? Verhalen uit het cultureel erfgoed van Twente.....

In 1935 besloten de gebroeders (Ben, Rudy, W***y, Henk en Frits) Quentemeijer hun eigen boksvereniging D.B.O. (Door Broeders Opgericht) op te richten.
De training vond plaats achter het klooster, halfweg Glanerbrug, het zogenaamde hockeyveld, meer heideveld. In het begin waren er ongeveer 30 á 40 leden. Onder deze leden waren behalve de gebroeders Quentemeijer meerderen die goed konden boksen. In die tijd was er een hechte samenwerking met Duitsland, maar toen de oorlog uitbrak werd dat contact verbroken. In de oorlog waren de broers actief betrokken bij het verzet, waarbij ze, sterk jongens waren, niet zelden de gevaarlijkste moesten opknappen, zoals het opblazen van spoorrails en het stelen van wapens.

Maar na de oorlog kwam de bokssport sterk in de belangstelling. Voor de gebroeders braken er goede tijden aan met de beperking dat ze vrijwel alles moesten betalen. Geld kwam er niet in het laatje, maar de boksscholen schoten overal als paddenstoelen uit de grond. De gebroeders werden overal gevraagd om les te geven en reisden overal heen om les te geven. Doordat ze steeds vaker gevraagd werden, werd de betrokkenheid met D.B.O. minder en werd het contact met hen moeilijker, ook door hun eigen ideeën. Daardoor ontstonden in Enschede meer boksclubs: D.O.S. (Door Oefening Sterk) en later E.B.C. (Enschedese Boksclub).

Gevolg was een terugval van belangstelling voor de boksport tot aan de oprichting van Boksclub Twente in 1972, waarmee een nieuwe periode aanbreekt.

Ter herinnering aan de glorietijden van de bokssport in Enschede staat aan de J.J. van Deinselaan voor het Diekman Sportpark dit monument (1995; brons) voor de gebroeders Quentemeijer, gemaakt door beeldhouwer Gerard van der Leeden.

TWENTE TOEN EN NUIedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubr...
01/07/2026

TWENTE TOEN EN NU

Iedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubriek Twente toen en nu.
Wat is er, vandaag de dag, nog oorspronkelijk aan de zogenaamde ‘lieux de memoires’ oftewel herinneringsplaatsen? Plekken waar de mens in contact staat met het verleden. Waar zijn nog sporen terug te vinden – verkeer, industrie, adel, markante plekken, sporen van strijd, sport, religie, monumenten - om maar wat voorbeelden te noemen en welke heden ten dage nog steeds historie ‘ademen’. Kortom, wat is nog authentiek en wat is inmiddels – helaas – verdwenen. Maar zijn de verhalen er nog wel van terug te vinden? Verhalen uit het cultureel erfgoed van Twente.....

Dit keer het standbeeld van Alphons Ariëns; gemaakt door de meester beeldhouwer Hein Maessen, in het atelier van August Falise. Het standbeeld is in 1934 geschonken door het comité ’Ariënsmonument’ om de herinnering levend te houden aan zijn sociaal-culturele bevlogenheid en is een bronzen beeld met een totale hoogte van 300 cm. Het beeld staat op het Ariënsplein (pal voor het vroegere r.k. ziekenhuis, tegenover het ROC).

Alphons Ariëns (1860 - 1928) was een Nederlandse priester die een grote rol speelde in de rooms-katholieke arbeidersbeweging in Nederland en voor de ontwikkeling van een katholieke sociale leer.

In de nieuwste uitgave van ’t Inschrien (2026-1) - de periodiek van de Vereniging Oudheidkamer Twente - is meer te lezen over Alphons Ariëns.

TWENTE TOEN EN NUIedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubr...
04/06/2026

TWENTE TOEN EN NU

Iedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubriek Twente toen en nu.
Wat is er, vandaag de dag, nog oorspronkelijk aan de zogenaamde ‘lieux de memoires’ oftewel herinneringsplaatsen? Plekken waar de mens in contact staat met het verleden. Waar zijn nog sporen terug te vinden – verkeer, industrie, adel, markante plekken, sporen van strijd, sport, religie - om maar wat voorbeelden te noemen en welke heden ten dage nog steeds historie ‘ademen’. Kortom, wat is nog authentiek en wat is inmiddels – helaas – verdwenen. Maar zijn de verhalen er nog wel van terug te vinden? Verhalen uit het cultureel erfgoed van Twente.....

Het WK voetbal in de Verenigde Staten is aanstaande en er zullen veel tribunes met voetbalfans te aanschouwen zijn.
Dichterbij huis staat deze monumentale tribune in Almelo. De tribune werd in 1925 door de Almelose architect Melius Krabshuis naar Engels voorbeeld ontworpen. Toen het monument direct al werd gepromoveerd tot Gemeentelijk- en Provinciaal Monument kreeg de tribune in 2011 de titel Rijksmonument (de enige houten tribune met deze status). Vanwege de bijzondere cultuur-, architectuur- en sporthistorische waarde werd deze titel verleend, omdat er nauwelijks nog bouwwerken van voor 1940 tot Rijksmonument worden verklaard. Nederland kent behoudens de tribune slechts een aan sport gerelateerd Monument, het Olympisch stadion in Amsterdam.

Na de verhuizing (1999) naar een stadion met grotere capaciteit is het stadion aan de Bornsestraat gesloopt. De houten hoofdtribune uit de jaren '20 is behouden gebleven en is verplaatst naar het naastgelegen sportpark van de amateurtak van Heracles.

TWENTE TOEN EN NUIedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubr...
03/05/2026

TWENTE TOEN EN NU
Iedere maand zal er over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubriek Twente toen en nu.
Wat is er, vandaag de dag, nog oorspronkelijk aan de zogenaamde ‘lieux de memoires’ oftewel herinneringsplaatsen? Plekken waar de mens in contact staat met het verleden. Waar zijn nog sporen terug te vinden – verkeer, industrie, adel, markante plekken, sporen van strijd, sport, religie - om maar wat voorbeelden te noemen en welke heden ten dage nog steeds historie ‘ademen’. Kortom, wat is nog authentiek en wat is inmiddels – helaas – verdwenen. Maar zijn de verhalen er nog wel van terug te vinden? Verhalen uit het cultureel erfgoed van Twente.....

Vandaag staat dit monument centraal: vanaf oktober 1915 tot januari 1918 werden 600 Belgische vluchtelingen, vooral uit Antwerpen, opgevangen in Enschede. Het bronzen beeld 'Vlaamse vluchtelingen' uit 1924, vernoemd naar de zeshonderd Belgen die aan het begin van de Eerste Wereldoorlog onderdak zochten en vonden in Enschede. Zij werden in scholen en ziekenhuizen ondergebracht.

Het huidige monument is door kunstenaar Rinus Morsink ontworpen en is gemaakt naar het origineel van de Belgische beeldhouwer Albert Termote en staat in het Van Heekpark. Termote vluchtte zelf tijdens de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Overijsselviertvrijheid

TWENTE TOEN EN NU - PASENNormaal gesproken is er iedere 1e woensdag van de maand over een bijzondere plek in Twente te l...
01/04/2026

TWENTE TOEN EN NU - PASEN

Normaal gesproken is er iedere 1e woensdag van de maand over een bijzondere plek in Twente te lezen zijn op onze Facebookpagina, in de rubriek Twente toen en nu, dit keer een extra bijdrage in het teken van Pasen te meer onze regio rijk is aan paastradities.
Wat is er, vandaag de dag, nog oorspronkelijk aan de zogenaamde ‘lieux de memoires’ oftewel herinneringsplaatsen? Plekken waar de mens in contact staat met het verleden. Waar zijn nog sporen terug te vinden – verkeer, industrie, adel, markante plekken, sporen van strijd, sport, religie - om maar wat voorbeelden te noemen en welke heden ten dage nog steeds historie ‘ademen’. Kortom, wat is nog authentiek en wat vaak – helaas – verdwenen of heeft een herbestemming gekregen. Maar zijn de verhalen er nog wel van terug te vinden of worden ze bedreigd? Verhalen uit het cultureel erfgoed van Twente.....

Dit keer het paasvuur, die afgeleid zijn van de lentevuren die al tijdens de prehistorie in het voorjaar werden aangestoken. De noordgrens van het gebied waarin dit volksgebruik plaatsvindt, loopt door Denemarken en de zuidgrens door Zwitserland en Oostenrijk. Het oosten van Nederland is de westgrens en de oostgrens loopt oostelijk van de Harz.

Het was het symbolisch verbranden van de restanten van de winter en de verwelkoming van de zon als brenger van warmte, licht en vooral vruchtbaarheid. Hoewel de katholieke kerk alles in het werk gesteld om dit heidense gebruik uit te roeien, is dat niet gelukt. De kerk heeft het uiteindelijk gedoogd, mits de vuren werden beschouwd als brandstapels voor de doornenkroon van Christus. De grootste verspreiding van paasvuren beslaat ruwweg het gebied waar vroeger de Saksen woonden en waar nu nog Nedersaksisch wordt gesproken. Het bekendste zijn de Twentse vuren (Boakebraandn) vanwege de geringe afstand van vuur tot vuur (foto: paasvuur Twekkelo; 2025).

Vandaag de dag zijn de paasvuren nog steeds te bewonderen, al staan ze de laatste jaren steeds meer onder druk door strengere milieuvoorschriften en klimaatverandering (droogte), maar lijkt het tij voor dit jaar net op tijd te keren.

Fijne Paasdagen!

Adres

Stroinksbleekweg 12b
Enschede
7523ZL

Telefoon

+31 (0)53 4787447

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Vereniging Oudheidkamer Twente nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen

Categorie