30/06/2026
📖 De Zilveren Speld deel 1📖
Zoals jullie weten vertellen wij de verhalen van Joodse Elburgers. Opdat hun verhalen levend gehouden worden en we stil blijven staan bij het belang van liefde voelen voor je medemens.
De komende dagen vertellen we je het verhaal van “De Zilveren Speld”.
Het verhaal achter Beekstraat 38, van de familie Vecht
Eens, voor de Tweede Wereldoorlog, was Beekstraat 38 in Elburg de woning van Jacob en Sophie Vecht. Jacob was veehandelaar en Sophie zorgde voor een handige bijverdienste. Het nabije Nunspeet was namelijk voor wie het kon betalen een populaire vakantiebestemming. En Sophie verhuurde ’s zomers kamers in een pension in Nunspeet aan Joodse gasten. Die wilden graag op een koosjere manier hun vakantie doorbrengen. Op die manier zorgde mevrouw Vecht voor extra inkomsten van haar gezin in Elburg.
Maar dan komen de Duitsers… Sophie, Jacob en Moos doen direct na de inval van de Duitsers op 10 mei 1940 een vluchtpoging. Visser Dirk Westerink brengt hen met zijn schuit naar Amsterdam. Het lukt echter niet om een overtocht naar Engeland te krijgen. Teleurgesteld reizen ze terug naar Elburg. Vanaf die tijd vrezen ze voor hun leven. Jacob en Moos moeten zich in augustus 1942 melden bij het Rijkswerkkamp De Wite Pael in Sintjohannesga in Friesland.
Sophie is bang dat ook zij Elburg moet verlaten. Ze roept haar vroegere buurmeisje Geertje van den Pol-Wulfsen (1907-1968) bij zich. ‘Geertje, laten we onze spelden ruilen. Als ik straks weg moet, weet ik niet wat er mee gaat gebeuren. Ik geef hem liever aan jou, dan aan hen’. Met deze woorden geeft Sophie aan Geertje haar zilveren speld. Beduusd stemt Geertje in met de ruil. Ze geeft haar goedkope speld aan Sophie en doet de zilveren speld op haar jurk…
Op 3 oktober 1942 wordt Sophie vanuit Elburg gedeporteerd naar kamp Westerbork. Daar arriveren die dag ook Jacob en Mozes. Zes dagen later worden ze op transport gesteld naar Auschwitz. Op 12 oktober 1942 worden Sophie en Jacob vergast. Zoon Mozes ondergaat op 31 januari 1943 hetzelfde lot.
Foto Jacob en Sophie Vecht
