Edams Museum

31/08/2026

Wie in het Stadhuis de tentoonstelling 'Van Yredam tot Edam, dwars door het leven' bezoekt wordt al vóór binnenkomst begroet door deze levensechte bedelaar - die overigens van top tot teen werd gemaakt door 'onze' Steef Reilingh!
Lees hieronder de treurige feiten, en vraag je dan af: doe je wel of niet: een duit in het zakje?

Leven en Werken van Bedelaars Anno 1600

Rond het jaar 1600 nam het aantal bedelaars en landlopers in de Republiek onrustbarend toe door oorlogen en misoogsten en vormde een ware plaag. Steden gingen over op strenge maatregelen: in 1595 bepaalde de Staten van Holland dat bedelaars schriftelijke toestemming nodig hadden, en in 1613 werd bedelarij in de Republiek zelfs volledig verboden.

Arbeid vs. Bedelen:
Een ambachtsman of arbeider verdiende destijds gemiddeld zo'n 14 stuivers per dag. Dat volstond voor basisvoedsel zoals roggebrood, kaas en dun bier, maar bij ziekte, ouderdom of gure winters – waarin de gilden het werken na zonsondergang verboden – viel het inkomen direct weg.

De 'Echte' Armen:
Veel bedelaars waren weduwen, wezen, zieken of kreupelen. Zij vielen vaak terug op liefdadigheid van de kerk, die in de vroege middeleeuwen nog werd gezien als een middel om als gever 'goede werken' te verrichten.

Creatieve Bedeltechnieken en Criminaliteit:
Het grote publiek en de overheid werden steeds argwanender, omdat veel 'zwervers' hun bedelarij combineerden met listige trucs of diefstal. Zo waren er bedelaars die hun kleren achterlieten op hun slaapplek en naakt over straat liepen. Ze smeerden zich in met brandnetelzaad waardoor ze hevig beefden en klaagden dat ze door rovers waren uitgekleed. Sommige bedelaars verkleedden zich als ernstig zieken en liepen met een bedelnap langs kerken en huizen om bij mensen geld af te troggelen.

Gehuurde Kinderen:
Sommige bedelaars leenden jonge kinderen en zetten die voor de kerk om sympathie en aalmoezen af te dwingen voor een zogenaamd groot gezin.

Kortom: bedelen viel niet mee!

Kom kijken bij 'Van Yredam tot Edam', locatie Stadhuis, van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 16.30 uur.

27/08/2026

Het Edams Museum zoekt een nieuwe secretaris!
Joop Asselbergs vertelt graag wat dit inhoudt:

“Als je door het oude centrum van Edam wandelt en om je heen kijkt, ervaar je wat er wordt bedoeld met cultureel erfgoed. Als je dan ook hier en daar een huis, kerk of ander monumentaal gebouw binnengaat, tref je er altijd wel iemand die je enthousiast trakteert op een stukje plaatselijke geschiedenis. Je maakt mee hoe begaan mensen zijn met het behoud van dat mooie Edam.
Het verveelt nooit!”

“Zulke ervaringen inspireren. Je wil er meer van weten.
Zoek je een club die jou vèrder wegwijs kan maken in de wereld van dat culturele erfgoed? En zou je je in zo'n club ook nog willen inzetten om het bestuur te ondersteunen?
Misschien is dan het Edams Museum iets voor je. Daar zijn we op zoek naar een secretaris.”

“Als secretaris speel je naast de voorzitter een cruciale rol in de organisatie. Je zorgt voor overzicht, communicatie en het organiseren van vergaderingen, wat essentieel is voor een soepel bestuur.”

Wat doe je als secretaris?
• Je houdt overzicht op de planning van activiteiten en bijeenkomsten.
• Je organiseert wat nodig is voor de bestuursvergaderingen: door agendering, verslaglegging, bijhouden van besluiten en afgesproken acties.
• Je houdt de post bij en je reageert zelf op de berichten en vragen, of speelt die door naar je collega-bestuursleden. Je verzorgt de correspondentie van het bestuur.
• Je verzorgt uitnodigingen voor tentoonstellingen en andere manifestaties.
• Je verzamelt bijdragen van je collega’s voor de eindredactie van het jaarverslag (over het afgelopen jaar) en het activiteitenplan (voor het komende jaar).
• Je legt afspraken vast over schenkingen en bruiklenen.
• Je zorgt voor inschrijvingen van bestuursleden in de registers van de Kamer van Koophandel.
• Je verzorgt de eindredactie van de Nieuwsbrief die elk kwartaal uitkomt.
• Je verwerkt de roosters van de gastvrijwilligers voor uitbetaling van de vergoedingen.

Wat maakt het leuk om als secretaris mee te werken in het bestuur?
• Het leukste aan de rol van secretaris in dit bestuur, is dat je meeschrijft aan het verhaal van Edam door de geschiedenis heen.
• Moet je wat uitzoeken? Je kunt naar hartenlust grasduinen in de geschiedenis van het museum zèlf, want het archief is gedigitaliseerd!
• Je komt in aanraking met nieuwe mensen: cultuurliefhebbers net als jij, en mensen uit de kunstwereld. Bijvoorbeeld in het Zuiderzeenetwerk (musea rond de voormalige Zuiderzee), waarin je kennis en ervaring kunt uitwisselen over hoe andere musea hun organisatie aanpakken.
• Je werkt in een klein team met gemotiveerde collega’s, in een inspirerende omgeving. Want historie en kunst is er volop te genieten in beide locaties van het Museum.
• Als je graag je handen uit de mouwen steekt, kun je je administratieve werk als secretaris afwisselen in de klussengroep voor bijvoorbeeld de inrichting van tentoonstellingen.

“Kortom: secretaris van het Edams Museum – het verveelt nooit!”

Interesse? Maak dit kenbaar via [email protected]

09/07/2026

Bezoek 'Van Yredam tot Edam, dwars door het leven' in het Stadhuis en ontdek meer...

26/06/2026

IN VERBAND MET DE EXTREME WARMTE ZIJN ZATERDAG 27/6 BEIDE LOCATIES VAN HET EDAMS MUSEUM GESLOTEN.

03/06/2026

Enige tijd geleden werd ons museum benaderd door de studenten Luca Vonk en Hidde Middendorp, met een bijzonder verzoek....

Enjoy the videos and music that you love, upload original content and share it all with friends, family and the world on YouTube.

28/05/2026

Aanstaande zondagmiddag 31 mei is het zover; dan wordt weer de Pianowandeling Edam georganiseerd waarbij iedereen op tal van locaties kan genieten van de muziek die daar ten gehore wordt gebracht.

Het Edams Museum doet natuurlijk weer mee: in het Coopmanshuys treden Jayne en John Vickers op, gevolgd door GerardJan Slegt: allen op de accordeon.

Dat betekent dat zowel het Coopmanshuys als het Stadhuis na 13.15 uur gesloten zijn voor museumbezoek en van het Coopmanshuys uitsluitend de benedenverdieping open is - voor de mziekliefhebbers - en men deze middag niet naar boven kan.

22/05/2026

Net als Greetje vrijwilliger worden? Graag!

17/05/2026

Ze is eindelijk thuis: onze meermin!

Kom haar bewonderen in de tentoonstelling 'Edam in 14 stappen' op de eerste verdieping van het Coopmanshuys of zie haar voorbijkomen in de film die Steven Maas speciaal maakte voor 'Van Yredam tot Edam, dwars door het leven' in het Stadhuis aan de overkant van de Dam.
Eeuwen oud, ontroerend mooi en nu bijzonder fraai gepresenteerd: het houten beeldje 'de (zee)meermin van Edam', in bruikleen van het Rijksmuseum Amsterdam.

Open van dinsdag t/m zondag,
10.00 - 16.30 uur
Maandag tweede Pinksterdag geopend!

14/05/2026

Misschien bekijkt u Facebook op de telefoon, maar hiervoor moet u echt even de laptop openen. Of beter nog; kom langs op onze Yredamme-tentoonstelling, want daar vind je deze QR code. Drie zelfs! En wandel dan mee met Trijntje! In haar eigen tijd of door het Edam van nu...
Locatie Stadhuis, open van dinsdag t/m zondag van 10.00 tot 16.30 uur.

14/05/2026

Mooie schenking:
Portret van Geesje ‘Gé’ Akke Meertens door Jac. J. Koeman

Op 12 mei ontving het Edams Museum uit handen van Sander Gerritsen, archeoloog, Sander een zeer mooi portret van een vrouw, getekend door Jac J. Koeman (1889-1978), door Gerritsen gekocht in een kringloopwinkel!
Hoewel Koeman, die in 1889 in Edam geboren werd, tussen 1920 en 1925 in zijn geboortestadje werkzaam is geweest als aquarellist, kunstschilder, tekenaar, boekbandontwerper, etser, lithograaf en tekendocent, was van deze kunstenaar niets aanwezig in het Edams Museum – tot aan deze schenking!
Jac. Koeman, op latere leeftijd een teruggetrokken man, was in zijn tijd beroemd vanwege zijn tekeningen ‘Alles wat leeft in sloot en plas’ voor de beroemde Verkade-albums.
Uit correspondentie van de heer Gerritsen met familie en een oud-leerling van de kunstenaar blijkt dat de houtskooltekening een portret is van Koemans tweede vrouw Geesje ‘Gé’ Akke Meertens (1909-1990). Deze Geesje was een leerlinge van Koeman die in 1930 met haar 20 jaar oudere leraar trouwde en later ook zelf tekenles gaf. Uit de correspondentie komt naar voren dat Geesje een nogal zure vrouw was, maar dat het echtpaar in hun hoogtijdagen zeer mondain was in Bergen. “Zij lunchten op zondag in het Huis de Pilaren in Bergen. Tante Gé had dan een levend aapje op haar schouder en speelde de grande dame. Ze was, laten we maar zeggen, ‘zeer aanwezig’, maar ook gewoon een gek mens.”
De schenking is vanaf nu te zien in het Edams Museum en wel in de tentoonstelling ‘Naar levend model’, op de zolder van het Coopmanshuys Damplein 8.

Op de fotoL
Gulle gever de heer Sander Gerritsen naast het portret van Geesje.