05/05/2026
Gisteravond, dodenherdenking in het concertgebouw was een uitzonderlijke, aangrijpende avond — zo’n moment waarop muziek, geschiedenis en herinneringen volledig samenvallen.
De kern van dit verhaal draait om Pál Hermann, een Hongaarse cellist en componist die in de jaren ’30 door Europa reisde en deel uitmaakte van een levendige muzikale avant-garde. Zijn leven werd, zoals bij zoveel Joodse kunstenaars, abrupt afgebroken tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1944 werd hij vermoord, en daarmee leek ook zijn muzikale stem voorgoed verstomd.
Juist daarom is de terugkeer van zijn instrument — een Gagliano-cello uit 1730 — zo aangrijpend. Zo’n cello is niet zomaar een object; hij draagt letterlijk de klankwereld en het fysieke contact van zijn bespeler met zich mee. Dat dit specifieke instrument, na decennia van verdwijning, opnieuw opduikt en wordt herkend dankzij de inscriptie “Ego sum anima musicae” (“Ik ben de ziel van de muziek”), geeft het bijna iets symbolisch: alsof die stem toch niet volledig verloren is gegaan.
De aanwezigheid van zijn dochter, Corrie Hermann, maakt het nog indringender. Op 93-jarige leeftijd vormt zij een levende brug tussen verleden en heden. Haar herinneringen halen het verhaal weg uit de abstractie van “geschiedenis” en maken het tastbaar, menselijk — een vader, een leven, een verlies.
Ook de rol van Margriet Vroomans is mooi gekozen: door het gesprek live te voeren en te verbinden met muziek, ontstaat er geen statisch herdenken, maar een dialoog tussen generaties, tussen wat was en wat nog klinkt.
Dat dit alles plaatsvond in Het Concertgebouw — een plek die zelf al zo geladen is met muzikale geschiedenis — versterkt de betekenis alleen maar.
Als je nog verder wilt duiken in het verhaal: de podcast de verloren cello, https://www.youtube.com/watch?v=ne2iOx4YVCs en Ik ben de ziel van de muziek,https://www.npoklassiek.nl/klassiek/podcasts/5e338926-ad41-4c25-b38f-6bad28c7fc5e/dit-is-het-aangrijpende-verhaal-van-cellist-paul-hermann, geven inderdaad meer context, vooral over de zoektocht naar het instrument en de bijzondere weg die het heeft afgelegd voordat het weer “thuis” kwam.