03/09/2026
සංස්කෘතියේ සහ භක්තියේ මහා මංගල්‍යය
ලෝකවාසී බෞද්ධයන්ගේ පරම පූජනීය දළදා වහන්සේ උදෙසා වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන මහනුවර පෙරහැර මංගල්‍යය යනු හුදෙක් සංදර්ශනයක් නොව, ශතවර්ෂ ගණනාවක ඉතිහාසයක්, විශ්වාසයක් සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවක් රැගත් පාරම්පරික උරුමයකි.
මෙම මහා මංගල්‍යයේ ඉතිහාසය දෙස ආපසු හැරී බලද්දී මෙහි මුල් බැසගත් ගැඹුරු කථාව මතු වේ:
ආරම්භය: ලංකාවට දළදා වහන්සේ වැඩමවීමෙන් පසු (ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේ දී කිත්සිරිමෙවන් රජ සමයේ) දළදා වහන්සේ මුල් කරගනිමින් වාර්ෂිකව පූජෝත්සව පැවැත්වීම අනුරාධපුර යුගයේ සිටම ආරම්භ විය.
පෙරහැර සම්ප්‍රදාය: අනුරාධපුර සහ පොළොන්නරු යුගවල දී දළදා පෙරහැර යනු රජුගේ මූලිකත්වයෙන් පැවැත්වූ රාජ්‍ය මහෝත්සවයකි.
දේවාල පෙරහැර සමඟ එකතු වීම: වර්තමාන මහනුවර ඇළ පෙරහැර ස්වරූපය වඩාත් තීව්‍ර වූයේ මහනුවර යුගයේදීය. විශේෂයෙන්ම 1775 දී කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජතුමාගේ සමයේදී, මෙතෙක් වෙන වෙනම පවත්වන ලද නාථ, විෂ්ණු, කතරගම සහ පත්තිනි යන මහා දේවාල පෙරහැර මංගල්‍යයන් දළදා පෙරහැර සමඟ එක් කර වර්තමාන මහා පෙරහැර සම්ප්‍රදාය ස්ථාපිත කරන ලදී.
ජනතා සහභාගීත්වය සහ කලා ශිල්ප: උඩරට නැටුම්, බෙර වැයුම්, ගිනි පන්දම් සහ විචිත්‍රවත් ඇඳුම් පැළඳුම් වලින් සමන්විත මෙම පෙරහැර ලෝකයේ පැරණිතම සහ අලංකාරම සංස්කෘතික උත්සවයක් ලෙස නම් දරා ඇත්තේ එබැවිනි.
ශ්‍රී ලංකාවේ අභිමානය ලෝකයට ගෙන යන මෙම දළදා මංගල්‍යය පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට රැකගැනීම අප සැමගේ වගකීමකි.
