18/06/2026
នេះជាសាច់រឿងបែបប្រវត្តិសាស្ត្រលាយឡំនឹងអាថ៌កំបាំង ដែលមានចំណងជើងថា «អាថ៌កំបាំងពន្លឺព្រះសិវៈ នៅកំពូលភ្នំជីសូរ»។ រឿងនេះនឹងនាំអ្នកទស្សនា ឬអ្នកអានឱ្យជក់ចិត្តដិតអារម្មណ៍តាមរយៈការផ្សងព្រេង និងរឿងរ៉ាវអតីតកាល៖
ធនសិទ្ធិ គឺជាយុវជនម្នាក់ដែល (ឈ្លក់វង្វេង) នឹងការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។ ថ្ងៃមួយ នៅពេលដែលគេកំពុងស្វែងរកឯកសារចាស់ៗនៅក្នុងបណ្ណាល័យជាតិ គេបានប្រទះឃើញបំណែកក្រដាសទំពាំងបាយជូរមួយសន្លឹក ដែលមានគូររូបរចនាសម្ព័ន្ធប្លែកៗនៃ «ប្រាសាទភ្នំជីសូរ» កាលពីសម័យសតវត្សរ៍ទី ១១។
អ្វីដែលធ្វើឱ្យណាគ្រីបើកភ្នែកធំៗនោះគឺ អក្សរចារឹកបុរាណមួយជួរនៅខាងក្រោមរូបភាពដែលសរសេរថា៖
«នៅពេលដែលពន្លឺព្រះអាទិត្យដំបូងនៃថ្ងៃសមរាត្រី (ថ្ងៃដែលយប់និងថ្ងៃមានប្រវែងស្មើគ្នា) ចាំងចំថ្ងាសបដិមាព្រះសិវៈ តាមទ្វារប៉មខាងកើត នោះផ្លូវសម្ងាត់ទៅកាន់បន្ទប់កំណប់បញ្ញារបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ នឹងបើកឡើង...»
ដោយមិនបង្អង់យូរ ធនសិទ្ធិបានរៀបចំកាតាប និងឧបករណ៍ភ្លាមៗ ឆ្ពោះទៅកាន់ខេត្តតាកែវ ព្រោះថ្ងៃស្អែកនេះ ចំជាថ្ងៃសមរាត្រីល្មម!
ធនសិទ្ធិបានទៅដល់ជើងភ្នំជីសូរនៅវេលាម៉ោង ៣ រំលងអធ្រាត្រ។ បរិយាកាសនៅជុំវិញភ្នំគឺងងឹតស្លុប និងមានខ្យល់បក់មកត្រជាក់ដល់ឆ្អឹង។ គេបានចាប់ផ្តើមបោះជំហានឡើងតាមកាំជណ្តើរទាំង ៤១២ កាំ ម្នាក់ឯង ដោយមានតែពន្លឺពិលតូចមួយប៉ុណ្ណោះ។
នៅពេលឡើងដល់កាំជណ្តើរទី ២០០ ស្រាប់តែពិលរបស់គេចាប់ផ្តើមរលត់ៗ! ខ្យល់បក់បោកមកយ៉ាងខ្លាំង ព្រមទាំងមានក្លិនផ្កាចំប៉ាក្រអូបឈួលឡើង។ ធនសិទ្ធិបានឮសំឡេងខ្សឹបខ្សៀវដូចជាភាសាបុរាណអណ្តែតតាមខ្យល់៖ «ចូរត្រឡប់ទៅវិញទៅ... ទីនេះមិនមែនជាកន្លែងរបស់មនុស្សលោកធម្មតានោះទេ...»
បេះដូងរបស់គេលោតញាប់ញ័រ ប៉ុន្តែចំណង់ចង់ដឹងបានជម្រុញឱ្យគេប្រមូលភាពក្លាហាន បន្តដើរទៅមុខរហូតដល់កំពូលភ្នំដោយជោគជ័យ។
ម៉ោង ៥:៤៥ នាទីព្រឹក... មេឃចាប់ផ្តើមស្រទុំ បន្សល់ទុកនូវអ័ព្ទស្តើងៗគ្របដណ្តប់លើប្រាសាទបុរាណ។ ធនសិទ្ធិបានរត់ទៅឈរនៅចំកណ្តាលតួប៉មខាងកើត។ គេសម្លឹងមើលទៅទិសខាងកើត ឃើញខ្សែភ្នែករត់ត្រង់ជួរគ្នាពីប្រាសាទសែនថ្វាយ រហូតដល់ទន្លេអ៊ុំ។
នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យពណ៌មាសចាប់ផ្តើមរះឡើងត្រដែតផុតជើងមេឃ ពន្លឺដំបូងរបស់វាបានចាំងទម្លុះតាមទ្វារប្រាសាទ រត់ត្រង់ជួរគ្នាយ៉ាងអស្ចារ្យ មកចំផ្ទាំងថ្មចារឹកមួយកន្លែងនៅក្នុងតួប្រាសាទ។
«គាំង!» សំឡេងថ្មទង្គិចគ្នាបានបន្លឺឡើង។ ផ្ទាំងថ្មដ៏ធំមួយបានរំកិលចេញដោយខ្លួនឯង បង្ហាញឱ្យឃើញនូវប្រហោងងងឹតមួយចុះទៅក្រោមដី។ ធនសិទ្ធិស្ទើរតែមិនជឿនឹងភ្នែកខ្លួនឯង។ គេបានចុះទៅតាមជណ្តើរសម្ងាត់នោះ ហើយអ្វីដែលគេបានឃើញគឺ... មិនមែនជាមាសប្រាក់ឡើយ ប៉ុន្តែវាជា «ផ្ទាំងសិលាចារឹកមាស» ដ៏ធំមួយ ដែលកត់ត្រានូវរូបមន្តឱសថបុរាណ ការគ្រប់គ្រងទឹក និងយុទ្ធសាស្ត្រដឹកនាំប្រទេសដ៏រុងរឿងរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ។
ខណៈពេលដែលធនសិទ្ធិកំពុងតែស្រឡាំងកាំងនឹងរបកគំហើញនេះ ស្រាប់តែមានស្រមោលបុរសចំណាស់ម្នាក់ ស្លៀកពាក់សបែបអ្នកសច្ចំ លេចឡើងពីខាងក្រោយ។ បុរសចំណាស់នោះពោលដោយសំឡេងស្រទន់៖
«អ្នកជាមនុស្សដំបូងក្នុងរយៈពេល ១០០០ ឆ្នាំ ដែលអាចមកដល់ទីនេះ។ តើអ្នកចង់បានកំណប់វិជ្ជានេះទៅធ្វើអ្វី?»
ធនសិទ្ធិសម្លឹងមើលសិលាចារឹកមាស រួចលុតជង្គង់ជម្រាបថា៖ «ខ្ញុំចង់យកចំណេះដឹងនេះ ទៅបង្ហាញពិភពលោកឱ្យស្គាល់ពីភាពអស្ចារ្យ និងខួរក្បាលដ៏វិសេសវិសាលរបស់ដូនតាខ្មែរ មិនមែនដើម្បីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនទេ!»
អ្នកសច្ចញញឹម រួចគ្រវីដៃមួយទម្រង់។ ភ្នែករបស់ធនសិទ្អិក៏ងងឹតឈឹង...
«ប្អូនប្រុស! ប្អូនប្រុស! ភ្ញាក់ឡើង ថ្ងៃរះខ្ពស់ហើយ!»សំឡេងអ្នកលក់ដូរម្នាក់នៅជើងភ្នំបានដាស់ធនសិទ្ធិ។ ធនសិទ្ធិបើកភ្នែកឡើង ស្រាប់តែឃើញខ្លួនឯងកំពុងគេងផ្អែកខ្នងនឹងជញ្ជាំងប្រាសាទភ្នំជីសូរទៅវិញ។ ព្រះអាទិត្យកំពុងតែបញ្ចេញពន្លឺយ៉ាងក្តៅឧណ្ហៗ។
«តើវាគ្រាន់តែជាសុបិនទេ?» ធនសិទ្ធិគិតក្នុងចិត្តទាំងខកចិត្ត។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគេងាកមកមើលកាតាបរបស់គេ គេស្រាប់តែឃើញមាន បំណែកថ្មភក់តូចមួយ ដែលមានឆ្លាក់រូប «ព្រះសិវៈ» ស្ថិតនៅក្នុងនោះ ព្រមទាំងមានក្លិនផ្កាចំប៉ាក្រអូបជាប់ខ្លួនគេដដែល។
ធនសិទ្ធិញញឹមយ៉ាងមានន័យ។ គេដឹងថា អាថ៌កំបាំងនៃភ្នំជីសូរមិនមែនជារឿងប្រឡោមលោកទេ ប៉ុន្តែដូនតាហាក់ដូចជាបានប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យគេ តាមរយៈការថែរក្សា និងស្រឡាញ់ការពារកេរដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃនេះជារៀងរហូតទៅ!
(តាមពិតខ្ញុំទៅលេងហើយដេកយល់សប្តិសោះ)
