14/11/2025
ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਕੌਣ ਸੀ?? ਜਾਨਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਪੋਸਟ ਪੜੋ👇
ਅਫਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਵੋ
ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ (ਰਟਾਇਰਡ DDPO) ਆਪਣੀ ਸਰਵਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਰੋਪੜ ਵਿਖ਼ੇ ਤੇਨਾਤ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ 1999 ਤੋਂ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ....।
ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ...!
2013 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੰਘਰੇਟਾ ਕੌਮ ਦੇ ਸ੍ਰ: ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ (ਸਾਬਕਾ ਸਪੀਕਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ), ਸ੍ਰ: ਗੁਲਜਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣੀਕੇ (ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ), Mr. Justice ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ (ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਹਾਈ ਕੋਟ) ਅਤੇ ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ (Ex. DDPO) ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆਂ, ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ Dr. ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ, Dr. ਇੰਦੂ ਬੱਗਾ, Dr. ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ (Ex. Vice chancellor) Dr. ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ, Dr. ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ (Ex. Vice chancellor P. U.), ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ (ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ SGPC ) ਸ੍ਰ: ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਠੰਡਲ (ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ), ਸ੍ਰ: ਐਸ ਐਸ ਚੰਨੀ ( IAS ) ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ...।
ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ Concept Paper ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ..। ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਸੀ.। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ Concept Paper ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਛ ਕਮੀਆਂ ਸਨ। ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਲੋਂ ਪੁਸਤਕ "ਗੁਰੂ ਕੇ ਬੇਟੇ" ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ "ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ" ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ....।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੱਥਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸ੍ਰ: ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸਬ: ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰ: ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਡੁੰਗਾਰ (ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ SGPC ) Mr. Justice ਸ੍ਰ: ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਨਿਜੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ...... ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ.... ਉਹ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਈ.... ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ 23 ਦਸੰਬਰ 1704 ਈ:ਵੀ ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਈ ਦਸੀ ਗਈ..।
ਹੁਣ ਕੁੱਛ ਲੋਕ ਇਹ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਕੰਡੇ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਹੈ...ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ ਸਾਹਮੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ....।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ ਉਹ ਉਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਉੱਗੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ...।
ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਿਮਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵੀ ਓਹਨਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ SGPC ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਟ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ...ਅਤੇ ਇਸ ਤੱਥ ਬਾਰੇ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ....20 ਦਸੰਬਰ 1704 ਈ:ਵੀ ਨੂੰ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਸਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਆਗਿਆ ਪੋਤਰਾ ਭਾਈ ਦੁੱਲਾ ਅਤੇ ਪੜ-ਪੋਤਰਾ ਭਾਈ ਸੂਰਜ ਵਾਸੀ ਦਿੱਲੀ ਸਨ...।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਹੋਏ ਹਨ ਓਹਨਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਸਮੇਤ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ...ਦੇਖੋ ਪੁਸਤਕ "ਯਾਦਗਾਰ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ"...ਲੇਖਕ ਸ੍ਰ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ..... 98145-75196
ਧੰਨਵਾਦ ਜੀਓ.... 🙏