09/06/2026
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ
Ένα τεκμήριο από τον Ναυτικό Αγώνα του 1821 που φυλάσσεται στο Ιστορικό Αρχείο του Ναυτικού Μουσείου της Ελλάδος
Πρόκειται για έγγραφο που έχει εκδοθεί από τη Καγκελλαρίαν της νήσου Ύδρας και έχει ημερομηνία 16 Μαΐου 1821 και αφορά την ένταξη στον Αγώνα του πλοίου «Θεμιστοκλής» του Αντ. Κριεζή. Αποτελούσε συνοδευτικό έγγραφο που έφεραν μαζί τους τα πλοία που εντάσσονταν στον Αγώνα και απέπλεαν για καταδρομικές επιχειρήσεις Τα έγγραφα αυτά τύπωσαν, στην ελληνική και ιταλική γλώσσα, οι προεστοί της Ύδρας αμέσως μετά την κήρυξη της Επανάστασης στο νησί και αποτελούσαν γραπτή επαναστατική διακήρυξη. Είχαν κενό το όνομα του καπετάνιου, του πλοίου, τον αριθμό των κανονιών του και την ημερομηνία,
τα οποία συμπληρώνονταν κατά περίπτωση. Την έκδοση ανάλογων εγγράφων από τις τοπικές αρχές των Σπετσών και των Ψαρών σημειώνει επίσης, ο Σπυρίδων Τρικούπης στην Ιστορία του. Στα έντυπα αυτά οι προύχοντες των νησιών εξέθεταν τα αίτια και το σκοπό του κινήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι γίνεται λόγος για το ελληνικό έθνος που αναστενάζει από τον σκληρό ζυγό για περίπου τέσσερις αιώνες και τώρα «τρέχει μὲ γεννικὴν καὶ ὁμόφωνον ὁρμὴν εἰς τὰ ὅπλα, διὰ νὰ κατασυντρίψῃ τὰς βαρείας ἀλύσεις, τὰς ὑπὸ τῶν
βαρβάρων Μαομετὰνων (Μωαμεθανών) περιτεθείσας εἰς αὐτό». Στο τέλος ζητούσαν τη συνδρομή των ουδέτερων Δυνάμεων. Το εκδοθέν έγγραφο για τον Αντώνιο Κριεζή υπογράφουν οι τοπικοί άρχοντες της Ύδρας.
Στην πίσω όψη σημειώνεται η ένδειξη «έτυπώθηκαν παρά Νικολάου Μπαρότζη τοϋ Σαλωνίτου, προς χάριν τοϋ Γένους».
Μετεγγραφή του εγγράφου
Τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος βεβαρυμένον πλέον νὰ ἀνασ/τενάζῃ ὑπὸ τὸν σκληρὸν ζυγὸν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον τέσσαρους περίπου αἰῶνας καταθλίβεται ἐπονειδίστως, τρέχει μὲ γεννικὴν καὶ ὁμόφωνον ὁρμὴν/ εἰς τὰ όπλα, διὰ νὰ κατασυντρίψῃ τὰς βαρεῖας/ ἁλύσεις, τὰς ὑπὸ τῶν βαρβάρων Μωαμεθανῶν περιτεθείσας εις αυτό˙Τὸ ἱερὸν ὁνομα τῆς ἐλευ/θερίας ἀντηχεῖ εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος,/ καὶ πᾶσα Ἑλληνικὴ καρδία ἀναφλέγεται ἀπὸ/ τὴν έπιθυμίαν τοῦ νὰ ἐπαναλάβῃ τὸ πολύτιμον/ τοῦτο δῶρον τοῦ Θεοῦ, ἤ νὰ ἀπωλεσθῇ εἰς τὸν ὑπὲρ/ τούτου ἀγῶνα.
Οἱ κάτοικοι τῆς Νήσου Ὕδρας οὔ θέλουσι μένειν/ὀλιγωτερον πρόθυμοι εἰς τὸν εὐγενῆ ἀγῶνα,/ἀλλὰ καταφρονοῦντες πάντα κίνδυνο διά νά κα/ταστρέψωσι τὰς τυράννους των, θέλουν μεταχειρις//θῆ τὸ μόνον μέσον, τὸ ὁποῖον ἡ φύσις της το/πικῆς αὐτῶν θέσεως δίδει εἰς αὐτὰς πρὸς τὸν/σκοπὸν τοῦτον.
Ἡμεῖς οἱ Προύχοντες οἱ συγκροντοῦντες τὴν διοί/κησιν τῆς Νήσου ταύτης ἐπιτρέπομεν εἰς τὸν/Καπιτὰν Ἀντώνιον Κριεζῆ τοῦ πλοίου ὁ θεμιστοκλῆς τὸ ὁποῖον ἔγει/κανόνια 10 καὶ ἄλλα πολεμικὰ ὅπλα ὑπὸ/τὴν Ἑλληνικήν σημαίαν, νά ὑπάγῃ μετὰ τοῦ πλοίου/τούτου, ὅπου ἤθελε κρίνῃ ὠφέλιμον καὶ ἀναγκαίον εἰς/τὸν κοινὸν άγῶνα, καὶ νὰ ἐνεργῇ κατὰ τῶν Ὀθω/μανικῶν δυνάμεων ξηρᾶς τε καὶ θαλάσσης, πράτ/των πᾶν ὅ,τι συγχωρεῖται εἰς νόμινον πόλεμον,/ἑωσοῦ ἡ
έλευθερία, καὶ ἀνεξαρτισία τοῦ Ἑλληνικοῦ/ ἔθνους νὰ ἀποκατασταθῇ μὲ στερέωσιν.
Παρακαλοῦμεν ὅλους τοὺς ἌΡΧΟΝΤΑς τῶν θαλασ/σίων, καὶ ἠπειρωτικῶν δυνάμεων πασῶν των Εὐ/ρωπαϊκῶν Ἐξουσιῶν ὄχι μόνον νὰ μὴν ἐπιφέρωσι/κανὲν ἐμπόδιον ε’ς τὸ πλοῖον τοῦτο, καὶ εἰς τὰς ἐ/νεργείας τῆς ἀποστολῆς αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ νὰ προσ/φέρωσιν εἰς αὐτὸ πᾶσαν βοήθειαν καὶ ὑπεράσπι/σιν συγχωρουμένην ἀπὸ τὴν οὐδετερότητα αὐτῶν.
Ταῦτα ἐλπίζομεν έκ μέρους ταῆς γενναιότητος τῶν/πολιτισμένων ἐθνῶν˙ καὶ ἤθελεν εἴσθαι ὕβρις/πρὸς αὐτὰ, ἐὰν ἀμφιβάλωμεν κἄν μίαν στιγμὴν/περὶ τῆς προθῦμου αὐτῶν εὐνοίας εἰς τοῦτον τὸν/ἀγῶνα μας, ὅστις γίνεται ὑπὲρ ταῶν δικαιωμάτων/ταῆς άνθρωπότητος. Οἱ ἀπόγονοι τῶν ένδόξων ἐ/κείνων ἀνδρῶν, οἵτινεςέτίμησαν τὸ ᾶνθρώπινον/γένος μὲ τὰς ὑψηλὰς αὐτῶν ἀρετὰς, καὶ ἐφώτισαν/τὸν κόσμον, μάχονται ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἐναν/τίον εἰς τοὺς τυράννους των, τοὺς βαρβάρους ἀπογω/νους τοῦ βαρβάρου Ὀσμάνου, τοὺς ἐξολοθρευτὰς τῶν/ἐπιστημῶν καὶ τεχνῶν,καὶ ἐχθρὸς τῆς Ἱερᾶς/Θρησκείας τοῦ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ. Τὶς θέλει/εἶσθαι ποτὲ τοσοῦτον σκληρὸς ὤστε νὰ γένῃ ὀχ/ληρὸς εἰς τὴν φοβερὰν ταύτην περίστασίν μας, ἤ/νὰ μὴν εὔχεται ὑπὲρ ἡμῶν;
Ἐξεδόθη εἰς τὴν Καγκελλαρία
τῆς νήσου ὕδρας/τῇ 16 Μαΐ(ου) 1821
Georgio Trippo Cancelie(re)
Δέντες Κυριάκου ῥήγα
Αναγνώστης Ραφεληάς (;)
In Nome Di Dio Omnipossente
La nazione Greca, stanca omai di gemere sotto/il duro giogo da cui, per piu di Quattro secoli,/ è stata obbrobriosamente oppressa; con genera/le ed unanime impulso, corre alle armi per dise/ruggere le pesanti catene impostele dai barbari/Maomettani. Il nome sacro di Liberta echeggia/in tutti gli angoli della Grecia, ed ogni cuor gre/co arde di desiderio di riacquistare questo
prezi/oso dono dei Cielo, o di perirenel cimento.
Gli Abitanti dell’ Isola d' Idra non/vogliono essere I meno arditi in questa nobile ga/ra. Essi affrontando ogni pericolo, per ostiliz/zare I loro Tirrani, faranno uso dell unico mezzo/che la natura della loro situazione locale gli ha/concesso. a tal uopo
Noi Primati componenti il Governo di quest'/Isola permettiamo al Capitan Antonio Criezi/del brig Themistocle/con cannon 10 ed altri armi sottili inalberando/ii Vessillo Nazionale Greco di recarsi con questo/suo Bastimento credesse utile e neccessa/rio alla cansa commune, per agire contro le forze/Ottomane tanto di terra che di mare, esercitando/qualunque atto dilecita
Guerra, fino a tanto che/la libertá e l indipendenza della Nazione Greca,/sia fermamente ristabilita.
Supplichiamo I Commandanti del le force mari/time e terrestri di tutte le Potenze Europee,non/solamente di non dare impedimento a lcuno a ques/to Bastimento ovunque nell esercizio de lla sua Misiio/ne, ma anzi di prestargli tutta que ll assistenza/a protezione che compatibile esser possa al loro/stato neutral lita.
Non dobbiamo meno riprometterci dalla ge/nerosita delle Nazioni civilizzate, e sarebbe of/fender le se dubitassimo un istante della loro sol/lecita condiscendenza a favore della mostra cau/sa, che é la causa dell Umanita: l discendenti de/gli Uomini il lustri che hanno onorato l uman ge/nere con le sub limi loro virtu, che hanno illu/minato il mondo, combatono per la liberta contro/I loro oppressori, I barbari discendenti del barbaro/Osman, distruttori delle scienze
e delle arti, e nemicide della Religion Santa di JESU CRISTO:/chi sara mai tanto crudele che voglia molestarci/in questa terribile lotta,, o che non faccia dei voti/per noi?
Datto nella Cancellaria dell’ Isola d’Ydra
sedici maggio milleotto centoventuno
