08/06/2026
Συνεχίζουμε τη σειρά αφιερωμάτων μας στα «Πρόσωπα που έγραψαν την ιστορία μας» με μία από τις πιο σημαντικές μορφές των πρώτων ετών, τον θρυλικό τερματοφύλακα Γιώργο Γιάμαλη.
Γιώργος Γιάμαλης
Όπως και το σύνολο σχεδόν των πρώτων ποδοσφαιριστών της ΑΕΚ, ο Γιώργος Γιάμαλης κατάγεται από την Κωνσταντινούπολη, στην οποία γεννιέται το 1907. Από μικρός δείχνει έφεση προς τον αθλητισμό. Είναι εξαιρετικός αθλητής στίβου, με ειδικότητα στα 400 μέτρα, όπου καταγράφει αξιοσημείωτο χρόνο 57 δευτερολέπτων. Εκτός όμως από τον στίβο επιδίδεται και στο μπάσκετ, την κωπηλασία, στο τένις και βέβαια στο ποδόσφαιρο, όπου αγωνίζεται αρχικά στην ομάδα της γειτονιάς του, του Ηφαίστου Θεραπείων καθώς και σε εκείνη της σχολής του, της περίφημης Ροβέρτειου (Robert College). Στον Ήφαιστο αγωνίζεται από το 1920 (όχι από το 1922 που αναφέρεται σε διαδικτυακές βάσεις δεδομένων) μέχρι το 1925 (και όχι το 1926), όταν και η οικογένειά του μετακομίζει στην Αθήνα. Στη σημαντική αυτή ομάδα της Πόλης είναι συμπαίκτης και με άλλους από τους μελλοντικούς συμπαίκτες του και στην ΑΕΚ.
Με αυτή την ευκαιρία αξίζει να σημειώσουμε παρενθετικά κάτι, σε σχέση με μία από τις, παγιωμένες σχεδόν, στρεβλώσεις της πρώιμης ιστορίας της Ένωσης. Αναφερόμαστε στην ουσιαστική ταύτισή με το Πέρα Κλουμπ και τη διατύπωση του αξιώματος ότι η ΑΕΚ αποτελεί οιωνεί συνέχεια του μεγάλου αυτού συλλόγου της Πόλης στην Αθήνα. Αυτό το αξίωμα δεν αποτυπώνει την πλήρη ιστορική αλήθεια, που είναι ότι η ΑΕΚ, όπως ξεκάθαρα άλλωστε διατυπώνεται στον καταστατικό της σκοπό, στέγασε αθλητές όχι μόνο από το Πέρα Κλουμπ (στο οποίο είχε βέβαια διακριθεί ο μεγάλος Κώστας Νεγρεπόντης), αλλά και από άλλους συλλόγους της Πόλης, όπως ο Ηρακλής Ταταούλων (Ιερεμιάδης) και βέβαια ο Ήφαιστος Θεραπείων. Μάλιστα, κάτι που δεν είναι γνωστό, είναι πως στον Ήφαιστο αγωνίζονταν οι περισσότεροι από τους παίκτες της ΑΕΚ της δεκαετίας του ’20, αφού, εκτός του Γιάμαλη, έπαιζαν με τη φανέλα του οι δύο αδελφοί Γκάλιτς, ο Αργυρόπουλος (επονομαζόμενος και «Πίκολο») και ο Μπαλτάς!
Στον Ήφαιστο λοιπόν ο Γιώργος Γιάμαλης αγωνίζεται στα πρώτα χρόνια της ποδοσφαιρικής του σταδιοδρομίας ως δεξιός χαφ ή οπισθοφύλακας. Ωστόσο, το φθινόπωρο του 1924, σε έναν αγώνα εναντίον της Μπουγιούκ Ντερέ στις «Κουκουναρίες» (έτσι ονομάζεται το γήπεδο των Θεραπείων λόγω των κουκουναριών της περιοχής), ο τερματοφύλακας του Ηφαίστου δεν μπορεί να αγωνιστεί. Τη θέση του παίρνει ο Γιάμαλης, ο οποίος δείχνει με τις εξαιρετικές επεμβάσεις του ότι είναι… πλασμένος για τη θέση. Από εκείνη την ημέρα καθιερώνεται κάτω από τα γκολπόστ του Ηφαίστου και αναγνωρίζεται ως ένας από τους κορυφαίους γκολκίπερ της Κωνσταντινούπολης.
Αυτή η φήμη τον συνοδεύει όταν μετακομίζει στην Αθήνα το 1925 και εντάσσεται – πού αλλού; - στην ομάδα των Πολιτών, την ΑΕΚ. Εδώ να σημειώσουμε πάλι παρενθετικά ότι, σε αντίθεση με αυτό που πολλοί πιστεύουν, ο Γιώργος Γιάμαλης δεν ήταν ο πρώτος τερματοφύλακας στην ιστορία της ΑΕΚ. Αυτός ήταν ο Νίκος Κίτσος, που αγωνίστηκε στην Ένωση στην πρώτη σεζόν 1924-1925 και μάλιστα ήταν ο μοναδικός ποδοσφαιριστής της πρώτης της ομάδας που δεν καταγόταν από την Πόλη. Με την έλευση του Γιάμαλη αυτή η… ανομοιομορφία «διορθώθηκε».
Στην ΑΕΚ ο Γιάμαλης καθιερώνεται με το «καλημέρα» ως βασικός και αναντικατάστατος «τερματο-φύλακας άγγελος» της εστίας της. Διαθέτει το «πλήρες πακέτο», καλά αντανακλαστικά, ισάξια εκτίναξη και στις δύο πλευρές αλλά και ψηλά - χαμηλά, έξοδο, προσωπικότητα, και βέβαια… στυλ. Είναι μάλιστα ο πρώτος γκολκίπερ στην Ελλάδα που εισάγει τη χρήση δερμάτινων γαντιών, κάτι πολύ πρωτοπόρο και σπάνιο για την εποχή, μιας και, με ελάχιστες εξαιρέσεις, η χρήση γαντιών στη χώρα μας δεν παγιώνεται παρά στις αρχές της δεκαετίας του ’70.
Αναγνωρίζεται καθολικά ως ο κορυφαίος γκολκίπερ στην Ελλάδα και αποτελεί άλλωστε τον πορτιέρο της Εθνικής Ελλάδας, με την οποία καταγράφει 13 συμμετοχές, με κορυφαία όλων τη μνημειώδη εμφάνισή του στη Νάπολι το 1929, όπου γοητεύει τους Ιταλούς ιθύνοντες, που του προτείνουν να μεταγραφεί σε σύλλογο της χώρας. Οι γονείς του δεν δίνουν, ωστόσο, τη συγκατάθεσή τους.
Εκτός όμως από τους παράγοντες του Κάλτσιο, ο Γιάμαλης γοητεύει και το ωραίο φύλο. Θεωρείται μέγας γυναικοκατακτητής και για τον λόγο μάλιστα αυτόν τού προσδίδεται το προσωνύμιο «Βαλεντίνο», λόγω και της ομοιότητάς του με τον διάσημο Ιταλό γόη του Χόλυγουντ και του (βωβού ακόμη) κινηματογράφου, Ροντόλφο Βαλεντίνο.
Με τον δικέφαλο στο στήθος (παρεμπιπτόντως είναι ο πρώτος ποδοσφαιριστής στην ιστορία της ΑΕΚ που φοράει φανέλα με ραμμένο το έμβλημα) ο Γιώργος Γιάμαλης κατακτά τον πρώτο τίτλο του συλλόγου, το κύπελλο Ελλάδας της περιόδου 1931-1932. Ωστόσο, το καλοκαίρι του 1932 ανακοινώνει ότι «κρεμάει τα γάντια του», σε ηλικία μόλις 25 ετών, μολονότι βρίσκεται στην καλύτερη ίσως φάση της καριέρας του. Απόδειξη αποτελούν οι μεγάλες εμφανίσεις του με την εθνική Ελλάδας την εποχή αυτή. Ο ίδιος όμως αναφέρει ότι τον έχει κουράσει η καθημερινότητα του ποδοσφαιριστή και αποσύρεται, πάνω στο ζενίθ του. Αφήνει πάντως τα γκολπόστ της ΑΕΚ σε καλά χέρια, μιας και τον διαδέχεται ένας άλλος σημαντικός γκολκίπερ, ο Χρήστος Ρίμπας.
Ο Γιώργος Γιάμαλης ήταν ποδοσφαιριστής καθολικής αποδοχής, αρχοντική φιγούρα, ένας τζέντλεμαν των γηπέδων. Έχει μείνει περιβόητο το περιστατικό σε ντέρμπι εναντίον του Ολυμπιακού, όταν η μπάλα σε σουτ του φίλου του Γιώργου Ανδριανόπουλου μπήκε γκολ αλλά έσκισε τα δίχτυα και πέρασε δίπλα από το δοκάρι, με αποτέλεσμα ο διαιτητής να ξεγελαστεί και να δείξει άουτ. Ο ίδιος ο Γιάμαλης φώναξε τον διαιτητή και του υπέδειξε το λάθος του, με αποτέλεσμα το γκολ να μετρήσει κανονικά. Οι δε παίκτες του Ολυμπιακού πριν γίνει η σέντρα χειροκρότησαν ιπποτικά τη χειρονομία του αντιπάλου τους. Άλλες εποχές και άλλα ήθη στο ποδόσφαιρο.
Σε αντίθεση με άλλους ποδοσφαιριστές της εποχής του αλλά και μεταγενέστερους, ο Γιώργος Γιάμαλης δεν ασχολήθηκε με το ποδόσφαιρο μετά την απόσυρσή του παρά μόνο ως απλός φίλαθλος και παρακολουθούσε τακτικά την αγαπημένη του ΑΕΚ μέχρι το τέλος της ζωή του, τον Φεβρουάριο του 1985, σε ηλικία 78 ετών.
Στις φωτογραφίες:
1. 2. Δύο πορτρέτα του «Βαλεντίνο» Γιώργου Γιάμαλη, από τα τέλη της δεκαετίας του ’20.
3. Ο Γιάμαλης στο κέντρο της ομάδας της ΑΕΚ, το 1926.
4. Ο Γιάμαλης πρωτοσέλιδο στο περιοδικό «Αθλητική Εβδομάς» της 12.12.1928, συλλογή Μουσείου Ιστορίας ΑΕΚ.
5. Παρέλαση ομάδων της ΕΠΣΑ Αθηνών το 1929. Ο Γιάμαλης γίνεται ο πρώτος ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ που φοράει το έμβλημα με τον δικέφαλο στη φανέλα του.
6. Φωτογραφία της ΑΕΚ από το 1929 με τον Ούγγρο προπονητή Γιόζεφ Σβενγκ. Ο Γιάμαλης δεύτερος από αριστερά. Διακρίνονται καθαρά τα δερμάτινα γάντια, με τα οποία αγωνιζόταν, πρωτοπόρος στον τομέα αυτό στην Ελλάδα.
7. Σπάνια καρτ ποστάλ με πορτρέτα των παικτών της κυπελλούχου Ελλάδας 1931-1932 ομάδας της ΑΕΚ. Εκτίθεται στο Μουσείο Ιστορίας του συλλόγου.
8. Η κυπελλούχος 1931-1932 ομάδα της ΑΕΚ.
9. Με τους στυλοβάτες της άμυνας της ΑΕΚ, Μάλλιο Γκάλιτς και Μίλτο Ιερεμιάδη.
10. Πρωτοσέλιδο των «Αθλητικών Χρονικών» στα μέσα Ιουνίου 1932, με αναφορά στους αγώνες της εθνικής ομάδας, όπου ο Γιάμαλης ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής, πράγμα που άλλωστε μαρτυρεί το πελώριο σκίτσο με τη μορφή του. Λίγο μετά ανακοίνωσε ότι κρεμάει τα γάντια του.
11. Φωτογραφία του Γιώργου Γιάμαλη από τα τέλη της δεκαετίας του ’20.
