06/06/2026
Ξεχωριστή θέση μεταξύ των ηρωικών Μακεδονομάχων κατέχει ο καπετάν Άγρας, ο υπολοχαγός Τέλλος Άγρας ή Σαράντος Αγαπηνός, όπως ήταν το πραγματικό όνομά του.
Ο Σαράντος Αγαπηνός, με καταγωγή από τους Γαργαλιάνους Μεσσηνίας, γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1880.
Η αγάπη του για την πατρίδα τον έκανε να γραφτεί στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Στη συνέχεια άρχισε να δείχνει έντονο ενδιαφέρον για το εθνικό ζήτημα της Μακεδονίας.
Έτσι, έλαβε την απόφαση να συμμετάσχει στον Μακεδονικό Αγώνα,. Ο Αγαπηνός, λοιπόν, μαζί με τον λοχία Πεζικού Γεώργιο Τυλιγάδη ως υπαρχηγό και δώδεκα ευζώνους, εγκατέστησε το κέντρο των επιχειρήσεών του στον διαβόητο Βάλτο των Γιαννιτσών, θέση στρατηγικής σημασίας.
Ο Τέλλος Άγρας όπως ήταν το ψευδώνυμό του, ο καπετάν Άγρας όπως τον αποκαλούσαν οι άνδρες του ανταρτικού σώματός του, έζησε σε καλύβες του Βάλτου το φθινόπωρο και τον χειμώνα του 1906-1907, κυνηγώντας τους Βουλγάρους με τις πλάβες, τις ποταμόβαρκες με τον πλατύ πυθμένα.
Όμως, αφενός η ελονοσία και αφετέρου ο τραυματισμός που είχε υποστεί στο χέρι από πυροβολισμό υποχρέωσαν τον Τέλλο Άγρα να εγκαταλείψει τελικά το πεδίο της μάχης και να αναζητήσει θεραπεία στη Νάουσα.
Τον Μάιο του 1907 ο καπετάν Άγρας πληροφορήθηκε ότι ο βοεβόδας Βάννης Ζλατάν, επικεφαλής βουλγαρικού σώματος που δρούσε στην περιοχή του Βερμίου, είχε ζητήσει να τον συναντήσει.
Παρά τις επιφυλάξεις των φίλων και συμμαχητών του, ο καπετάν Άγρας αποφάσισε να ανταποκριθεί στο αίτημα του αρχικομιτατζή, προκειμένου να βολιδοσκοπήσει κατά τα φαινόμενα τις προθέσεις του.
Η συνάντηση στην ευρύτερη περιοχή της Νάουσας, στις 3 Ιουνίου 1907, απέβη μοιραία για τον Άγρα και τον Ναουσαίο πιστό σύντροφό του, τον γουνέμπορο Αντώνη Μίγγα*. Οι δύο άνδρες συνελήφθησαν από τον Ζλατάν και άλλα μέλη του βουλγαρικού κομιτάτου.
Αφού τους διαπόμπευσαν και τους βασάνισαν επί ημέρες, οι δολίως ενεργήσαντες κομιτατζήδες θανάτωσαν τελικά διά απαγχονισμού τα δύο εξουθενωμένα ελληνόπουλα στις 7 Ιουνίου 1907, σε μια καρυδιά του χωριού Βλάδοβο (νυν οικισμός Άγρας του νομού Πέλλας).
Οι κάτοικοι του Βλαδόβου ήταν εκείνοι που ανέλαβαν να μεταφέρουν τις σορούς των δύο Ελλήνων στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου, όπου και τις ενταφίασαν.
Ο μαρτυρικός θάνατος του καπετάν Άγρα, σε ηλικία μόλις 27 ετών αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολυάριθμους αγωνιστές αλλά και ανθρώπους των γραμμάτων, μεταξύ των οποίων και η Πηνελόπη Δέλτα ("Στα μυστικά του Βάλτου").
* Η θυσία του Αντώνη Μίγγα (1876-1907) αποτελεί λαμπρό παράδειγμα, αφού, αν και μπορούσε να γλιτώσει τη ζωή του, προτίμησε να θυσιαστεί δίπλα στον αρχηγό του και να ταφούν μαζί. "Μαζί ήρθαμε, μαζί θα πεθάνουμε, σαν θέλει ο Θεός και όπου θα πεθάνει ο αρχηγός μου, εκεί θα πεθάνω κι εγώ" ήταν τα τελευταία λόγια του Ναουσαίου εθνομάρτυρα Μακεδονομάχου.
*Στη φωτογραφία ο Άγρας αριστερά κι ο Μίγγας δεξιά-αιώνια η μνήμη τους!!!