11/06/2026
"ΥΠΟΓΑΙΑ" ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ ΣΕ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΜΑΡΙΝΟΥ
''Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες στρέφονται στην προϊστορία, τη γεωλογία και την παλαιοντολογία. Η κλιματική αλλαγή, οι προκλήσεις της Ανθρωποκαίνου και η αυξανόμενη επίγνωση της Γης ως ενεργού παράγοντα έχουν εντείνει το ενδιαφέρον για το έδαφος, το υπέδαφος και τον γεωλογικό χρόνο. Πετρώματα, βράχοι, ορυκτά, απολιθώματα και ευρήματα αποκτούν έτσι ιδιαίτερη θέση στο πεδίο της σύγχρονης τέχνης. Όπως γράφει η Μάρσα Μπιόρνερουντ στην «Αυτοβιογραφία της Γης», οι πέτρες και οι βράχοι μπορούν να ιδωθούν ως το αρχείο της Γης: ένα ημερολόγιο όπου καταγράφεται ο γεωλογικός χρόνος. Οι πέτρες δεν είναι βουβές· φέρουν μνήμη, ίχνη και πληροφορίες, αρκεί να μάθουμε να τις διαβάζουμε. «Οι λέξεις και οι βράχοι περιέχουν μια γλώσσα που ακολουθεί ένα συντακτικό ρωγμών και ρήξεων», έγραφε ο Ρόμπερτ Σμίθσον. Οι καλλιτέχνιδες και οι καλλιτέχνες της ΥΠΟΓΑΙΑΣ προσεγγίζουν τη Γη ως πεδίο εγγραφών, αποτυπωμάτων και μετασχηματισμών, επιχειρώντας να μεταφράσουν εικαστικά τα παλίμψηστα κείμενά της. Από τα γεωλογικά τοπία του Πωλ Σεζάν και του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα έως τα Earthworks των δεκαετιών του 1960 και του 1970, η γη παραμένει διαρκής πηγή έμπνευσης για την τέχνη. "
Η νέα παρουσίαση στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης εκδοχής της έκθεσης, που παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2025 στο Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου, στον Πύργο Κύμης. Με διαφορετική σύνθεση έργων και καλλιτεχνών, η ΥΠΟΓΑΙΑ μεταφέρεται από ένα περιβάλλον έντονα φορτισμένο από τη μνήμη του τόπου σε έναν αστικό εκθεσιακό χώρο, όπου το υπέδαφος, η πέτρα και ο γεωλογικός χρόνος αποκτούν άλλες χωρικές και ιστορικές συνδηλώσεις. Το δάπεδο που φιλοτέχνησε το 1973 ο ζωγράφος Πάρις Πρέκας για τον νέο χώρο της γκαλερί λειτουργεί εδώ σαν μαρμάρινο χαλί που υποδέχεται τα έργα της έκθεσης: το κρυπτικό πήλινο δοχείο της Βανέσσας Αναστασοπούλου· τα «γεωλογικά υφαντά» του Στάθη-Αλέξανδρου Ζούλια, κολάζ μικροτοπίων από βραχώδεις λεπτομέρειες· τις ηφαιστειογενείς πέτρες της Νισύρου στα έργα της Ελένης Ζούνη και του Γιώργου Ταξίδη· τα μαρμάρινα ανθρώπινα μέλη και πρόσωπα του Ηλία Καρρά· τις «βραχογραφίες» του ΚΕΖ, με τις οποίες μετατρέπει το εργαστήριό του σε σπήλαιο· τις φωτογραφίες βράχων της Κατερίνας Κατσιφαράκη από τη Σίκινο· το χειροποίητο artist book της Χριστίνας Μήτρεντσε με φωτογραφίες σπάνιων λίθων και ορυκτών· τα σχέδια βότσαλων της Εσμεράλδας Μομφερράτου και της Ρένας Παπασπύρου, τα πρώτα με υδατοχρώματα σε χαρτί, τα δεύτερα με μελάνι σε εφημερίδα· τις απολιθωμένες ανθρώπινες φιγούρες του Μιχάλη Παπαδόπουλου· την ανάγλυφη μορφή ενός κυνηγού απολιθωμάτων του Νίκου Τοπαλίδη· τα σχέδια γεωλογικών τοπίων της Μαριάννας Τρώντσιου· το μαρμάρινο αστικό θραύσμα του Γιώργου Τσεριώνη."
απόσπασμα από το κείμενο του Χριστόφορου Μαρίνου που συνοδεύει την έκθεση.