MOMUS-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά / Museum Alex Mylona

07/09/2026

🌬️ Μυρτώ Ξανθοπούλου — «αιώνιος ανεμιστήρας»
Βραβείο Νέου Καλλιτέχνη Art Athina 2025

📍 MOMUS–Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, Αθήνα
🗓️ 10 Σεπτεμβρίου – 25 Οκτωβρίου 2026

Ένας οικείος, ιδιόμορφος βόμβος καταλαμβάνει το MOMUS–Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, με λέξεις και υλικά, μνήμες και όνειρα να στροβιλίζονται στον χώρο.

Η Μυρτώ Ξανθοπούλου, νικήτρια του Βραβείου Art Athina για Νέο Καλλιτέχνη 2025, παρουσιάζει την έκθεση «αιώνιος ανεμιστήρας», σε επιμέλεια του Γιάννη Μπόλη.

Η γλώσσα ως εκφραστικό μέσο και εργαλείο βρίσκεται στον πυρήνα της καλλιτεχνικής της πρακτικής. Η δίγλωσση εμπειρία της γίνεται αφετηρία για τη συγκρότηση ενός ιδιότυπου αρχείου από λέξεις και εκφράσεις, αυτοσχέδια ποιήματα και αποσπασματικές προτάσεις, που παραπέμπουν σε φανταστικούς καθημερινούς διαλόγους ή ελλειπτικούς εσωτερικούς μονολόγους. Παράλληλα, την γοητεύουν οι νοηματικές παρανοήσεις, τα λογοπαίγνια και τα λεκτικά παιχνίδια.

Στο έργο της, η γλώσσα συναντά υλικά της καθημερινότητας: αναλώσιμα και οικοδομικά υλικά, διαφορετικά είδη χαρτιού, αντικείμενα μιας χρήσης από την πόλη, το σπίτι και το εργαστήριό της. Χρησιμοποιημένα υλικά και απορρίμματα μετατρέπονται σε πρωταρχικά υλικά των συνθέσεών της, μέσα από μια επίπονη και χρονοβόρα χειρωνακτική διαδικασία που απαιτεί την άμεση σωματική της εμπλοκή.

Σχέδια, εγκαταστάσεις και κατασκευές δημιουργούν ένα ενιαίο εικαστικό περιβάλλον, όπου τα έργα μοιάζουν να ισορροπούν σε μια συνθήκη αστάθειας και αβεβαιότητας.

Η έκθεση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της προγραμματικής συνεργασίας του MOMUS με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αιθουσών Τέχνης και την Art Athina για το Βραβείο Νέου Καλλιτέχνη, με στόχο την υποστήριξη και προβολή του έργου νέων σύγχρονων καλλιτεχνών.

Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο, με την υποστήριξη της Art Athina.

Επιμέλεια: Γιάννης Μπόλης, Ιστορικός της Τέχνης, Προϊστάμενος Τμήματος Σύγχρονης Γλυπτικής, MOMUS–Μουσείο Άλεξ Μυλωνά.

Συνδιοργάνωση: MOMUS–Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, MOMUS–Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Art Athina.

Art Athina Citronne Galleries Athens-Poros

27/08/2026

Τελευταίες ημέρες για την έκθεση «Niki de Saint Phalle. Από τις σκοποβολές στην ελευθερία».

Μέχρι τις 30 Αυγούστου 2026, το κοινό έχει την ευκαιρία να επισκεφθεί στο MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά την πρώτη έκθεση στην Ελλάδα αφιερωμένη στη Niki de Saint Phalle, μία από τις πιο εμβληματικές και αφοπλιστικά ελεύθερες καλλιτέχνιδες του 20ού αιώνα.

Μέσα από τα έργα-δράσεις Tirs (Σκοποβολές), τις πολύχρωμες Nanas, αλλά και ζωγραφικά έργα, κολάζ, βιβλία και γλυπτά, η έκθεση αναδεικνύει μια δημιουργό που μετέτρεψε τον θυμό, τον πόνο και την οργή σε μια διαρκή γιορτή ζωής, φαντασίας και αναγέννησης. Ένα έργο που αμφισβήτησε τους θεσμούς και την πατριαρχία και παραμένει σήμερα πιο επίκαιρο από ποτέ, καθώς συνομιλεί με τις σύγχρονες διεκδικήσεις για την ελευθερία, την ισότητα και την καταπολέμηση της κακοποίησης.

Με αφετηρία τα εμβληματικά έργα της που ανήκουν στη συλλογή του MOMus χάρη στη δωρεά του Αλέξανδρου Ιόλα και της ίδιας της καλλιτέχνιδας, η έκθεση φωτίζει το πολυσύνθετο καλλιτεχνικό της σύμπαν και τη βαθιά σχέση εμπιστοσύνης που τη συνέδεε με τον Ιόλα.

Μην χάσετε τις τελευταίες ημέρες της έκθεσης, έως τις 30 Αυγούστου 2026.

20/08/2026

Nanas | Η γιορτή της θηλυκότητας και της ελευθερίας

Η λέξη «Nana» στα γαλλικά σημαίνει «κορίτσι» ή «μικρή γυναίκα» («γκόμενα» στη γαλλική αργκό). Στα έργα της, όμως, η Niki de Saint Phalle τη μετατρέπει σε σύμβολο δύναμης, χαράς και ελευθερίας της θηλυκότητας, αμφισβητώντας τα παραδοσιακά στερεότυπα του φύλου.

Οι Nanas είναι πολύχρωμα, υπερμεγέθη γλυπτά γυναικείων μορφών, με έντονες καμπύλες και δυναμικές πόζες. Για την Saint Phalle, αρχικά αποτελούσαν το σύμβολο μιας χαρούμενης και απελευθερωμένης γυναίκας. Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη δημιουργία τους, τις αντιμετώπιζε ως προάγγελους μιας νέας μητριαρχίας, για την οποία έδωσε τον μεγάλο καλλιτεχνικό αλλά και προσωπικό της αγώνα.

Με τις Nanas, η Niki de Saint Phalle πανηγύρισε τη θηλυκότητα, τη γυναικεία ανεξαρτησία και τη δική της απελευθέρωση μέσα από τον κόσμο της τέχνης.

Το 1965, με τη βοήθεια της κόρης της Laura, δημιουργεί τις πρώτες Nanas με ύφασμα και μαλλί σε μεταλλικό πλαίσιο πλέγματος και στη συνέχεια σε ρητίνη ή βαμμένο γύψο. Την ίδια χρονιά, στην έκθεσή της στη γκαλερί του Αλέξανδρου Ιόλα στο Παρίσι, παρουσιάζει Nanas σε πολύ μεγάλες διαστάσεις, μεγαλύτερες από 2 μέτρα ύψος η καθεμία. Μία φέρει το όνομα της αδερφής της, Elizabeth, ενώ άλλες τα ονόματα φίλων της, όπως Bénédicte και Clarisse.

Το 1967 παρουσιάζει την πρώτη ατομική της έκθεση σε μουσείο, στο Stedelijk Museum στο Άμστερνταμ, με τίτλο «Οι Nanas στην εξουσία» (Les Nanas ou pouvoir). Για την έκθεση αυτή δημιουργεί την πρώτη Nana-σπίτι, την πρώτη Nana-σιντριβάνι, καθώς και το σχέδιο για τη Nana-πόλη, όλες από πολυεστέρα.

Οι Nanas έγιναν μανεκέν στις βιτρίνες της μπουτίκ του Yves Saint Laurent, σκηνικό για τη Λυσιστράτη του Rainer von Diaz στο Cassel και τεράστιοι κήποι, ενώ αγοράστηκαν για τις εθνικές συλλογές της Γαλλίας. Συνεχίζουν μέχρι σήμερα να συναρπάζουν, μαζί με τα ζώα και τα υβριδικά πλάσματα που συνθέτουν τον μοναδικό κόσμο της Niki de Saint Phalle, εκεί όπου συναντιούνται το πραγματικό και το φανταστικό.

17/08/2026

🖼 "Niki de Saint Phalle. From Shooting to Freedom"
📆 Until August 30, 2026
📍 MOMUS–Museum Alex Mylona (Thiseio, Athens)

About: https://www.momus.gr/en/exhibitions/niki-de-saint-phalle-apo-tis-skopoboles-stin-eleytheria

13/08/2026

On show | Niki de Saint Phalle. Από τις σκοποβολές στην ελευθερία

Η πρώτη έκθεση στην Ελλάδα αφιερωμένη στη Niki de Saint Phalle παρουσιάζεται στο MOMUS-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, προσκαλώντας το κοινό να γνωρίσει το πολυσύνθετο έργο μιας από τις πιο εμβληματικές και αφοπλιστικά ελεύθερες καλλιτέχνιδες του 20ού αιώνα.

Από τα εμβληματικά Tirs (Σκοποβολές) και τις πολύχρωμες Nanas, έως ζωγραφικά έργα, κολάζ, βιβλία και γλυπτά, η έκθεση αναδεικνύει μια δημιουργό που μετέτρεψε τον θυμό, τον πόνο και την οργή σε δύναμη δημιουργίας, αμφισβητώντας τους θεσμούς και την πατριαρχία μέσα από μια τέχνη τολμηρή, αντιφατική, παιγνιώδη και βαθιά ελεύθερη.

Με αφετηρία τα εμβληματικά έργα της που ανήκουν στη συλλογή του MOMus–Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, χάρη στη δωρεά του Αλέξανδρου Ιόλα και της ίδιας της καλλιτέχνιδας, η έκθεση αναπλαισιώνει το καλλιτεχνικό της σύμπαν και φωτίζει τη σχέση εμπιστοσύνης και κοινής αναζήτησης της ελευθερίας που τη συνέδεε με τον Ιόλα.

📍 MOMUS-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, Θησείο
🗓️ Έως τις 30 Αυγούστου 2026

05/08/2026

Niki de Saint Phalle | Μια ζωή σε διαρκή εξέγερση και δημιουργία

Από τις σκοποβολές στην ελευθερία: η διαδρομή μιας καλλιτέχνιδας που μετέτρεψε τον πόνο σε χρώμα, κίνηση και ζωή.

1930
Γεννιέται η Catherine Marie-Agnès Fal de Saint Phalle στο Neuilly-sur-Seine της Γαλλίας. Είναι το δεύτερο από πέντε παιδιά της Jeanne Jacqueline και του André Marie Fal de Saint Phalle.

1948
Εργάζεται ως μανεκέν. Εμφανίζονται φωτογραφίσεις της στα περιοδικά Vogue, Harper’s Bazaar και σε εξώφυλλο του Life Magazine.

1953
Ξεκινάει μια περίοδος ψυχικών κρίσεων, κατά τη διάρκεια κάποιων νοσηλεύεται και υποβάλλεται σε ηλεκτροσόκ και θεραπεία ινσουλίνης. O Anthony Bonner της φέρνει ένα κουτί gouaches και χαρτί σχεδίου. H Niki ξεκινάει να ζωγραφίζει και να κάνει κολάζ.

1960
Η Niki και ο Harry χωρίζουν. Την ίδια χρονιά δημιουργείται η Ομάδα των Νέων Ρεαλιστών στο Παρίσι. Η Niki είναι η μόνη γυναίκα της ομάδας και προς το τέλος του χρόνου, θα μοιραστεί το ίδιο εργαστήριο με τον Tinguely.

1961
Η Niki οργανώνει την πρώτη από τις δράσεις των Πινάκων Σκοποβολής (Tirs), στο αδιέξοδο της οδού Ronsin. Την ίδια χρονιά, ο Pierre Restany την προσκαλεί στην ομάδα των Νέων Ρεαλιστών και οργανώνει την πρώτη έκθεσή της στο Παρίσι, θεωρώντας την μια πολύ σημαντική καλλιτέχνιδα.

1962
Ο Αλέξανδρος Ιόλας επισκέπτεται μια ατομική έκθεση της Niki και της προτείνει να παρουσιάσει την πρώτη της ατομική έκθεση τον Οκτώβριο στη Νέα Υόρκη. Ο Ιόλας θα την υποστηρίξει οικονομικά για πολλά χρόνια και θα της οργανώσει πολλές εκθέσεις.

1964
Εμπνεόμενη από την εγκυμονούσα Clarice Rivers, κάνει μαζί με τον Larry Rivers ένα σχέδιο της Clarice ως εγκύου και αυτό θα είναι η αφετηρία των Nanas.

1966
Η Niki de Saint Phalle, ο Martial Raysse και ο Jean Tinguely υπογράφουν τα σκηνικά και τα κοστούμια του μπαλέτου του Roland Petit Éloge de la folie στο Théâtre des Champs-Élysées. Την ίδια χρονιά, η Niki, ο Tinguely και ο Per Olof Ulvedt προσκαλούνται να εγκαταστήσουν ένα γιγάντιο γλυπτό στην είσοδο του Moderna Museet. Η μήκους 28 μέτρων Αυτή (Hon) αναπαριστά μια γυναίκα ξαπλωμένη ανάσκελα, από τον κόλπο της οποίας το κοινό εισέρχεται στον εσωτερικό χώρο της.

1975
Η Saint Phalle μοιράζεται το όνειρό της να κάνει έναν κήπο γλυπτών. Τα αδέρφια της φίλης της Marella Agnelli, ο Carlo και ο Nicola Caracciolo, της διαθέτουν ένα μεγάλο γεωτεμάχιο στην Τοσκάνη, που θα ολοκληρωθεί ως Κήπος των Ταρώ το 1998.

1980
Πρώτη αναδρομική έκθεση έργων της στο Centre Georges-Pompidou.

1994
Η Niki εκδίδει το βιβλίο Mon secret (Το μυστικό μου), που έχει τη μορφή ενός γράμματος στην κόρη της Laura, και αποκαλύπτει τον βιασμό από τον πατέρα της όταν η ίδια ήταν έντεκα ετών.

1998
Στις 15 Μαΐου ανοίγει επίσημα ο Κήπος των Ταρώ.

2002
H Niki de Saint Phalle πεθαίνει στο νοσοκομείο του San Diego.

📍 Niki de Saint Phalle. Από τις σκοποβολές στην ελευθερία
MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά
Έως 30 Αυγούστου 2026

30/07/2026

[ NIKI DE SAINT PHALLE ] [ TIRS ]

🗣️ «Πυροβολούσαμε εναλλάξ. Ήταν ένα εκπληκτικό συναίσθημα να πυροβολείς έναν πίνακα και να τον βλέπεις να μεταμορφώνεται σε ένα νέο ον. Ήταν όχι μόνο συναρπαστικό και σέξι, αλλά και τραγικό — σαν να γινόταν κανείς μάρτυρας μιας γέννησης και ενός θανάτου ταυτόχρονα. Ήταν ένα μυστηριώδες γεγονός που καθήλωνε εντελώς όποιον πυροβολούσε».

Στις πιο πρώιμες εκδοχές τους, ο ενδιαφερόμενος θεατής προσκαλούνταν να πάρει το όπλο και να πυροβολήσει έναν ανάγλυφο πίνακα δίπλα στην καλλιτέχνιδα, επιτόπου (in situ). Με άλλα λόγια, συμμετείχε ενεργά στην αισθητική διαδικασία, σε μια κοινή πράξη που ένωνε την καλλιτέχνιδα και το κοινό σε συγκεκριμένο χρόνο και χώρο.

Λεζάντα
Η Niki de Saint Phalle πυροβολεί
στο Impasse Ronsin, 1961

Photo: Shunk-Kender
©J. Paul Getty Trust. The Getty Research
Institute, Los Angeles (2014.R.20).

📍 Έως 30 Aυγούστου στο MOMUS-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά

Περισσότερα: https://www.momus.gr/exhibitions/niki-de-saint-phalle-apo-tis-skopoboles-stin-eleytheria

09/07/2026

🗣️«Πυροβολούσαμε εναλλάξ. Ήταν ένα εκπληκτικό συναίσθημα να πυροβολείς έναν πίνακα και να τον βλέπεις να μεταμορφώνεται σε ένα νέο ον. Ήταν όχι μόνο συναρπαστικό και σέξι, αλλά και τραγικό — σαν να γινόταν κανείς μάρτυρας μιας γέννησης και ενός θανάτου ταυτόχρονα. Ήταν ένα μυστηριώδες γεγονός που καθήλωνε εντελώς όποιον πυροβολούσε».

ℹ️ Στις 12 Φεβρουαρίου 1961, η Niki de Saint Phalle εγκαινίασε μια νέα καλλιτεχνική πρακτική, πυροβολώντας τους πίνακές της σε ένα ερειπωμένο στενό κοντά στο ατελιέ της στην Impasse Ronsin, στο 15ο διαμέρισμα του Παρισιού. Απομακρυνόμενη από τη ναΐφ αισθητική των προηγούμενων έργων της, τα οποία δημιούργησε κατά την περίοδο της προσωπικής της ανάρρωσης στα τέλη της δεκαετίας του 1950, παρουσίασε επιφάνειες από λευκό γύψο με ενσωματωμένα έτοιμα αντικείμενα (found objects) και μικρούς σάκους πολύχρωμης λαδομπογιάς, οι οποίοι έσκαγαν όταν πυροβολούνταν.

Οι Δράσεις Σκοποβολής (Tirs séances) δεν αποτέλεσαν απλώς μια νέα καλλιτεχνική κατεύθυνση, αλλά μια ουσιαστική επαναδιαπραγμάτευση των ορίων της καλλιτεχνικής πρακτικής και της σχέσης ανάμεσα στην καλλιτέχνιδα και το κοινό της. Για τα επόμενα δέκα χρόνια, οι δράσεις αυτές παρουσιάστηκαν στο Παρίσι και στη συνέχεια στη Νίκαια, το Άμστερνταμ, το Βερολίνο, το Λονδίνο, το Λος Άντζελες, το Μιλάνο, το Μόναχο, τη Νέα Υόρκη και τη Στοκχόλμη, προσελκύοντας τόσο τον στενό κύκλο των συνομιλητών της όσο και ένα ευρύτερο κοινό τηλεθεατών, επισκεπτών γκαλερί και θαμώνων δημόσιων χώρων.

22/06/2026

[ NIKI DE SAINT PHALLE ] [ ABOUT ]

Δεδομένου ότι η Saint Phalle θεωρούσε τις σεάνς ως περφόρμανς, ή «θεάματα», ενίσχυσε τη θεατρικότητά τους φροντίζοντας για την καταγραφή τους σε φωτογραφίες και ταινίες μικρού μήκους που αποκαλύπτουν σχολαστικά τις μεθόδους της.

Εκτός από τις εικόνες πριν και μετά τους πυροβολισμούς, όπου η Saint Phalle συχνά απεικονίζεται να παίρνει προκλητικές ή συγχυσμένες στάσεις, άλλες σκηνές αποκαλύπτουν τη δημιουργική διαδικασία που οδηγεί στη δράση. Αυτές οι φωτογραφίες και οι ταινίες καταγράφουν την ενθουσιώδη
συναρμολόγηση των έτοιμων αντικειμένων (συμπεριλαμβανομένων πιστολιών-παιχνιδιών, κούκλων μωρών, παπουτσιών, κεραμικών, κονσερβών, μπουκαλιών, συρματοπλέγματος, υπολειμμάτων, εφήμερων υλικών κ.λπ.), το γέμισμα των σακουλών με μπογιά και την προσάρτησή τους στα ξύλινα υποστηρίγματα, το ασβέστωμα της μπογιάς σε όλη την
επιφάνεια και την τελική βύθιση σε γαλακτώδη-λευκό γύψο.

Ο επιτελεστικός χαρακτήρας των πινάκων και η αυτοσυνειδησία της καλλιτέχνιδας μπροστά στην κάμερα θυμίζουν τις περιβόητες φωτογραφίες του Hans Namuth για τη δραματική διαδικασία ζωγραφικής του Jackson Pollock—εικόνες που καθόρισαν την
κατανόησή μας για την ενεργή σωματική του παρουσία.

03/06/2026

🤝 Το εικαστικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Hey Nanas!» υλοποιείται από την Epapsy - Association for Regional Development and Mental Health, το MOMUS–Μουσείο Άλεξ Μυλωνά και την εθελοντική καλλιτεχνική πρωτοβουλία Talks & Crafts, με στόχο την ενίσχυση της δημιουργικής έκφρασης και της συμμετοχής μέσα από βιωματικά εικαστικά εργαστήρια εμπνευσμένα από τις Nanas της Niki de Saint Phalle.

Χρώμα, έκφραση και δημιουργία γίνονται ένα στο «Hey Nanas!» ✨

🎨 Ένα βιωματικό, εικαστικό πρόγραμμα για λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας του Κέντρου Ημέρας «Franco Basaglia» της ΕΠΑΨΥ, εμπνευσμένο από τις δυναμικές Nanas της Niki de Saint Phalle.

Σε συνεργασία με το MOMUS-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά / Museum Alex Mylona και την πρωτοβουλία Talks & Crafts, δημιουργείται ένας ζεστός και ασφαλής χώρος όπου οι συμμετέχοντες εκφράζονται, μοιράζονται και δημιουργούν.

Με αφετηρία την έκθεση «Niki de Saint Phalle. Από τις σκοποβολές στην ελευθερία στο μουσείο, οι συμμετέχοντες εξερευνούν την ταυτότητα και τη διαφορετικότητα, μετατρέποντας συναισθήματα σε τέχνη.

🖌️ Μέσα από 5 εργαστήρια, ο διάλογος γίνεται πράξη, με στόχο έργα που αναδεικνύουν τη συνεργασία, τη σύνδεση και τη δύναμη της τέχνης να ενδυναμώνει και να ενώνει.

Πληροφορίες

Συνδιαμόρφωση: ΕΠΑΨΥ, MOMUS-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, Talks & Crafts

Επιστημονική Επιμέλεια: Κέντρο Ημέρας «Franco Basaglia» ΕΠΑΨΥ

Σχεδιασμός Εργαστηρίων: Χριστίνα Θαλασσά (Επιμελήτρια Εκπαίδευσης MOMUS), Μαρίνα Τσιρώνη (Εικαστικός και Εκπαιδευτικός)