14/03/2026
Η νέα μας έκθεση!
#οΚαποδίστριαςστηνΑίγιναπροοίμιογιατονΚυβερνήτη
Άφιξη του Κυβερνήτη στην Αίγινα 💙
Ο Καποδίστριας στην Αίγινα: προοίμιο για τον Κυβερνήτη
Η Δημοτική Πινακοθήκη της Αίγινας, σε συνέχεια του προγραμματισμού της, αλλά και σε οργανική και συμβολική σύνδεση με την Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου και την επιθυμία νοηματοδότησης της περιπέτειας της διεκδίκησης μιας ελεύθερης Ελλάδας, υποδέχεται ένα νέο θεματικό αφιέρωμα που σκοπό έχει να τιμήσει και να φωτίσει τη νεότερη ιστορία του νησιού. Ιστορία που συνδέεται με τη σειρά της στενά με τον Πρώτο Κυβερνήτη του νεότερου ελληνικού κράτους, Ιωάννη Καποδίστρια.
Σημαντικά ιστορικά γλυπτά, ζωγραφικά έργα και σχέδια θα εκτεθούν στη Δημοτική Πινακοθήκη της Αίγινας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της παρουσίας του Κυβερνήτη στο νησί και την αδιαμφισβήτητη σύνδεσή του με την Πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας, επιτελώντας ένα σημαντικό εκπαιδευτικό έργο για τις νεότερες γενιές που θα επισκεφτούν την έκθεση αλλά και αποτελώντας ένα προοίμιο των πολιτιστικών και εκθεσιακών δράσεων που προγραμματίζονται με αφορμή τη 200η επέτειο έλευσης του Ιωάννη Καποδίστρια στην Αίγινα, Πρώτη Πρωτεύουσα της Ελλάδος, τον Ιανουάριο του 2028.
Το έναυσμα και η αφετηρία της παρούσας έκθεσης είχαν ως επίκεντρο τις γλυπτές προτομές του Πραξιτέλη Τζανουλίνου, που έχει αφιερώσει σημαντικό βάρος και χρόνο του έργου του στη μελέτη της προσωπικότητας και τη φιλοτέχνηση διαφορετικών εκδοχών της γλυπτής προτομής του Ιωάννη Καποδίστρια, ενώ, κάποιες από τις προτομές αυτές βρίσκονται ήδη τοποθετημένες σε επιφανή σημεία του δημοσίου χώρου στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Δύο γύψινα προπλάσματα που χρησίμευσαν στην υλοποίηση του τελικού γλυπτού από μάρμαρο (Μαρμάρινη προτομή Ιωάννη Καποδίστρια, Ζάκυνθος) και του τελικού γλυπτού από χαλκό (Χάλκινη προτομή Ιωάννη Καποδίστρια, Place de Neuve, Palais Eynard, Γενεύη), καθώς και ένα ευαίσθητο κατάλοιπο σε άψητο ρηγματωμένο πηλό του αρχικού προπλάσματος της προτομής του Ιωάννη Καποδίστρια, μαζί με μια σειρά σχεδίων που υλοποιήθηκαν από τον γλύπτη ως μελέτες και προσεγγίσεις της μορφής του Ιωάννη Καποδίστρια, παρουσιάζονται τώρα από κοινού στη Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας.
Με πρόταση του Πραξιτέλη Τζανουλίνου, το αφιέρωμα συμπληρώνουν η ιστορική μαρμάρινη προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια, φιλοτεχνημένη ως τμήμα υπαίθριου μνημείου το 1887 από τον σπουδαίο Αιγινήτη γλύπτη Ιωάννη Καρακατσάνη (Αίγινα 1857 - Αθήνα 1906) και φυλασσόμενη πλέον στο παλαιό Δημαρχείο της Αίγινας, καθώς και η γύψινη προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια, φιλοτεχνημένη κατά τη δεκαετία του 1950 από τον δάσκαλο του Πραξιτέλη Τζανουλίνου στη Γλυπτική, Γιάννη Παππά. Το έργο ανήκει στις Συλλογές του Εργαστηρίου Γιάννη Παππά-Μουσείου Μπενάκη και παρουσιάζεται με την ευγενική παραχώρηση του Μουσείου και την πολύτιμη συμβολή του Αλέκου Παππά. Ένα ακόμη ιστορικό ζωγραφικό πορτραίτο του Ιωάννη Καποδίστρια, φιλοτεχνημένο από τον Ανδρέα Βουρλούμη, παρουσιάζεται επίσης στην έκθεση με την πολύτιμη συμβολή του Παναγή Βουρλούμη.
Τον αρχικό ιστορικό πυρήνα της έκθεσης «Ο Καποδίστριας στην Αίγινα: προοίμιο για τον Κυβερνήτη», συμπληρώνουν ιδανικά τα πορτραίτα του Γιάννη Ψυχοπαίδη (Ξυλογραφία & προσχέδιο ξυλογραφίας), καλλιτέχνη που ήδη από την παιδική του ηλικία διατηρεί στενούς δεσμούς με το νησί ενώ πρόσφατα παρουσιάστηκε η σημαντική ατομική του έκθεση στο καποδιστριακό κτήριο των Φυλακών (πρώην Ορφανοτροφείο), καθώς και του Γιάννη Μετζικώφ. Το έργο του τελευταίου, εξάλλου, αποτελεί δωρεά του καλλιτέχνη στη Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας, σε συνέχεια της σκηνικής αποτύπωσης του γραφείου του Καποδίστρια που επιμελήθηκε το 2021 στο Κυβερνείο της Αίγινας αλλά και της ατομικής του έκθεσης «Το Βλέμμα» που εγκαινιάστηκε στην Πινακοθήκη τον Ιανουάριο του 2025 στο πλαίσιο των ετήσιων εκδηλώσεων για την έλευση του Κυβερνήτη στο νησί και την ορκωμοσία του στη Μητρόπολη της Αίγινας στις 26 Ιανουαρίου. Τέλος, ένα μικρό τρυφερό σχεδίασμα του Χρίστου Παπαδάκη («Η πατάτα»), συμπληρώνει ιδανικά τη σημειολογία και τα αιωρούμενα νήματα της έκθεσης.
Η παρούσα εκθεσιακή ενότητα ολοκληρώνεται με την προσθήκη επιλεγμένων έργων με αναφορά στην Αίγινα, από την παλαιότερη έκθεση «Η Περίπτωση Καποδίστρια» που επίσης σε επιμέλεια της υπογράφουσας παρουσιάστηκε στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Αίγινας σε διοργάνωση του Δήμου Αίγινας και του Fistiki Fest (29 Αυγούστου - 14 Σεπτεμβρίου 2015), στο ιστορικό κτήριο του Βουλευτικού στο Ναύπλιο σε διοργάνωση του Δήμου Ναυπλιέων και του Ναυπλιακού Ιδρύματος Ιωάννης Καποδίστριας (6 Αυγούστου - 2 Οκτωβρίου 2016), καθώς και στο εμβληματικό Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (12 Οκτωβρίου - 11 Δεκεμβρίου 2016), όπου και εμπλουτίστηκε συγκινητικά από ιστορικά κειμήλια του Ιωάννη Καποδίστρια που ανήκουν στο Μουσείο.
Η προσωπικότητα, το όραμα και η άοκνη εργασία του Καποδίστρια με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, παιδείας και διοίκησης στην Ελλάδα, το Κυβερνείο, το Ορφανοτροφείο αλλά και οι σκιές των μικρών ορφανών, το φαντασιακό ιδιωτικό δωμάτιο του Κυβερνήτη και ο Φοίνικας, το πρώτο νόμισμα που κόπηκε στο νησί, ζωντανεύουν με τρόπο εύγλωττο μέσα από τα έργα του Ανδρέα Γεωργιάδη, του Φραγκίσκου Δουκάκη, του Αλέξανδρου Μαγκανιώτη, του Παναγιώτη Μαρίνη, του Χαρίτωνα Μπεκιάρη, του Γιώργου Σαλταφέρου και του Αριστείδη Χρυσανθόπουλου.
Τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση, με την πολύτιμη στήριξη των καλλιτεχνών, των συλλεκτών και του Μουσείου Μπενάκη, μιλούν στο σύνολό τους με τρόπο λιτό αλλά εύγλωττο για τον Καποδίστρια στην Αίγινα. Για τη ζώσα σκιά με την οποία μεγαλώσαμε. Και το κοινό τους αφήγημα, αποτελεί προοίμιο για την επερχόμενη Επέτειο της έλευσης του Κυβερνήτη στο νησί που ποτέ δεν τον ξέχασε.
Ίρις Κρητικού
Αρχαιολόγος, Ιστορικός της Τέχνης
Επιμελήτρια της έκθεσης
