Stowarzyszenie Instytut Literacki Kultura

Stowarzyszenie Instytut Literacki Kultura 𝟮𝟬𝟮𝟲: 𝗥𝗼𝗸 𝗝𝗲𝗿𝘇𝗲𝗴𝗼 𝗚𝗶𝗲𝗱𝗿𝗼𝘆𝗰𝗶𝗮 𝗶 𝗝𝗼́𝘇𝗲𝗳𝗮 𝗖𝘇𝗮𝗽𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼

Instytut Literacki powstał wiosną 1946 roku w Rzymie z inicjatywy Jerzego Giedroycia.

Dziś Archiwa te wpisane są na Listę Pamięci Świata UNESCO. Instytut Literacki powołany do życia rozkazem generała Władysława Andersa w 1946 roku w Rzymie, powstał z inicjatywy Jerzego Giedroycia. Najbliższym współpracownikiem był Józef Czapski, a zespół tworzyli Zofia i Zygmunt Hertzowie, a także Gustaw Herling-Grudziński, redaktor pierwszego numer miesięcznika „Kultura”. W 1947 roku wydawnictwo p

rzenosi się do Francji, pod Paryż, gdzie do dziś mieści się siedziba stowarzyszenia. Instytut Literacki był niezależnym finansowo ośrodkiem myśli politycznej, który stawiał sobie za cel „pobudzanie do refleksji” nad drogami odzyskania niepodległości Polski i koncepcjami politycznymi w przyszłej wolnej i demokratycznej Europie środkowo-wschodniej (koncepcja ULB). W Polsce, pomimo zakazu publikacji, docierał ze swymi koncepcjami do inteligencji, wspierał tworzącą się opozycję demokratyczną i niezależny ruch wydawniczy. Dorobek Kultury Paryskiej: 637 numerów „Kultury, 171 numerów kwartalnika historycznego „Zeszyty Historyczne”, ponad 400 tytułów dzieł wybitnych pisarzy z obu stron „żelaznej kurtyny”. Współpracownicy i autorzy „Kultury” to m.in.: Juliusz Mieroszewski, Andrzej Bobkowski, Witold Gombrowicz, Marek Hłasko, Konstanty A. Jeleński, Czesław Miłosz, Czesław Miłosz, Bohdan Osadczuk, Jerzy Stempowski, Leopold Unger czy Michał Heller, Aleksander Sołżenicyn, Borys Pasternak, George Orwell czy Simone Weil. Jerzy Giedroyc i jego współpracownicy pozostawili po sobie olbrzymi zbiór dokumentów dotyczących nie tylko Polski, krajów Europy wschodniej i Rosji, ale i całej Europy pojałtańskiej. Archiwa wpisane są na Listę Pamięci Świata UNESCO.

02/06/2026

Uczniowie Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Margoninie, dzięki niesamowitej sprawności w łamaniu szyfrów, odnaleźli tajny dokument pozostawiony przez Jerzego Giedroycia... 🕵️ Tak między innymi obchodzony jest Rok Jerzego Giedroycia 👏

Wczoraj podczas uroczystej gali na Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie odebraliśmy dyplom - wyróżnienie w 66.  ...
29/05/2026

Wczoraj podczas uroczystej gali na Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie odebraliśmy dyplom - wyróżnienie w 66. konkursie Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Książek na najpiękniejszą książkę roku 2025.

"𝘼𝙪𝙩𝙤𝙗𝙞𝙤𝙜𝙧𝙖𝙛𝙞𝙖 𝙣𝙖 𝙘𝙯𝙩𝙚𝙧𝙮 𝙧𝙚̨𝙘𝙚" Jerzego Giedroycia i Krzysztofa Pomiana, w bibliofilskiej edycji, ukazała się nakładem Instytutu Europy Środkowej i Instytutu Literackiego. Koncepcja tomu i nadzór merytoryczny Andrzej Peciak, projekt graficzny Krzysztof Rumowski.

Krzysztof Rumowski został też nagrodzony przez Towarzystwo Bibliofilów Polskich. Gratulujemy!

"Pokazuje jednak niezwykłą intensywność relacji emocjonalnych między tą czwórką, istnienie wielu potencjalnych scenarius...
28/05/2026

"Pokazuje jednak niezwykłą intensywność relacji emocjonalnych między tą czwórką, istnienie wielu potencjalnych scenariuszy, które zmienić mogły, jeśli nie zniweczyć istnienie „Kultury” takiej, jaką znamy – i każe mi od dziś myśleć o tym, jak niezwykły byłby dramat lub film, ukazujący te napięcia: rozgrywający się w kilku pokojach „na Korneju”, ze Stalinem, Andersem i Churchillem daleko za drzwiami".

Wojciech Stanisławski recenzuje w Teologia Polityczna dwa zbiory korespondencji:
👉 𝗝𝗲𝗿𝘇𝘆 𝗚𝗶𝗲𝗱𝗿𝗼𝘆𝗰, 𝗭𝗼𝗳𝗶𝗮 𝗛𝗲𝗿𝘁𝘇, 𝗭𝘆𝗴𝗺𝘂𝗻𝘁 𝗛𝗲𝗿𝘁𝘇, 𝗟𝗶𝘀𝘁𝘆 𝟭𝟵𝟰𝟯–𝟭𝟵𝟴𝟭 (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego) 👉 𝗝𝗲𝗿𝘇𝘆 𝗚𝗶𝗲𝗱𝗿𝗼𝘆𝗰, 𝗝𝗼́𝘇𝗲𝗳 𝗖𝘇𝗮𝗽𝘀𝗸𝗶, 𝗟𝗶𝘀𝘁𝘆 𝟭𝟵𝟰𝟵-𝟭𝟵𝟱𝟭 (Więź)

Całość do przeczytania tutaj: https://teologiapolityczna.pl/wojciech-stanislawski-buchalteria-trzmieli

"...Jak niezwykły byłby dramat lub film, ukazujący napięcia między młodym Giedroyciem, Zofią Hertz, Zygmuntem i Czapskim! Rozgrywający się w kilku pokojach „na Korneju”, ze Stalinem, Andersem i Churchillem daleko za drzwiami." - pisze na portalu Teologia Polityczna Wojciech Stanisławski.

Zachęcamy do zapoznania się z pierwszą recenzją tomu: Jerzy Giedroyc, Zofia Hertz, Zygmunt Hertz, Listy 1943-1981, red. Sławomir M. Nowinowski, Kamila Łabno-Hajduk, Łódź-Paryż 2026.

👉
https://teologiapolityczna.pl/wojciech-stanislawski-buchalteria-trzmieli #

fot. R. Wójcik

„Wszyscy, którzy go znali, mówili lub pisali o nim zawsze z podziwem i fascynacją. Był bowiem osobą absolutnie wyjątkową...
27/05/2026

„Wszyscy, którzy go znali, mówili lub pisali o nim zawsze z podziwem i fascynacją. Był bowiem osobą absolutnie wyjątkową” - tak zaczyna się nowa publikacja Narodowe Centrum Kultury "𝗖𝘇𝗮𝗽𝘀𝗸𝗶 - 𝗿𝗼́𝘄𝗶𝗲𝘀́𝗻𝗶𝗸 𝗫𝗫 𝘄𝗶𝗲𝗸𝘂", która wczoraj (26.06) ukazała się w serii „Jubileusze” w 130. rocznicę urodzin Józefa Czapskiego.

📅 Z tej okazji już dziś, w Kordegarda. Galeria Narodowego Centrum Kultury, odbędzie się spotkanie promujące nie jedną, a dwie książki poświęcone Józefowi Czapskiemu: nowość NCK oraz publikację Galeria aTAK z tekstem Murielle Gagnebin: „𝗖𝘇𝗮𝗽𝘀𝗸𝗶. 𝗖𝘇ł𝗼𝘄𝗶𝗲𝗸 𝗻𝗮 𝗽𝗼𝗱𝗼𝗯𝗶𝗲𝗻́𝘀𝘁𝘄𝗼 𝘀𝘄𝗲𝗴𝗼 𝗱𝘇𝗶𝗲ł𝗮”.

W spotkaniu wezmą udział Murielle Gagnebin, Piotr Kłoczowski oraz Krzysztof Musiał.

Rozmowę poprowadzi dr hab. Paweł Rodak, prof. UW – historyk literatury i wykładowca Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

Serdecznie zapraszamy!

Polecamy rozmowę z prof. Sławomirem Nowinowskim.
27/05/2026

Polecamy rozmowę z prof. Sławomirem Nowinowskim.

W dniach 12-13 maja 2026 r. w Pałacu Biedermanna w Łodzi odbyła się...

Mama Jerzego, Zygmunta i Henryka. Franciszka Giedroyc, z domu Starzycka, córka jednego z najlepszych krawców w Mińsku, r...
26/05/2026

Mama Jerzego, Zygmunta i Henryka.
Franciszka Giedroyc, z domu Starzycka, córka jednego z najlepszych krawców w Mińsku, rozstrzelana przez niemieckich żołnierzy podczas Powstania Warszawskiego.

W naszym Archiwum zachowało się kilka pamiątek, które publikujemy dziś - w Dzień Matki. Zdjęcie Franciszki z Henrykiem (lata 30. XX wieku), portret matki, który Jerzy Giedroyc miał na biurku w swoim gabinecie, a także kartka pocztowa wysłana przez Franciszkę do synów, w której opowiada o tym, co dzieje się w Warszawie, o śmierci wnuczki (córki Zygmunta) i życzeniu "byśmy się mogli zobaczyć i uściskać”.

***
📚 O niesamowitej więzi jaka łączyła wszystkich członków rodziny Giedroyciów opowiada zbiór opublikowanych po początku tego roku listów "𝙂𝙞𝙚𝙙𝙧𝙤𝙮𝙘𝙞𝙤𝙬𝙞𝙚, 𝙡𝙞𝙨𝙩𝙮 𝙯 𝙙𝙤𝙢𝙪 𝟭𝟵𝟰𝟵-𝟭𝟵𝟳𝟰" w opracowaniu Marka Żebrowskiego.

❓Na czym polegała polityka historyczna Jerzego Giedroycia i czy jego myśl jest nadal aktualna? Jakie ma znaczenie dla ws...
26/05/2026

❓Na czym polegała polityka historyczna Jerzego Giedroycia i czy jego myśl jest nadal aktualna? Jakie ma znaczenie dla współczesnych relacji Polski, Litwy, Ukrainy i Rosji❓

Odpowiedzi na te i wiele innych pytań szukali uczestnicy pierwszego panelu dyskusyjnego, który odbył się w ramach cyklu "Rozmowy o kulturze" 12 i 13 maja w Łodzi. Całej dyskusji można już posłuchać na YT.

W dniach 12-13 maja 2026 r. w Pałacu Biedermanna w Łodzi odbyła się...

  Dziś mija sto lat od śmierci atamana Symona Petlury, zamordowanego 25 maja 1926 r. w Paryżu. S. Petlura był ukraińskim...
25/05/2026

Dziś mija sto lat od śmierci atamana Symona Petlury, zamordowanego 25 maja 1926 r. w Paryżu. S. Petlura był ukraińskim politykiem, żołnierzem, pisarzem i publicystą. Przewodniczącym Dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919–1926 (od 1921 na uchodźstwie), współautorem sojuszu polsko-ukraińskiego w 1920 r. w trakcie wony polsko-bolszewickiej. Jerzy Giedroyc poczuwał się do solidarności z tradycją niepodległościo­wego ruchu ukraińskiego. Gdy w roku 1958 telewizja francuska nadała program usprawiedliwiający zamachowca Szlome Szwarcbarda, Jerzy Giedroyc zaprotestował: ,,Nie ulega wątpliwości -pisał - że istnieją czynniki światowe zainteresowane w kompromitowaniu niepodległościowego ruchu ukraińskiego. [ ... ] Dziś, gdy zaczynają powstawać rysy na bloku sowieckim [...] - próbuje się zabić legendę Atamana". Delegacja „Kultury" oddała mu wtedy hołd, składając kwiaty na grobie na cmentarzu Montparnasse.

📸 Na fotografii grób Symona Petlury w Paryżu. Fot. St. Mancewicz

Wczoraj, 19 maja 2026 roku, mieliśmy przyjemność gościć studentów studiów podyplomowych „Dyplomacja kulturalna” z Instyt...
20/05/2026

Wczoraj, 19 maja 2026 roku, mieliśmy przyjemność gościć studentów studiów podyplomowych „Dyplomacja kulturalna” z Instytutu Studiów Europejskich Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Oto kilka wpisów z księgi gości:
✏️ „Fantastyczne miejsce, które pokazuje jak kultura i literatura może budować demokratyczne społeczeństwo.”
✏️ „Cudowne miejsce – repozytorium historii i kultury, a także kształtujące postawy i wartości wspólnotowe i patriotyczne.”
✏️ „Postaram się napisać pracę i przekazać ważne przesłanie p. Jerzego Giedroycia.”

Cieszy nas, że kolejne pokolenie badaczy chce wracać do dziedzictwa Maisons-Laffitte, gdzie myśl o wolności, współpracy i otwartości na Europę Środkowo-Wschodnią pozostaje nadal żywa i inspirująca.

Fot. Ewa Holik

Już za kilka dni, dokładnie 26 maja, do sprzedaży trafi nowa publikacja Narodowe Centrum Kultury „Czapski – rówieśnik XX...
20/05/2026

Już za kilka dni, dokładnie 26 maja, do sprzedaży trafi nowa publikacja Narodowe Centrum Kultury „Czapski – rówieśnik XX wieku”, pod redakcją Pawła Rodaka.

Publikacja ukazuje się w serii „Jubileusze” z okazji 130. rocznicy urodzin Józefa Czapskiego. To zbiór esejów i rozmów, które analizują wieloaspektowy dorobek artysty – malarza, pisarza i autora dzienników.

To kolejna bardzo dobra wiadomość w trwającym właśnie Roku Józefa Czapskiego!

Józef Czapski cieszy się dużym uznaniem wśród wielu czytelników Działu korespondencji. Ta informacje jest specjalnie dla nich:

📯 PRZESYŁKA NIESTANDARDOWA (nr 005/074/26)

📖 „Czapski – rówieśnik XX wieku”, pod redakcją Pawła Rodaka, Wydawnictwo NCK, Warszawa 2026, 368 s.

Tom studiów wydany w NCK-owskiej serii „Jubileusze”, przygotowany z okazji 130. urodzin artysty malarza, pisarza i oczywiście epistolografa! Ważne wątki związane z korespondencją Czapskiego pojawiają się w zbiorze m.in. za sprawą tekstu Rafała Habielskiego.

Zachęcamy do zapoznania się z udostępnionym przez wydawcę spisem treści (w komentarzu).

Premiera: 26 maja 2026.
O spotkaniu organizowanym z tej okazji jeszcze wspomnimy.

Adresse

91 Avenue De Poissy
Le Mesnil-le-Roi
78600

Heures d'ouverture

Lundi 10:30 - 12:30
14:00 - 16:30
Mardi 10:30 - 12:30
14:00 - 16:30
Mercredi 10:30 - 12:30
14:00 - 16:30
Jeudi 10:30 - 12:30
14:00 - 16:30
Vendredi 10:30 - 12:30
14:00 - 16:30

Téléphone

+33130717249

Notifications

Soyez le premier à savoir et laissez-nous vous envoyer un courriel lorsque Stowarzyszenie Instytut Literacki Kultura publie des nouvelles et des promotions. Votre adresse e-mail ne sera pas utilisée à d'autres fins, et vous pouvez vous désabonner à tout moment.

Partager