10/12/2025
MANAGEMENT WODAMI POTOPOWYMI
O kształtowaniu nabrzeża w Nowym Jorku przez BIG
(tlumaczenie z Baunetz.de przez AI)
W październiku 2012 roku huragan Sandy spustoszył wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych – Nowy Jork i New Jersey. Ówczesny prezydent Barack Obama nie chciał powtórzyć błędów swojego poprzednika George’a W. Busha, który po katastrofie wywołanej przez huragan Katrina w Nowym Orleanie w 2005 roku nadal polegał na tradycyjnych, mało skutecznych środkach ochrony. Obama uruchomił więc rządową inicjatywę, aby zapewnić lepsze przygotowanie na przyszłe katastrofy środowiskowe. Teraz otwarto kamień milowy wynikającego z niej systemu ochrony przeciwpowodziowej w Nowym Jorku: przeprojektowane przez BIG części East River Park. Nasz autor spogląda wstecz.
Autor: Klaus Englert
Na kierownika powołanej przez prezydenta Obamę „Hurricane Sandy Rebuilding Task Force” został mianowany minister ds. urbanistyki i mieszkalnictwa Shaun Donovan. Holender Henk Ovink, wówczas dyrektor generalny w ministerstwie ds. planowania przestrzennego i gospodarki wodnej, był głównym doradcą zespołu. Ostrzegał, że wobec narastających wyzwań klimatycznych nadszedł czas na opracowanie nowych rozwiązań. Z jego inicjatywy ruszył konkurs architektoniczny Rebuild by Design, który miał połączyć najbardziej utalentowane zespoły z regionu i całego świata. Procedura była częścią programu odpornościowego, na który rząd USA przeznaczył 50 miliardów dolarów. Latem 2014 roku jury dokonało ostatecznego wyboru i wskazało sześć zespołów, które w kolejnych latach miały przeprojektować północno-wschodnie wybrzeże USA, w tym OMA (Rotterdam) i BIG (Kopenhaga).
To ponownie Ovink przekonał Shauna Donovana do holenderskiej koncepcji Room for the River. Ten wieloletni program zakłada tworzenie przybrzeżnych stref zalewowych oraz ogromnych miejskich zbiorników, które przy normalnej pogodzie służą np. skaterom. Nisko położone, szczególnie zagrożone tereny w Holandii przekształca się w parki. Te zasady projektowania znalazły teraz zastosowanie również na amerykańskich wybrzeżach: OMA stworzyli parkową strefę zalewową z szerokimi promenadami i ofertą rekreacyjną w New Jersey, natomiast BIG skoncentrowało się na półwyspie Manhattanu.
Duńczycy opracowali tam wizję U-kształtnego obramowania wyspy. Kai-Uwe Bergmann, kierownik projektu w BIG, wyjaśnia: „Wały zbudowane po huraganie Katrina [w Nowym Orleanie] pomagają odseparować miasto od morza. My natomiast chcemy zapewnić Manhattanowi ten sam poziom ochrony, ale bez oddzielających murów”. Bergmann i jego zespół zaprojektowali zieloną, tarasową skarpę, która pełni funkcję miejsca rekreacji: z chodnikami, ścieżkami rowerowymi, placami zabaw, boiskami, restauracjami i obiektami kultury. Budynki publiczne zostały tak przygotowane, aby w przypadku ostrzeżenia przed burzą automatycznie opuszczały się uszczelnione bariery ochronne.
Zaprezentowany po raz pierwszy w 2014 roku projekt „BIG U” został później podzielony na dwie fazy budowy: East Side Coastal Resiliency Project jest już zakończony i obejmuje 6,5-kilometrową strefę zalewową przy cieśninie East River. Natomiast w ramach North/West Battery Park City Resiliency Project BIG zajmie się w kolejnych latach Battery Park City na zachodnim brzegu rzeki Hudson. Koszt całości prac przy nowo ukończonym East River Park, na którego terenie mieszka 110 000 nowojorczyków, wyniósł około 1 249 000 euro. Bjarke Ingels tak komentuje działania na East Side: „Stworzyliśmy przestrzeń publiczną – „Parkipelago”. Obejmuje ona piesze mosty nad FDR Drive, a także system ochrony przeciwpowodziowej zintegrowany z życiem codziennym. Powstała infrastruktura, która […] udowadnia, że przyszłość naszych miast może być jednocześnie odporna na powodzie i pełna życia”.
W East River Park posadzono 3 000 drzew oraz liczne krzewy i trawy. Do projektów architektonicznych BIG należy Solar One Environmental Education Center położone w strefie zalewowej między East River a barierami ochronnymi – typowy obiekt BIG: z drewnianą elewacją, panelami fotowoltaicznymi na dachu, magazynem energii, salami lekcyjnymi na wysokości 5,8 metra n.p.m. oraz znajdującymi się pod nimi, otwartymi na zalanie pomieszczeniami magazynowymi. Program obejmuje edukację ekologiczną, szkolenia i wsparcie techniczne, a centrum oferuje także elastyczne przestrzenie dla programów STEM szkół nowojorskich oraz wydarzeń społecznościowych.
Zdjęcia: Jeff Tao, Matthew Lapiska, Iwan Baan, Jonathan Morefield / Field Condition, F**d Sarsangi
Wodne Sprawy
Stowarzyszenie Architektury Krajobrazu
nbsp;
