Ne slučajno, Vojvodina se naziva i kolevka pozorišta slovenskog juga. U stvaranju te tradicije učestvovale su sve etničke zajednice koje nastanjuju naš region. Da bi se ta kulturna baština sačuvala, osnovan je Pozorišni muzej Vojvodine. maja 1982, na Đurđevdan, ali njegova predistorija se vezuje još za Pozorišni odsek Muzeja Vojvodine, koji je kao samostalna jedinica oformljen 1951. Muzej je, zbog
dvojakog karaktera svoga rada (bavi se i istorijom pozorišta i postignućima savremenog pozorišta), jedinstvena institucija kulture na teritoriji Vojvodine, sa izrazito stručnom tematikom istraživanja i delovanja. Zapravo, njegova specifičnost ogleda se u dvojakom osnovnom zadatku – u tome što za osnovnu delatnost ima, kao i svi muzeji, sistematsko evidentiranje, istraživanje, prikupljanje, zaštitu, čuvanje, obrađivanje, proučavanje, izlaganje i prezentovanje muzejskog materijala. Zatim, on sabira podatke o tekućoj pozorišnoj stvarnosti i time stvara uslove za proučavanje savremene teatarske prakse; analitičkim radovima i informativnim materijalima doprinosi sistematskom i kontinuiranom praćenju i izučavanju problema i pojava u pozorišnoj umetnosti i kulturi. Pored ovih osnovnih, u skladu sa zadacima i obavezama, Muzej kontinuirano obavlja i sledeće poslove: priprema publikacije o pozorišnoj umetnosti i objavljuje monografije o pozorišnim stvaraocima i pozorišnim institucijama, kao i knjige o teoriji drame u svojim edicijama: Pozorišna kultura na tlu Vojvodine, Riznica, Teorija dramskih umetnosti, Posebna izdanja, Lovorov venac i Pozorišni portreti; izdaje i periodične publikacije (dokumentacionu publikaciju Almanah pozorišta Vojvodine koji izlazi u sveskama, za svaku prethodnu pozorišnu sezonu, list za pozorišnu kulturu Vojvođanska scena i časopis za lutkarsku umetnost Niti); organizuje naučno-stručne skupove, manifestacije, tribine i razgovore o aktuelnim temama, događajima i ličnostima. Stručne skupove i tribine organizuje u skladu s potrebama vremena ili jubilejima i značajnim datumima iz istorije pozorišta i biografija pozorišnika. Svake godine upriliči po nekoliko tribina kao vidove druženja s publikom: Portret pozorišnog umetnika i Sećanje na pozorišnog umetnika; bibliotečku aktivnost usmerava na uvećavanje i upotpunjavanje specijalizovane muzejske biblioteke; predstavlja novoobjavljene pozorišne publikacije; sarađuje s drugim pozorišnim i institucijama kulture...
Veliku pažnju Muzej posvećuje izložbenoj i izdavačkoj delatnosti, kao i popularisanju scenskih umetnosti. godine zaživeo je kapitalni naučno-istraživački projekat iz istorije pozorišta pod nazivom Pozorišna kultura na tlu Vojvodine. U fondu Muzeja je pohranjeno više od 80.000 predmeta (manuskripti dramskih dela, plakati, programi, prepiska, umetnička dela, makete, scenografske i kostimografske skice, memoarska građa, lični predmeti eminentnih pozorišnih stvaralaca, fotografije...). Oni su na raspolaganju ne samo teatrolozima i istoričarima po¬zorišta, nego i drugim proučavaocima iz oblasti kulture naroda i nacionalnih manjina Vojvodine. Od svojih početaka do danas, Muzej je suočen s neadekvatnim prostornim i funkcionalnim uslovima, lišen je odgovarajućeg depoovskog, izložbenog, radnog i multifunkcionalnog prostora. Budući da Muzej ne raspolaže vlastitim izložbenim prostorom, deo njegovih fondova prezentovan je u okviru stalne postavke Muzeja Vojvodine, a izložbe priređuje u pozorišnim kućama i institucijama kulture u Vojvodini i Republici. Zbog permanentnog nedostatka prostora za normalan rad, kao i nedostatka materijalnih sredstava, angažovanje zaposlenih je još obuhvatnije. Poštujući vreme u kojem živimo, Muzej u svoj rad pokušava da unese novine koje će ga učiniti savremenijim, pristupačnijim i sveobuhvatnijim, čime bi poboljšao svoj status. U tom smislu, obraća se posebna pažnja na modernizaciju u čuvanju i zaštiti muzealija, kao i na osavremenjavanje, kroz primenu informatičke obrade muzejske građe. Pored toga, u cilju što kvalitetnijeg obavljanja primarne delatnosti, Muzej se trudi da svojim radom izgradi odgovarajući imidž – kao neophodne, visokostručne i autoritativne pozorišne institucije, uzdajući se najviše i prvenstveno u sopstvene snage, ali i u pomoć drugih (državnih organa, medija, uglednih pozorišnih i kulturnih poslenika…) uspostavljanjem tešnje i konkretnije saradnje sa srodnim i drugim institucijama kulture, kao i aktivnijom međunarodnom saradnjom sa institucijama iste ili slične delatnosti, interesovanja i ranga i konkretizovanjem saradnje sa zemljama regiona, u vidu međusobnog povezivanja u naučnoistraživačkom radu, razmene obrađene dokumentacije, jedinstvenijeg i bržeg pristupa i uvida u građu, protoka informacija itd...
The theatre culture and tradition in today’s
Vojvodina are very specific, long and
extremely rich. That is not a coincidence; Vojvodina
is regarded as the cradle of theatre
of the Slavic south. Every ethnic group of this
region has taken part in the creation of that
tradition. The Theatre Museum of Vojvodina
was founded in order for that cultural heritage
to be preserved. The Theatre Museum of Vojvodina was
founded on May 6, 1982, on Saint George’s
Day, but its pre-history is related to the Theatre
Department of the Museum of Vojvodina,
which was founded in 1951 as an independent
unit. Because of the dual character of its work
(it deals with both the theatre history and the
achievements of contemporary theatre), the
Museum is a unique cultural institution in Vojvodina. Its field of work is highly specialized. Namely, it is so specific because its main field
is, like every museum’s field of work, systematic
recording, research work, collecting,
preservation, conservation, examination and
showing museum material. It collects the
facts about the current theatre events and in
that way it creates the condition for research
work which deals with contemporary theatre. With its analytical works and informative materials,
it contributes to the systematic and
continual tracing and researching of current
problems and events in theatre art and culture.Apart from these primary activities and
according to its obligations, the Museum continually
deals with the following: preparing
publications about theatre art and publishes
monographs about theatre creators and theatre
institutions. It also publishes books on
drama theory: Theatre Culture in Vojvodina
(Pozorišna kultura na tlu Vojvodine), Treasury
(Riznica), Theory of Drama Art (Teorija
dramske umetnosti), Special Publications
(Posebna izdanja), Laurel Wreath ( Lovorov
venac) and Theatre Portraits (Pozorišni
portreti). It publishes periodic publications
(documentary publications The Almanach
of the Theatres of Vojvodina (Almanah pozorišta Vojvodine) which is published in notebooks in every theatre season, the magazine for theatre culture Stage of Vojvodina (Vojvođanska scena) and the puppetry magazine Threads (NITI)). The Museum
also organizes symposiums, manifestations,
conferences and conversations about up-todate
topics, events and persons. It organizes
symposiums and conferences connected to
the jubilees and important dates from the
important theatre persons’ lives. Every year,
it holds a few conferences in order to spend
time with the audience; Portrait of a Theatre
Artist and
Commemoration of a Theatre Artist . The Museum always
tries to enlarge and enrich its specialized
museum library. It also presents new
theatre publications and cooperates with
other theatres and cultural institutions. The Museum pays great attention to staging
exhibitions and to its publishing producion
and also to popularization of stage arts. At the end of 2003, the Museum established
a prominent scientific-research project
related to the theatre history called The Theatre
Culture in Vojvodina (Pozorišna kultura
na tlu Vojvodine). The Museum fund preserves over 80
thousand objects (plays in manuscripts, posters,
brochures, correspondence, art works,
models, scenery and costume sketches,
memoirs, personal things of some prominent
theatre people, photographs, etc). Not only
the theatrologists and historians, but also the
other researchers of the field of culture of the
nations and ethnic groups of Vojvodina have
unrestricted access to that material. From its founding to the present day, the
Museum has faced a problem of inadequate
space and functional conditions, it lacks appropriate
storage, exhibition and multifunctional
space. As the Museum does not have
its own exhibition space, a part of its funds is
presented within a permanent setting of the
Museum of Vojvodina and it stages exhibitions
in the theatres and cultural institutions
in Vojvodina and Serbia. Because of that permanent
deficiency of space for normal work
and deficiency of financial resources, the
commitment of staff is even greater. According to the time we live in, the Museum
tries to innovate its work, which will
make it more contemporary, approachable
and universal. That would raise its status. Therefore, special attention is payed to modernization
and preservation of museum materials
and to application of computing facilities
for museum research. In addition, in order to fulfill its primary
activities as good as possible, the Museum
tries to establish specific image of essential,
highly specialized and authoritative theatre
institution, relying on help of others (organs
of government, respected theatre and cultural
practitioners and so on). However, it
mostly relies on its own strength. It tries to develop close connections and cooperation
with related and other cultural institutions
and also international cooperation with institutions
from the same or similar field of
work, interests and rank.
