19/06/2025
Cadnaaniyiinta iyo Maamulka Kacbada
Markii Nabi Ismaaciil (cs) barbaaray hooyadiina Haajar dhimatay, wuxuu noqday nin caqli iyo sharaf leh. Qabiilka Jurham oo degganaa Makka ayaa u guuriyey gabadh ka tirsan qabiilkooda (Madaad ibn Camar), waxaana Alle ka siiyey 12 wiil oo dhammaantood ka farcameen qabiilooyin Carbeed — kuwaas oo laga yaqaan "Waladu Ismaaciil" ama Carabta Cadnaaniyiinta, kuwaasoo uu Nabi Muxammad (scw) ka soo jeedo.
Markii h**e, Cadnaaniyiintu waxay ku tiirsanaayeen ganacsiga Yaman, Shaam iyo Masar. Laakiin markii ay tarmoobeen, waxay u bedeleen noloshoodii reer-guuraanimo, xoolo-dhaqasho iyo dhisid maamullo yaryar oo badankood si dhakhso ah u baaba’ay. Gudaha Makka waxaa kusii haray faraca Qiidaar ibn Ismaaciil, waxaana ka dhashay awowgii Nabiga ee Cadnaan — ilaa uu ka gaaray Nabi Muxammad (scw).
Ismaaciil (cs) ayaa ahaa kii hayey maamulka iyo furaha Kacbada intuu noolaa. Markuu dhintay, waxaa xilka la wareegay labadiisa wiil, Naabit iyo Qiidaar. Ka dibna maamulka Kacbada wuxuu gacanta u galay Jurham — gaar ahaan awowgood xagga hooyada, Madaad ibn Camar. Qabiilka Jurham ayaa xilka hayey muddo dheer, ilaa musuqmaasuq iyo xadgudubyo ay ka dhex dhasheen, sida boobka hantida Kacbada iyo dhibaato u geysigii hujeyda.
Taas waxaa ka carooday faraca Ismaaciil, gaar ahaan Cadnaaniyiinta. Qabiilka Khuzaaca oo taageero ka helaya Cadnaaniyiinta ayaa dagaal ku qaaday Jurham, una qixiyey Makka, iyadoo maamulka Kacbada la wareegeen Khuzaaca. Intii ay Makka hayeen, Cadnaaniyiintu waxay ahaayeen dad leh xurmad diimeed oo la tixgeliyo, inkasta oo aanay talo ku lahayn maamulka magaalada.
Waxaa Makka kusii haray faraca Qureysh oo ka dhashay Fihir ibn Maalik. Kadibna waxaa kasoo baxay Qusayi ibn Kilaab — awowga shanaad ee Nabi Muxammad (scw) — kaasoo mideeyey Qureysh, wuxuuna dagaal kula wareegay Makka isagoo ka adkaaday Khuzaaca. Wuxuu dhisay xarun siyaasadeed oo la yiraahdo Daaru-Nadwa oo ah halka laga maamulo arrimaha Qureysh. Waxaa maamulka Kacbada iyo dhammaan hawlaha magaalada Makka si buuxda gacanta ugu galay Qureysh, illaa laga soo saaray Nabi Muxammad (scw).