Cao Bằng - Ngày xửa ngày xưa

29/08/2026

26/08/2026

NỮ CHIẾN SĨ GIẢI PHÓNG QUÂN GIỮA ĐỘI HÌNH LỊCH SỬ Ở BA ĐÌNH (Nguồn: Kym Kym)

26/08/2026

"Giải mã cuộc sống": Tết "Pây tái" độc đáo của người Tày, Nùng

Tết "Pây tái" của người Tày, Nùng thể hiện tinh thần của đạo hiếu sâu sắc và truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Người Cao Bằng có câu: "Tết tháng Giêng hẹn từ tháng Bảy, Tết tháng Bảy hẹn từ tháng Giêng". Đây là hai cái Tết quan trọng nhất của người Tày, Nùng nói chung và càng đặc biệt ý nghĩa với người Tày, Nùng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Trong những ngày Tết này, người phụ nữ cùng chồng và con cháu mình trở về ngoại để tự tay chăm sóc cho cha mẹ đẻ, sửa soạn lễ cúng tạ ơn ông bà, tổ tiên. Người Tày, Nùng gọi đây là "Pây trường tái" hay còn gọi là "đi tái" trong Tết "Pây tái".

Người Tày, Nùng quan niệm rằng người phụ nữ sau khi đi lấy chồng quanh năm phải cùng chồng, con lo toan việc làm ăn và phải quán xuyến hương khói, thờ phụng ông bà, tổ tiên bên nhà chồng. Vì vậy, ngày mùng 2 tháng Giêng và ngày rằm tháng Bảy là dịp người phụ nữ cùng chồng con trở về nhà bố mẹ đẻ để chăm sóc, báo hiếu cha mẹ và tạ ơn ông bà, tổ tiên.

Với đồng bào Tày, Nùng ở Cao Bằng, quanh năm gần như tháng nào cũng có Tết, mỗi ngày lễ Tết đều có nguồn gốc và ý nghĩa khác nhau, hàm chứa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc và mang tính nhân văn sâu sắc. Tuy nhiên, Tết "Pây tái" với người Cao Bằng lại vô cùng quan trọng. Nó thể hiện tinh thần của đạo hiếu sâu sắc và truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. Vì thế, cứ đến Tết "Pây tái", người người đi tái, nhà nhà đi tái tạo nên một ngày lễ vô cùng độc đáo, ấn tượng và đặc sắc ở Cao Bằng.

Với người miền xuôi, rằm tháng Bảy, lễ Vu Lan báo hiếu cha mẹ hay còn gọi là ngày Xá tội vong nhân, người ta thường làm cỗ cúng gia tiên và ăn chay nhẹ. Còn với người Tày, Nùng ở Cao Bằng, rằm tháng Bảy - lễ "Pây tái" là một trong hai cái Tết quan trọng nhất của năm và dù sống ở bất kỳ nơi đâu, họ cũng không bao giờ quên tục đi tái.

Theo Tiến sĩ Triệu Thị Kiều Dung, "Pây tái" là nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào Tày, Nùng. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa tìm thấy tài liệu nào nói về Tết "Pây tái" có từ bao giờ và bắt nguồn từ đâu. Thế nhưng cứ ngày mùng 2 Tết và rằm tháng Bảy, con cái sẽ mang theo lễ vật bao gồm bánh kẹo, hoa quả, rượu, bánh g*i, bánh rợm cùng con gà trống thiến hoặc cặp vịt béo về nhà ngoại ăn Tết.

Trong khoảng từ mùng 10 đến 14 tháng Bảy hàng năm, nếu đi bất cứ chợ nào ở Cao Bằng, chúng ta sẽ thấy hàng hóa chủ yếu là vịt. Người mua luôn xách về ít nhất một đôi, dù to hay nhỏ. Đây chính là món lễ vật không thể thiếu trong phong tục đi tái. Những con vịt mà các chàng rể mua biếu bố mẹ vợ thường là số chẵn, buộc thành cặp và chủ yếu là những con vịt cái, béo tốt, khỏe mạnh.

Cũng theo Tiến sĩ Triệu Thị Kiều Dung, trong truyền thuyết của người Tày, Nùng, vịt là vị sứ giả của người trần gian với người trời nên được coi là con vật thiêng. Con vịt có công cõng gà trống vượt biển, đi cống xứ mường trời vào ngày rằm tháng Bảy hàng năm để cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu cho người nông dân. Vì thế, trong dịp lễ này, người con gái sau khi lấy chồng sẽ cùng chồng con mang một đôi vịt về để làm lễ "Pây tái" tại nhà bố mẹ đẻ với mong muốn cầu cho gia đình bố mẹ được mọi sự tốt lành, may mắn.

Mâm cỗ cúng ngày lễ "Pây tái" mang ý nghĩa chung là cầu mong sức khỏe, bình an đến với gia đình, thể hiện lòng biết ơn đối với ông bà, tổ tiên. Bên cạnh bát gạo, bát muối và một vài món ăn khác nhau, không thể thiếu những con vịt quay và những chiếc bánh g*i, bánh mật, bánh rợm. Trong đó, bánh g*i là món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày rằm tháng Bảy. Bánh g*i là một món bánh ngon, nổi tiếng bởi sự cầu kỳ trong khâu nguyên liệu cũng như cách thức làm bánh.

Có thể nói, Tết "Pây tái" không chỉ là phong tục tập quán độc đáo mà còn là nét văn hóa đặc sắc, tôn vinh đạo hiếu, truyền thống "uống nước nhớ nguồn" và mang đậm ý nghĩa nhân văn sâu sắc của đồng bào Tày, Nùng của tỉnh Cao Bằng. Vì thế, "Pây tái" luôn được người dân Cao Bằng gìn giữ, trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, qua đó góp phần bảo tồn sự phong phú bản sắc văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam ta.

Nguồn VTV

16/08/2026

Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói chuyện thân mật với đồng bào Cao Bằng bằng tiếng Tày năm 1994

16/08/2026

16/08/2026

https://thanhnien.vn/nguyen-thi-bich-ngoc-au-trieu-cua-viet-bac-185231020214932362.htm

"Tôi đã đặt cho chị bí danh là Ấu Triệu và chị đã được kết nạp vào Việt Minh xã". Đó là bút tích viết tay trong giấy chứng nhận của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về bà Bế Thị Mượt, bí danh Nguyễn Thị Bích Ngọc.

16/08/2026

Có đc muốn tìm hiêủ thông tin cụ Kim Đao đại biểu QH 1946 người Cao Bằng (thông quá người nhà tại CB) ai nắm được thông tin cho Khải Mông ah

25/06/2026

VĨNH BIỆT NGƯỜI ANH HÙNG - ĐÃ ĐỂ LẠI MỘT CÁNH TAY TRÊN CHIẾN TRƯỜNG.

Xin kính cẩn nghiêng mình tiễn biệt Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu — một huyền thoại sống mãi, biểu tượng vô song của lòng quả cảm và tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Anh đã tạ thế vào lúc 11 giờ trưa ngày 24/6/2026 (nhằm ngày 10/5 âm lịch) tại Thủ đô Hà Nội.
Sự ra đi của anh để lại niềm tiếc thương vô hạn trong lòng đồng bào cả nước, khép lại trọn vẹn cuộc đời của một người chiến sĩ cách mạng kiên trung, một nhân chứng lịch sử vĩ đại.

Anh hùng La Văn Cầu sinh năm 1932 tại quê hương cách mạng Cao Bằng. Năm 1948, khi mới tròn 16 tuổi, anh đã khai tăng tuổi để tình nguyện nhập ngũ, sẵn sàng xả thân vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc.

Ngay từ những ngày đầu tham gia kháng chiến, anh đã tỏ rõ khí phách kiên cường. Trong trận phục kích trên đường Bông Lau - Lũng Phầy năm 1949, anh dũng cảm xung phong, một mình bắn hạ lính địch trên xe bọc thép rồi nhảy lên chiếm xe, dùng chính hỏa lực của đối phương để tiêu diệt thêm 10 tên Pháp.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950, trên cương vị Tiểu đội phó thuộc Đại đội 671, Trung đoàn 174 (đơn vị gắn liền với danh xưng "Hùm xám Đường số 4" của Trung tá Đặng Văn Việt), anh cùng đồng đội nhận nhiệm vụ dùng bộc phá đánh mở đường tại cứ điểm Đông Khê. Trong làn mưa bom bão đạn, anh bị thương nặng, dập nát hoàn toàn cánh tay phải. Với ý chí sắt đá, anh đã khẩn thiết nhờ đồng đội dùng dao chặt đứt cánh tay bị thương cho đỡ vướng, rồi nén đau, dùng tay trái ôm bọc phá xông lên kích nổ phá toang đồn địch. Hành động anh hùng ấy đã mở toang cánh cửa xung trận cho đại quân ta tiến công dứt điểm cứ điểm Đông Khê, viết nên một thiên anh hùng ca bất tử trong lịch sử quân sự Việt Nam.

Để tôn vinh những chiến công hiển hách và sự hy sinh quên mình của anh, ngày 19 tháng 5 năm 1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí La Văn Cầu — một trong bảy anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nguyện cầu anh được an nghỉ cõi vĩnh hằng. Khí phách của anh sẽ còn sống mãi với non sông!

25/06/2026

Tìm nhân vật bí ẩn người Cao Bằng - Ngày xửa ngày xưa

Nhà tù Sơn La từng là nơi giam giữ nhiều chiến sĩ cách mạng đến từ khắp mọi miền đất nước, trong đó có những người Cao Bằng như Hoàng Đình D**g, Nguyễn Văn Di, Đoàn Nguyên Nhất, Đàm Văn Lý, Hoàng Văn Tường… Những đóng góp của họ trong thời gian bị giam cầm tại đây đến nay vẫn còn nhiều điểm chưa được lịch sử làm sáng tỏ. Bế Nhật Huấn – thư ký tòa sứ, người Cao Bằng – là một trường hợp tiêu biểu trong số đó.

Ông vốn là bạn học của Nguyễn Văn Di và Đoàn Nguyên Nhất (tức Hồng Kỳ, sau này là Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng). Khi làm thư ký tòa sứ Cao Bằng, Bế Nhật Huấn tích cực tham gia phong trào thanh niên dân chủ và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Chính những hoạt động này khiến thực dân Pháp sinh nghi và điều ông lên Sơn La làm thư ký tập sự.

Tại Sơn La, ông không chỉ giữ liên lạc với các đồng chí trong tù mà còn được Chi bộ nhà tù giao những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Nổi bật nhất là việc lấy trộm bản đồ hình thể tỉnh Sơn La – tư liệu tối quan trọng phục vụ kế hoạch vượt ngục. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ông được kết nạp vào Chi bộ nhà tù Sơn La và được giao phụ trách xây dựng cơ sở cách mạng bên ngoài.

Từ giữa năm 1942 đến đầu 1943, Bế Nhật Huấn đã gây dựng được một mạng lưới quần chúng rộng khắp: giáo viên, học sinh, thư ký tòa sứ, y tá bệnh viện, công nhân nhà máy điện, nhân viên hãng ô tô, tiểu thương chợ Chiềng Lề… Nhiều người trong số này sau đó trở thành cơ sở cách mạng quan trọng. Đầu năm 1943, ông tiếp tục thực hiện một nhiệm vụ táo bạo khác: lấy trộm 13 thẻ thuế thân để phục vụ kế hoạch vượt ngục. Trước khi trở về Cao Bằng vào giữa năm 1944, ông đã kịp gieo trên đất Sơn La nhiều “hạt giống đỏ”, góp phần vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945 và cuộc kháng chiến sau này.

Thế nhưng, về một con người thầm lặng, có đóng góp quan trọng như vậy, thế hệ trẻ ở Sơn La hôm nay vẫn chưa được nhìn thấy gương mặt thật, cũng chưa được nghe thêm những câu chuyện từ Cao Bằng – nơi ông sinh ra và hoạt động.

Vì vậy, rất mong ai có thêm thông tin, tư liệu hoặc ảnh chân dung của ông Bế Nhật Huấn có thể chia sẻ, để thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn về những con người đã góp phần làm nên lịch sử trên chính mảnh đất này.

25/06/2026

BẾ VĂN ĐIỀM - NGƯỜI CAO BẰNG CÓ NHIỀU ĐÓNG GÓP CHO SỰ NGHIỆP CÁCH MẠNG TỈNH SƠN LA