27/06/2026
Mỹ thuật Sài Gòn tiếp tục vang bóng!
Nếu như lần thứ 1 chỉ là triển lãm cá nhân của 1 nst -anh Vũ Đình Hải, thì TL lần thứ 2 đã quy tụ được 8 người. Và đến với lần thứ 3 này chúng ta thấy xuất hiên "10 gương mặt văn nghệ hôm nay" (tên 1 quyển sách của danh họa Tạ Tỵ). Đó là những nst trẻ, toàn thế hệ (sinh năm) 7x, 8x và có cả 9x. Điểm chung của họ thì không trẻ chút nào: Thích tranh xưa!
Có thể những thế hệ 4x, 5x... đã từng trãi qua cả thời thanh xuân ở SG trước 1975 đã tận mắt thấy được không khí văn hóa nghệ thuật ở Sài Gòn thời điểm đó sôi nổi và phát triển mạnh mẽ như thế nào. Nhưng các thế hệ trẻ sau này khó có cơ hội để hiểu được điều ấy. Có chăng là mua vé vô bảo tàng để xem những bức tranh xưa của những họa sĩ được chọn lọc một cách khô khan thường mang tính "định hướng". Hoặc có chăng là ra các gallery tranh để xem các tác phẩm mới sáng tác của những họa sĩ đương đại.
Mong muốn cũng là tiêu chí sưu tầm của nhóm Tranh Gia Định là tìm về mỹ thuật xưa để thưởng lãm và hiểu được nền mỹ thuật tự do, một thời vang bóng ở Sài Gòn.
Qua những tác phẩm xưa (lần này là tranh xưa, các lần sau có thể là tượng, phù điêu, gốm, bản vẽ kiến trúc, bìa nhạc, ảnh tư liệu xưa...) các thế hệ trẻ ngày nay có thể hiểu được phần nào tâm tình của những họa sĩ thời trước, để có thể thấy được không khí sáng tác tự do, sôi động của mỹ thuật dù đất nước lúc đó cơ bản vẫn còn trong thời chiến.
Những tác phẩm xưa ấy vừa thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên: miền Bắc có Vịnh Hạ Long của Văn Ky, chùa Hương của Nguyễn Việt; miền Trung có "tự tình" của Đỗ Kỳ Hoàng, cảnh sông Hương của Trần Kim Hùng; miền Nam có cảnh làng quê của Trương Văn Thanh, phong cảnh Tây Nguyên của Ngô Viết Thụ, cảnh B'lao của Trần Văn Thọ, Đà Lạt của Huy Dzũng... Và vẻ đẹp của những công trình kiến trúc văn hóa nổi tiếng như Chùa Một Cột của Tú Duyên, cổng thành Huế của Trần Kim Hùng, chợ Bến Thành của Thuận Hồ, lăng Ông Bà Chiểu của Nguyễn Thị Tâm, Đế Thiên Đế Thích của Thái Văn Ngôn... Và nghệ thuật thì không thể thiếu vẻ đẹp muôn thuở của người Phụ Nữ được thể hiện tài tình đa dạng bởi các họa sĩ: Nguyễn Siên, Nguyễn Khắc Vinh, Phạm Đình Tín, Tú Duyên, Duy Liêm, Thuận Hồ, Trần Kim Hùng, Lê Văn Bình, Hoàng Oanh, Dương Tuấn Kiệt, Hoàng Kim Ngọc, Trịnh Thanh Tùng, Ngọc Điệp...
Chủ đề tĩnh vật trong hội họa miền Nam rất phát triển nhờ tiếp thu mạnh mẽ các trường phái phong cách mới mẻ của Âu, Mỹ... Trong triển lãm lần này có một số tranh tĩnh vật của các họa sĩ Phạm Đình Tín, Trần V.Quang, Trần Kim Hùng, Kim Mỵ Yên, Nguyễn Hữu Vũ, Quan Tho, Lê Vượng... Đề tài động vật thì năm nay năm con ngựa dĩ nhiên không thể thiếu hình tượng con ngựa trên các tác phẩm của Hs. Trần Quang Hiếu, Nguyễn Văn Bảy, Đỗ Kỳ Hoàng, Lê Thị Nhàn... Đặc biệt có bức sơn mài vẽ con Hổ cái đang mang thai, uống nước bên bờ suối rất tình cảm của Họa sĩ Nguyễn Bôm.
Còn đề tài trừu tượng thì lần này chỉ có một ít tác phẩm thể hiện trên sơn dầu có Tạ Tỵ, Đinh Cường, trừu tượng trên sơn mài thì có Lê Thành Nhơn và Hs.Rừng.
Một trong những nét mới tạo nên bất ngờ thú vị trong TL lần này, đó là sự xuất hiện của tranh thủy mặc của các danh họa người gốc Hoa ở Chợ Lớn như Đới Ngoạn Quân, Lương Thiếu Hàng, Trương Hán Minh, Lý Tùng Niên... Đúng vậy, nhắc đến mỹ thuật miền Nam thì không thể nào quên sự đóng góp của các họa sĩ phái " Lĩnh Nam" ở Chợ Lớn. Đây cũng là một nét khác biệt so với mỹ thuật các nơi khác.
Kết lại, cuộc triển lãm lần 3 này được nhiều người nhận xét là phong phú và chỉnh chu hơn các lần trước, với sự "tái xuất" của ngày càng nhiều hơn các họa sĩ thế hệ trước (hơn 57 họa sĩ khác nhau). Có những họa sĩ đã thành danh trước 1975 bây giờ mới lần đầu xuất hiện trong série "Sài Gòn một thời vang bóng" này như: Ngô Viết Thụ, Trương Văn Thanh, Văn Ky, Thuận Hồ, Trần Lệ Tài, Lưu Văn Quan, Rừng, Kim Mỵ Yên, Uyên Huy, Lê Vượng, Quan Tho...
Hy vọng chúng ta sẽ còn nhiều lần "vang bóng" nữa, để đón xem sự trở lại của những họa sĩ, điêu khắc gia đã nổi tiếng từ thời trước. Đó cũng là mong muốn chung của nhóm Tranh Gia Định: tái hiện không khí mỹ thuật của Sài Gòn xưa một thời vang bóng!
Thay mặt Nhóm Tranh Gia Định,
Như Anh Tin
