07/08/2026
LỄ XƯỚNG DANH – NGHI LỄ VINH DANH NGƯỜI ĐỖ ĐẠT
Trong khoa cử Nho học, lễ Xướng danh, còn gọi là Truyền lô (傳臚), là nghi thức chính thức công bố danh sách những người thi đỗ. Sau khi xướng danh, triều đình mới tiến hành yết bảng để công bố rộng rãi.
🌠Xướng danh kỳ thi Hương
Tại trường thi, trước giờ cử hành lễ, quân lính xếp thành hai hàng, tay cầm cờ ngũ sắc. Các quan trường thi và quan sở tại mặc triều phục, ngồi theo đúng phẩm trật, có lính cầm lọng đứng hầu.
Khi ba hồi trống nổi lên, nhạc lễ cử hành. Quan Bộ Lễ phụng chỉ của nhà vua, căn cứ vào danh sách đã được quan trường chấm đỗ để tuyên đọc tên các tân Cử nhân. Sau đó, một viên hạ quan cầm loa đọc lại họ tên, quê quán và tuổi tác của từng người để mọi người cùng nghe.
Các tân khoa bước vào sân lễ, nhận triều phục do triều đình ban gồm mũ vuông có kết dải sau ót, xiêm dạ màu tím và áo lục viền tơ đen. Sau khi việc xướng danh kết thúc, theo hiệu lệnh, các tân Cử nhân quỳ lạy tạ ơn nhà vua và các quan trường.
Từ nửa sau thế kỷ XIX, dù đất nước chịu sự đô hộ của thực dân Pháp, nghi lễ xướng danh Cử nhân tại Trung Kỳ và Bắc Kỳ vẫn được duy trì. Lễ do Bộ Lễ (sau năm 1906 đổi thành Bộ Học) cùng các quan trường thi tổ chức, có sự tham dự của Khâm sứ Trung Kỳ, Thống sứ Bắc Kỳ hoặc đại diện chính quyền Đông Dương. Các vị này thường tặng quà chúc mừng các tân khoa, phổ biến là đồng hồ quả quýt.
🌠Xướng danh kỳ thi Hội và thi Đình
Lễ xướng danh Tiến sĩ được tổ chức long trọng hơn nhiều và diễn ra tại sân Rồng trước điện Thị Triều.
Từ sáng sớm, các quan chuẩn bị ngai vua ở chính giữa điện, đặt hương án trước ngự tọa và bày bảng vàng ghi tên các Tiến sĩ theo thứ bậc trên hai bàn ở hai bên sân Rồng. Hai võ quan cầm lọng đứng hầu hai bên bảng vàng.
Để phục vụ buổi lễ, triều đình huy động nhiều quan lại thuộc các Bộ, các Tự và cơ quan văn phòng của nhà vua, cùng các đại thần văn võ vào chầu. Các quan duyệt triều đứng ngoài cửa Đoan Môn.
Khi hồi trống thứ nhất vang lên, các đại thần văn võ tiến vào sân chầu. Đến hồi trống thứ hai, nhà vua ngự lên ngai, các đại thần đứng thành hai hàng ở hai bên sân Rồng. Hết hồi trống thứ ba, các tân Tiến sĩ được dẫn vào đứng ở hàng cuối bên hữu sân Rồng.
Sau hiệu lệnh của chuông, nghi lễ chính thức bắt đầu. Quan Cấp môn điều khiển việc bái lạy; quan Truyền chế nhận tờ chế từ quan Tư Lễ giám để tuyên đọc sau khi được nhà vua chuẩn y. Khi quan Hồng Lô tự tâu xin cho xướng danh, quan Truyền chế công bố niên hiệu, ngày tháng và lần lượt đọc tên những người đỗ theo từng bậc:
🌅Đệ nhất giáp Tiến sĩ.
🌅Đệ nhị giáp Tiến sĩ.
🌅Đệ tam giáp Đồng Tiến sĩ xuất thân.
Sau khi hoàn tất việc xướng danh, quan Bộ Lễ cùng quan Tư ban rước bảng vàng từ sân Rồng ra ngoài. Đoàn rước có nhạc đi trước, các tân Tiến sĩ theo sau. Bảng vàng được đưa đến cửa nhà Thái Học để treo lên. Khi việc treo bảng hoàn tất, quan Nghi Chế ty quỳ tâu: "Lễ tất". Nhà vua hồi cung, các quan văn võ lần lượt lui về, kết thúc buổi lễ.
-----------------------------------------
💌Tour đêm Văn Miếu - Van Mieu Night Tour
📩Di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám
📍Địa chỉ: 58 Quốc Tử Giám, Hà Nội
⏰Giờ mở cửa: 18h30, thứ Tư, thứ Bảy và Chủ nhật (hàng tuần)
🌎https://vanmieunighttour.com
