Road Of Yangon Land

09/03/2026

၁။ လူမှုကွန်ရက် လှုံ့ဆော်ရေး ပို့စ် (Burmese Facebook Mobilization Post)

မြန်မာစစ်အုပ်စု၏ ငွေကြေးကွန်ရက်များကို ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းအဖွဲ့ (FATF) က ပစ်မှတ်ထားအရေးယူရေး အိတ်ဖွင့်တောင်းဆိုလွှာတွင် ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးကြပါရန် နှိုးဆော်လွှာ
လာမည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းအဖွဲ့ (Financial Action Task Force - FATF) ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (SAC) စစ်အုပ်စု၏ တရားမဝင် ရာဇဝတ်ငွေကြေးစီးဆင်းမှုများနှင့် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်ရေး အထူးဇုန်များ (Cyber Scam Compounds) ကို ထိရောက်စွာ ပစ်မှတ်ထားအရေးယူရန်နှင့် သာမန်အရပ်ဘက်ပြည်သူများ၏ တရားဝင်ငွေလွှဲလမ်းကြောင်းများ မထိခိုက်စေရန် နိုင်ငံတကာသံတမန်များထံ တောင်းဆိုမည့် အိတ်ဖွင့်တောင်းဆိုလွှာ (Petition) ဖြစ်ပါသည်။

ဤအရေးယူဆောင်ရွက်မှုကို Sean Turnell က မကြာသေးမီက Washington Post ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် ထောက်ပြခဲ့ပြီး၊ ဤလင့်ခ်မှတစ်ဆင့် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။ https://wapo.st/46wGwe2

အချိန်ကာလ ကန့်သတ်ချက်အရ ဦးကျော်မိုးထွန်း ၏ UNCC ကုလသမဂ္ဂ အထောက်အထားစိစစ်ရေးကော်မတီ ဆိုင်ရာ ကမ်ပိန်းနှင့် ဤ FATF ကမ်ပိန်း လှုပ်ရှားမှု ၂ ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း တိုက်တွန်းနှိုးဆော်နေရသည့်အတွက် အားနာစွာဖြင့် နားလည်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ ဤတောင်းဆိုလွှာများသည် မတူညီသော ကမ်ပိန်း ၂ ခုအတွက် သီးခြားစီ ထောက်ခံလက်မှတ်ရေးထိုးရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတိပြုပေးကြပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့၏ အဓိက တောင်းဆိုချက် ၅ ချက် -

• မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း (MOGE)၊ စစ်အုပ်စုလက်အောက်ခံ နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်များနှင့် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်ရေး အထူးဇုန်များမှ ထွက်ပေါ်လာသော တရားမဝင်ငွေကြေးများကို အတိအလင်း အမည်တပ်ဖော်ပြရန်

• ပြည်သူလူထု၏ မိသားစုထောက်ပံ့ငွေလွှဲပို့မှုများနှင့် တရားဝင် အကျိုးအမြတ်မယူသောအဖွဲ့အစည်းများ (NPOs) ၏ လုပ်ငန်းများ မထိခိုက်စေဘဲ အကာအကွယ်ပေးရန်

• ၂၀၂၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအထိ သတ်မှတ်ချက်များ မပြီးမြောက်ပါက တင်းကျပ်သည့် တန်ပြန်အရေးယူဆောင်ရွက်ချက်များ (Countermeasures) စတင်ချမှတ်ရန်

မိဘပြည်သူများ ပူးပေါင်းပါဝင်ပေးနိုင်မည့် နည်းလမ်း ၂ သွယ် -

၁။ အိတ်ဖွင့်တောင်းဆိုလွှာတွင် ထောက်ခံလက်မှတ်ရေးထိုးရန် (Endorse) -
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မြန်မာပြည်သူများနှင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် အောက်ပါ ဖောင် (Google Form) တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး ပူးပေါင်းပေးကြပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည် -

👉 ထောက်ခံလက်မှတ်ရေးထိုးရန် လင့်ခ် - https://forms.gle/pLs9fSRKn7Uuh4ZY6

📄 ဖောင် (Google Form) တွင် တောင်းဆိုလွှာ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ကို အပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုရန်

၂။ အမေရိကန်ရောက် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ (US Constituents) မိမိတို့နယ်မြေ လွှတ်တော်အမတ်ထံ စာပို့ရန် -

အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အမတ်များထံ အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာ အတိုချုပ်ဗားရှင်းကို ကူးယူ (Copy & Paste) ၍ လွှတ်တော်အမတ်၏ ဆက်သွယ်ရန်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ပေးပို့တိုက်တွန်းနိုင်ပါသည်။
________________________________________
၂။ လွှတ်တော်အမတ် ဝဘ်ဆိုက်သို့ ဝင်ရောက်ပေးပို့နည်း မြန်မာဘာသာ လမ်းညွှန်ချက်

၁။ house.gov/representatives/find-your-representative ဝဘ်ဆိုက်သို့ ဝင်ရောက်ပါ။

၂။ မိမိနေထိုင်ရာ နေရာ၏ စာတိုက်သင်္ကေတ (ZIP Code) ကို ရိုက်ထည့်၍ "Find Your Rep" ကို နှိပ်ပါ (လိုအပ်ပါက လမ်းအမည်နှင့် အိမ်နံပါတ်ပါ ဖြည့်စွက်ပါ)။

၃။ ပေါ်လာသော မိမိလွှတ်တော်အမတ်၏ အမည်အောက်ရှိ စာအိတ်ပုံ (Email/Contact) သို့မဟုတ် တရားဝင်ဝဘ်ဆိုက် (Official Website) သို့ နှိပ်၍ ဝင်ပါ။

၄။ အမတ်၏ ဝဘ်ဆိုက်ရှိ ဆက်သွယ်ရန်စာမျက်နှာ (Contact / Send an Email) တွင် မိမိ၏ အမည်၊ လိပ်စာ၊ ဖုန်းနံပါတ်နှင့် အီးမေးလ်တို့ကို ဖြည့်သွင်းပါ။

၅။ သဝဏ်လွှာခေါင်းစဉ် (Message Topic) နေရာတွင် "Foreign Affairs" (နိုင်ငံခြားရေးရာ) သို့မဟုတ် "Human Rights" (လူ့အခွင့်အရေး) ကို ရွေးချယ်ပြီး၊ အောက်ပါ အင်္ဂလိပ်စာမူတိုကို ကူးယူ (Copy & Paste) ကာ Submit နှိပ်၍ ပေးပို့ပါ။
________________________________________
၃။ လွှတ်တော်အမတ်ထံသို့ ကူးယူပေးပို့ရန် အင်္ဂလိပ်စာမူတို (Constituent Message — Under 2,000 Characters)

Subject: Urgent: Support Targeted FATF Action on Myanmar & Protect Humanitarian Corridors

Dear Representative,

As your constituent, I urge you to call on the U.S. Department of the Treasury and the U.S. Delegation to the Financial Action Task Force (FATF) to adopt targeted, firm measures on Myanmar at the upcoming October 2026 Plenary.
Myanmar remains on the FATF Blacklist due to the military State Administration Council's (SAC) illicit financial flows and state-sponsored transnational cyber-scam operations. However, ordinary citizens and humanitarian operations must not bear the cost of untargeted restrictions.
We respectfully request that the U.S. advocate for the following five key points in the October 2026 FATF Statement:
1. Specifically Name Illicit Channels: Identify state-owned enterprises like Myanma Oil and Gas Enterprise (MOGE), junta-linked state banks, and cyber-scam compound proceeds driving money laundering.
2. Link Technical Measures to FATF Standards: Enforce Enhanced Due Diligence (Recommendations 10, 12, 13) and beneficial ownership transparency (Recommendations 24, 25) to disrupt illicit military revenue.
3. Protect Civic and Humanitarian Corridors: Instruct financial institutions to avoid blanket de-risking and protect vital family remittances and legitimate Non-Profit Organization (NPO) assistance using a risk-based approach (Recommendation 😎.
4. Establish a Firm June 2027 Countermeasures Deadline: Mandate that failure to complete remaining action items by June 2027 triggers strict countermeasures, ending open-ended deadline extensions.
5. Publicly Report Outstanding Action Items: Disclose the specific remaining items from Myanmar’s 15-point action plan to enable transparent public oversight.
The full civil society petition and technical brief can be accessed here: https://docs.google.com/document/d/10Lzqe3ni5WoqOsdmdZSBKbX4blvlvPM4BSCFq_HAL58/edit?usp=sharing

Thank you for your leadership in defending democracy and human rights in Myanmar.

Sincerely,

[Your Full Name]
[Your Address & ZIP Code]
[Your Phone Number & Email]

အွန်လိုင်းဖောင်တွင် အမည်နှင့် လိပ်စာတို့ကို ကြိုတင်ဖြည့်သွင်းထားပြီးဖြစ်ပါက၊ စာလုံးရေကန့်သတ်ချက်ကြောင့် နေရာမလောက်ပါက မက်ဆေ့ခ်ျစာသားထဲတွင် အမည်နှင့် လိပ်စာတို့ကို ထည့်မရေးဘဲ ချန်လှပ်ထားနိုင်ပါသည်။
________________________________________
၄။ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဝေါဟာရနှင့် အတိုကောက်စာလုံးများ ရှင်းလင်းချက် (Acronyms & Vocabulary Glossary)
• FATF (Financial Action Task Force) - ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းအဖွဲ့
• SAC (State Administration Council) - နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (စစ်အုပ်စု / စစ်ကောင်စီ)
• MOGE (Myanma Oil and Gas Enterprise) - မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း
• NPO (Non-Profit Organization) - အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်း
• PEP (Politically Exposed Person) - နိုင်ငံရေးအရ ဩဇာတိက္ကမရှိသူ
• EDD (Enhanced Due Diligence) - အထူးစိစစ်မှုစနစ် / အဆင့်မြှင့်စိစစ်ဆောင်ရွက်မှု
• Countermeasures - တန်ပြန်အရေးယူဆောင်ရွက်ချက်များ
• Beneficial Ownership - အကျိုးခံစားခွင့် အစစ်အမှန်ပိုင်ဆိုင်မှု
• Blanket De-risking - တစ်ပြေးညီ (အားလုံးကို) ဖြတ်တောက်ခြင်း / အလုံးစုံ စွန့်ခွာခြင်း
• Scam Compounds - အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်ရေး အထူးဇုန်များ / ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်ဇုန်များ
• Correspondent Banking - နိုင်ငံတကာဘဏ် အချင်းချင်း အဆက်အသွယ်စာရင်းများ
• Remittance Corridors - တရားဝင် ငွေလွှဲလမ်းကြောင်းများ
• Risk-Based Approach - အန္တရာယ်အပေါ် အခြေခံသည့် ချဉ်းကပ်မှုစနစ်

Sharpen the October 2026 FATF Statement on Myanmar A Call for Targeted Action, Civilian Safeguards, and a Firm Countermeasures Trigger To: The Financial Action Task Force (FATF), its Presidency and Vice-Presidency, and the delegations of FATF member and observer jurisdictions From: The undersigne...

09/01/2026

ငါတို့ သံအမတ် – ငါတို့ အသံ
Our Ambassador – Our Voice

သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်ကိုယ်စားပြုနေခြင်းဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့အသံကို ကမ္ဘာက ကြားနိုင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

သူဟာ ရရှိတဲ့အခွင့်အရေးတိုင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အမှန်တကယ်ဖြစ်ပျက်နေတာတွေကို ကမ္ဘာကသိအောင်၊ ပြည်သူတွေရဲ့အသံကို ကြားရအောင် စဉ်ဆက်မပြတ် ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ထိုင်ခုံကို အလွတ်ထားခြင်းဟာ ပြည်သူတွေရဲ့အသံကို ပိတ်ပစ်ရာရောက်ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုရဲ့ကိုယ်စားလှယ်ကို နေရာပေးခြင်းကတော့ ပြည်သူတွေရဲ့အသံအစား စစ်အုပ်စုရဲ့ အလိမ်အညာတွေကို နေရာပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

ဦးကျော်မိုးထွန်းဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ သံအမတ်ဖြစ်တယ်။

ဦးကျော်မိုးထွန်းဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ အသံဖြစ်တယ်။

မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့အသံကို မပိတ်ပစ်ပါနဲ့။

စစ်အုပ်စုရဲ့ အလိမ်အညာတွေကို လမ်းမဖွင့်ပေးပါနဲ့။

@ People Movement Platform - Myanmar

08/31/2026

ငါတို့ သံအမတ် - ငါတို့ အသံ
Our Ambassador - Our Voice

သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဆက်ရှိနေခြင်းဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့အသံကို ကမ္ဘာက ကြားနိုင်ဖို့ အခွင့်အရေးတခုဖြစ်တယ်။

သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းဟာ ပြောဆိုဆွေးနွေးခွင့်ရတဲ့ အချိန်တိုင်းမှာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့အသံကို ကမ္ဘာကကြားရအောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အမှန်တကယ်ဘာတွေဖြစ်ပျက်နေသလဲဆိုတာကို ကမ္ဘာက သိရအောင် စဉ်ဆက်မပြတ် ပြောဆိုဆွေးနွေးတိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့်လဲ မင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်တဲ့အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုဟာ ဦးကျော်မိုးထွန်းကို နည်းလမ်းပေါင်းစုံနဲ့ တိုက်ခိုက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂက ထိုင်ခုံကို အသည်းအသန် လိုချင်နေခဲ့တာဖြစ်တယ်။

ကုလသမဂ္ဂဟာ ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဆက်မထားပဲ ထိုင်ခုံအလွတ်ထားလိုက်မယ်ဆိုရင် ဒါဟာ ကုလသမဂ္ဂအနေနဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့အသံကို ကမ္ဘာက မကြားရအောင် ပိတ်ပစ်လိုက်တဲ့ သဘောဆောင်ပါလိမ့်မယ်။

ဒီ့ထက် ပိုဆိုးပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ ထိုင်ခုံကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ဘက်က တဦးဦးကို နေရာပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် ဒါဟာ ကုလသမဂ္ဂဟာ မြန်မာပြည်သူတွေကို လုံးဝလျစ်လျှူရှုလိုက်ပြီး စစ်အုပ်စုရဲ့ အလိမ်အညာတွေအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်တဲ့ သဘောဆောင်ပါလိမ့်မယ်။

ဦးကျော်မိုးထွန်းဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့သံအမတ်ဖြစ်တယ် … ဦးကျော်မိုးထွန်းဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့အသံဖြစ်တယ်။

မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ အသံကို ပိတ်မပစ်ပါနဲ့။
အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုရဲ့ အလိမ်အညာတွေကို လမ်းဖွင့်မပေးပါနဲ့။

08/27/2026

လူ ၁/၀/၀ လက်/ခံ/ေ-ပး ပါမယ် ။
အခုက ပြ^ည်^တွ-င်းမှာလည်း ပေါ်တ-ာ အရ^မ်းခံနေကြရတယ်။ စမထလည်း မဝင်ချင်ကြဘူးဆိုတော့
ဘာလုပ်လို့ ဘာကိုင် ရမှန်းမသိကြဘူး ဖြစ်နေသူတွေရှိပါတယ်။
ထိုင်းတို့ စင်္ကာပူတို့ မလေးရှားတို့ရောက်နေကြတဲ့ သူတွေမှာလည်း ပတ်စပို့သက်တမ်း တိုးမရတာတို့
ဘာတို့ ကြုံနေရပြီး ရွေးချယ်စရာ/အတွက် အခက်အခဲဖြစ်နေကြတာတွေ့ရတယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ အနေနဲ့ တာဝန်ရှိသူအသီးသီးနဲ့ တိုင်ပင်ပြီး ရ^^ဲ/ေ-ဘာ် ၁-၀-၀ လက်/ခံေ-ပး ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတာ ရှိပါတယ်။
ထိုင်း+ ကနေ^တဆင့် ပြန်ဆင်း/ချင်ရင်/လည်း ချိတ်/ဆက်"ဆောင်ရွက်ပေးဖို့/ပြင်ဆင်နေပါတယ်။

တရား/ဝင်အမိ-န့်/စာနဲ့ မထုတ်ပြန်ခင် ကြိုတင်အသိပေးတာက ဘဝတစ်ခုလုံးစာ ခမ်းနားထည်ဝါမယ့် သမိုင်းတစ်ခုအတွက် ကြိုတင် စဥ်းစားကြဖို့ပါ။ တိုင်ပင်သင့်တဲ့ လူတွေလည်း သွားတိုင်ပင်ထားကြလို့ ရအောင်ပါ။

ကျွန်တော်တို့ မကြာခင်ရက်ပိုင်းအတွင်း တ_ရား[ဝင်/ခေါ် တဲ့
အခါကျတော့ လိုအပ်တဲ့ စ^စ်ေ-မး မှု တချို့လည်း ရှိနေဦးမှာပါ။
အဓိကကတော့ အသက်[]ပြည့်ရဲ့လား ကျပ်[]ပြည့်ရဲ့လားနဲ့ တကယ်ရောတေ-ာ်/လှ-န်/ ေ-^ရး

08/24/2026

ကမ္ဘာက မေ့နေသော စစ်ပွဲ

Matthew Campbell၊ Philip Heijmans နှင့် Khine Lin Kyaw စုံစမ်းရေးသားသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်၊ ညနေ ၅ နာရီ EDT

ကျောက်မျက်ရောင်းဝယ်သူများနှင့် ကျောက်မျက်ပညာရှင်များအကြား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝေးလံခေါင်သီသော မိုးကုတ်ဒေသသည် ထူးခြားသော ဆွဲဆောင်မှုရှိသည်။ “ပတ္တမြားချိုင့်” ဟု တစ်ခါတစ်ရံ ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ထိုဒေသမှ အဖိုးတန်ဆုံး ပတ္တမြားများကို တောင်စောင်းများတွင် ဖွင့်ထားသော တွင်းများမှ တူးဖော်ရရှိခဲ့သည်။ စျေးကွက်တွင် ၎င်းတို့၏ လွှမ်းမိုးမှု လျော့နည်းသွားသော်လည်း မိုးကုတ်ပတ္တမြားများကို ယခုအချိန်အထိ တန်ဖိုးထားကြသည်။ “ခိုသွေး” ဟု ခေါ်သော အရောင်တောက်ပသည့် အကောင်းဆုံးကျောက်များသည် လေလံပွဲများတွင် အံ့ဩဖွယ် ဈေးနှုန်းများ ရရှိနိုင်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Sotheby’s သည် Cartier စိန်လက်စွပ်တွင် တပ်ဆင်ထားသော Sunrise Ruby ကို ဒေါ်လာ ၃၀ သန်းကျော်ဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ခေါ် သူပုန်အဖွဲ့က မိုးကုတ်ကို သိမ်းပိုက်သောအခါ ပတ္တမြားများသည် ၎င်း၏ ထိပ်တန်းဦးစားပေးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခြင်းမှာ အံ့ဩစရာမဟုတ်ပေ။ TNLA သည် စက်မှုလုပ်ငန်းထဲသို့ အမြန်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်မိုင်းလုပ်ငန်းအဖွဲ့များကို လိုင်စင်ပေးခြင်း၊ ဒေသခံတူးဖော်သူများအား အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် ၎င်းတို့တူးဖော်ရရှိသမျှအများစုကို မဟာမိတ်များထံ လွှဲပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ချိုင့်ဝှမ်းအတွင်း နေရာတိုင်းနီးပါးသည် တူးဖော်ခွင့်ရှိခဲ့သည်။ တစ်ချိန်က မိုင်းသမားများသည် မြို့လယ်ဂေါက်ကွင်းကို တူးဖော်ကာ အောက်ရှိ ကျောက်မျက်မြေကို ရယူခဲ့ကြသည်။ လမ်းများသည် မကြာမီ ပလတ်စတစ်အမိုးများဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော တူးဖော်နေဆဲ တွင်းများ၏ လပေါ်မြင်ကွင်းသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ (TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Lway Yay Oo က Bloomberg Businessweek သို့ မိုင်းသမားများကို တရားမျှတစွာ ဆက်ဆံပြီး တရားဝင်အခွန်ကောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။)
မိုးကုတ်ထိန်းချုပ်မှုသည် ပြီးခဲ့သော နိုဝင်ဘာလတွင် မြန်မာစစ်အစိုးရထံ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းမှာလည်း အံ့ဩစရာမဟုတ်ပေ — နိုင်ငံ၏ ဖျက်ဆီးနေသော ပြည်တွင်းစစ်တွင် တိုက်ပွဲလိုင်းများသည် လျင်မြန်စွာ ရွေ့လျားနေပြီး မိုးကုတ်ရှိဘဝသည် အန္တရာယ်များ ပြည့်နေဆဲဖြစ်သည်။ “အမြဲတမ်း အန္တရာယ်ရှိတယ်” ဟု ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ထိုဒေသမှ ထွက်ပြေးလာသော ကျောက်မျက်ကုန်သည် ကျော်သူရ က မြန်မာ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ မန္တလေးတွင် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်း၌ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဘယ်သူ့ကိုမှ ယုံလို့မရဘူး။ လက်နက်ကြီးတွေ အချိန်မရွေး ပစ်နိုင်တယ်၊ တိုက်ပွဲတွေ အချိန်မရွေး ပေါ်လာနိုင်တယ်။” သို့သော် မိုင်းသမားများ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်နေကြပြီး မကြာသေးမီက အရည်အသွေးမြင့် ခရမ်းနီရောင်ကျောက် တစ်လုံးကို ၁၁,၀၀၀ ကာရက် (ပေါင် ၅ နီးပါး) အလေးချိန်ဖြင့် တူးဖော်ရရှိခဲ့သည်။ ရှေ့တန်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ ကျောက်များကို မန္တလေးနှင့် တရုတ်နယ်စပ်ဈေးကွက်များသို့ သယ်ဆောင်သူများလည်း ဆက်လက်လုပ်ကိုင်နေကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် လာဘ်ငွေများနှင့် ကိုယ်ပိုင်ရဲစွမ်းသတ္တိ အလုံအလောက် ရှိကြသည်။
မြန်မာ၏ လက်ရှိပုံစံ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခ စတင်ခဲ့သည့် ၅ နှစ်အတွင်း စစ်အစိုးရနှင့် သူပုန်အဖွဲ့များအကြား ရက်စက်သော တိုက်ပွဲများတွင် လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ဗဟိုအစိုးရတပ်များသည် ရွာများကို မီးရှို့ခြင်း၊ နေထိုင်သူများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အရပ်သားများအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ ကျယ်ပြန့်စွာ ကျူးလွန်ခြင်းနှင့် ကျောင်းများ၊ ဆေးခန်းများကို ပစ်မှတ်ထားရန် တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဒရုန်းများ အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူပုန်အချို့လည်း ရိုဟင်ဂျာ (နိုင်ငံမဲ့ မွတ်ဆလင်လူနည်းစု) အပေါ် အတိတ်ကာလတွင် စစ်တပ်၏ လက်ချက်ဖြင့် ဆိုးရွားစွာ ခံစားခဲ့ရသည့် အပါအဝင် ရက်စက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံသား သန်းပေါင်းများစွာသည် အိမ်များကို စွန့်ခွာကာ နိုင်ငံတွင်း ခိုလှုံရာများတွင် နေထိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုင်းနယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ၎င်း၏ ကြီးမားသော အတိုင်းအတာရှိသော်လည်း မြန်မာစစ်ပွဲသည် နိုင်ငံတကာ၏ အာရုံစိုက်မှု အနည်းငယ်သာ ရရှိခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်း သို့မဟုတ် ယူကရိန်းပဋိပက္ခများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သတင်းဖော်ပြမှု အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသည်။ ယင်းမှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ၎င်း၏ ရှုပ်ထွေးမှုကြောင့်ဖြစ်ပြီး သန့်ရှင်းသော ဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဖန်တီးရန် ကြိုးစားမှုမှန်သမျှကို နှောင့်ယှက်သည်။ မြန်မာ (ယခင် ဗမာ) သည် ဗြိတိသျှထံမှ လွတ်လပ်ရေးရခဲ့သော ၁၉၄၈ ခုနှစ်ကတည်းက အတွင်းပဋိပက္ခများ အမြဲတမ်းရှိခဲ့သည်။ စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးအဆင့်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က ရွေးကောက်ခံ ခေါင်းဆောင် အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဖြုတ်ချသော အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သူများတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ ပါဝင်သည် — အချို့သည် ဒီမိုကရေစီအခွင့်အရေးအတွက် တိုက်ခိုက်နေကြပြီး အချို့သည် တိုင်းရင်းသားကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် သို့မဟုတ် ရှင်သန်ရေးအတွက်သာ ကြိုးပမ်းနေကြသည် — ၎င်းတို့သည် စစ်တပ်နှင့် အခါအားလျော်စွာ တိုက်ခိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ယာယီသဘောတူညီမှုများ ရယူကြသည်။
ကျယ်ပြန့်သော ပဋိပက္ခ
နောက်ထပ်အချက်တစ်ခုမှာ ဝင်ရောက်ရန် ခက်ခဲခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သတင်းထောက်များကို အများဆုံး ထောင်ချသော နိုင်ငံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်များအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ပြင်းထန်စွာ ချမှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရသည် Businessweek သတင်းထောက်များအပါအဝင် နိုင်ငံတကာမီဒီယာများကို ယာယီဝင်ရောက်ခွင့် ပေးခဲ့သည် — နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပျက်စီးနေသော ရှုခင်းတစ်ခုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည် — မတည်ငြိမ်မှုနှင့် အထီးကျန်မှုကြောင့် ဆင်းရဲသွားသော ယခင်က တက်ကြွခဲ့သော မြို့များ၊ စစ်တပ်၏ ဖိနှိပ်မှုနည်းလမ်းများကို ကြောက်ရွံ့နေသော ယခင်က သက်တောင့်သက်သာရှိခဲ့သော နိုင်ငံသားများ၊ စစ်ပွဲကြောင့် ဘဝများ ပျက်စီးသွားသော ရွှေ့ပြောင်းရွာသားများ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် မြန်မာရှိ အဖြစ်အပျက်များသည် အခြားကမ္ဘာ့စစ်ဇုန်များနှင့် မတူညီကြောင်းလည်း ကိုယ်တိုင်မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ယှဉ်ပြိုင်နေသောအရာများတွင် ကွဲပြားမှုရှိပြီး နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားများအတွက် ကြီးမားသော အကျိုးဆက်များ ရှိသည်။
စစ်အစိုးရနှင့် အတိုက်အခံအဖွဲ့များသည် မြေနှင့် နိုင်ငံရေးထိန်းချုပ်မှု ရရှိရန် တိုက်ခိုက်နေကြသော်လည်း အများစုတွင် ယင်းတို့သည် ငွေကြေးအတွက် ကိုယ်စားပြုမှုများသာဖြစ်သည်။ မြန်မာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကုန်စည်အရင်းအမြစ် အကြွယ်ဝဆုံး နိုင်ငံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၊ တရုတ်နှင့် ဥရောပ စားသုံးသူများ လိုအပ်သော သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ကြေးနီ၊ ကျောက်မီးသွေး၊ သစ်၊ ကျောက်မျက်၊ သံဖြူ၊ ရွှေနှင့် ရှားပါးမြေသတ္တုများ (နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့စတုတ္ထအကြီးဆုံး ထောက်ပံ့သူ) အပါအဝင် အရင်းအမြစ်များ ရှိသည်။ ၎င်းပေးဆောင်သော နောက်ထပ်အရင်းအမြစ်မှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ တက္ကဆက်ပြည်နယ်အရွယ်အစားရှိပြီး နယ်မြေအများစုသည် ဝင်ရောက်ရန် ခက်ခဲသော သစ်တောထူထပ်သော ချိုင့်ဝှမ်းများဖြစ်သောကြောင့် တရားမဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ခိုလှုံရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့တွင် မက်သာဖက်တမင်းထုတ်လုပ်ခြင်းမှသည် နိုင်ငံခြားသားများကို လိမ်လည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ သို့မဟုတ် မရှိသော အချစ်ရေးမိတ်ဖက်များထံ ငွေလွှဲရန် သွေးဆောင်သည့် လိမ်လည်မှုစခန်းများ လည်ပတ်ခြင်းအထိ ပါဝင်သည်။
မြန်မာ၏ ပြိုင်ဘက်အင်အားစုများ တိုးတက်မှု သို့မဟုတ် ဆုတ်ခွာမှု တစ်ခုစီတွင် ဤအရင်းအမြစ်များနှင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်များသို့ ချိတ်ဆက်သော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းများကို ရရှိခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အဖွဲ့တစ်ခုစီသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို တပ်မက်သော နိုင်ငံခြားအစိုးရများအတွက် ပိုမို သို့မဟုတ် လျော့နည်း ဆက်စပ်မှုရှိလာသည်။ ယင်းတို့တွင် စစ်အစိုးရကို ထောက်ခံပြီး နယ်စပ်တလျှောက် သူပုန်တပ်များနှင့် ဆက်ဆံရေး ထိန်းသိမ်းထားသော တရုတ်ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် ဗိုလ်ချုပ်များ ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ရန် ကြိုးပမ်းနေသော ထရမ့်အစိုးရတို့ ပါဝင်သည်။ စစ်ပွဲတိုင်းတွင် တစ်စုံတစ်ယောက်သည် ငွေရှာနိုင်သော်လည်း မြန်မာတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည်မှာ ပိုမိုထူးခြားသည် — တိုက်ခိုက်သူအများစုအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးထက် စစ်ပွဲက ပိုအမြတ်အစွန်းရှိနိုင်သော ကြီးမားသော ပဋိပက္ခဖြစ်သည်။
Businessweek သတင်းထောက်များသည် မကြာသေးမီက နိုင်ငံသို့ သုံးကြိမ်လာရောက်စဉ် စစ်အစိုးရအရာရှိများက သွားရောက်နိုင်သောနေရာများအပေါ် တရားဝင်ကန့်သတ်ချက် မချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ဘေးကင်းရေး စဉ်းစားချက်များက ရွေးချယ်စရာများကို ကန့်သတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတွင် အချို့က “မီးခိုးရောင်ဇုန်” ဟု ခေါ်သော နေရာသည် အဓိကမြို့ကြီးများအပြင်ဘက် မိုင်အနည်းငယ်မှ စတင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် မန္တလေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးမြို့တော် ရန်ကုန်ကို ဗဟိုပြု၍ ခရီးသွားခဲ့သည်။ နှစ်မြို့လုံးသည် အတော်လေး တည်ငြိမ်သော်လည်း စစ်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုများ ပြင်းထန်စွာ ခံစားခဲ့ရသည်။ မြောက်ကိုရီးယားမှလွဲ၍ အာရှတွင် ဤမျှ ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်းပါးသော ခံစားမှုရှိသော နေရာ မရှိသလောက်ပင်။
နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့် ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးမူဝါဒများကြောင့် နိုင်ငံခြားစားသုံးသူအမှတ်တံဆိပ်အများစု ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား နာရီပေါင်းများစွာ ပြတ်တောက်သည်။ လောင်စာဆီ တတ်နိုင်သူများသည် ဂျင်နရေတာ အသုံးပြုကြပြီး အခြားသူများမှာ အမှောင်ထဲတွင် စောင့်ဆိုင်းကြသည်။ မိုဘိုင်းဒေတာဝန်ဆောင်မှုသည် ဒေသနှင့် အချိန်ပေါ်မူတည်၍ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုမရှိခြင်းမှ လုံးဝမရှိခြင်းအထိ ရှိသည်။ အင်တာနက် ရရှိသည့်အခါ အစိုးရ ဖယာဝေါလ်သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများတွင် အသုံးများသော ဆက်သွယ်ရေးကိရိယာ အားလုံးနီးပါးကို ပိတ်ဆို့ထားသည်။ ညအချိန်ရောက်သောအခါ ကျိုးပဲ့နေသော၊ အလင်းမရှိသော လမ်းများသည် အမြန်စွန့်ခွာသွားပြီး ခွေးများအုပ်စုလိုက် ပြေးလွှားနေသော အသံသာ ကျန်ရစ်သည်။
သို့သော် စီးပွားရေးအချို့ အမျိုးအစားများမှာ ရှင်သန်နေသည်။ မန္တလေး၏ ကျောက်မျက်ဈေးသည် မြို့သမိုင်းဝင်အလယ်ဗဟိုတွင် တင်းကျပ်စွာ ထုပ်ပိုးထားသော ဆိုင်ခန်းများ ဝင်္ကပါဖြစ်ပြီး ပွဲစား၊ တန်ဖိုးဖြတ်သူနှင့် ကျောက်ထွင်းသူ ရာပေါင်းများစွာ၏ လုပ်ငန်းခွင်များ ပါဝင်သည်။ မွန်းတည့်အပူရှိန်ထဲတွင်ပင် ၎င်း၏ လမ်းကြောင်းများသည် စကားပြောဆိုမှုနှင့် ရောင်းချမှုအသံများ ပြည့်နေသည်။ ဆိုင်ခန်းများအတွင်း တောက်ပသော ဖလူရက်ဆင့်မီးများအောက်တွင် ကျောက်စိမ်းကုန်သည်အချို့သည် စမတ်ဖုန်းများကို တြိဂံပုံအထောက်အပံ့ပေါ် တင်ကာ ကင်မရာများကို လက်များဆီသို့ ချိန်၍ ကျောက်များကို စစ်ဆေးကြသည်။ ၎င်းတို့၏ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုကြည့်ရှုသူအများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ကျောက်စိမ်းစားသုံးမှု၏ အများစုကို တရုတ်က ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုနေရာတွင် မြန်မာကျောက်စိမ်း အကောင်းဆုံးအရည်အသွေး “အင်ပါယာအစိမ်း” ဖြင့် ပြုလုပ်သော လက်ဝတ်ရတနာများသည် ဒေါ်လာ သိန်းပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ရောင်းချနိုင်သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းအရွယ်အစားဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားများ ရှားပါးသော်လည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ Global Witness က ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ၏ ယခင်နှစ် ထုတ်လုပ်မှုသည် ဒေါ်လာ ၃၁ ဘီလီယံအထိ တန်ဖိုးရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည် — ဘရာဇီး၏ လက်ရှိ နှစ်စဉ် သံသတ္တုတင်ပို့မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ပမာဏဖြစ်သည်။
ကျောက်စိမ်းမိုင်းများသည် မန္တလေးမြောက်ဘက် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ဖားကန့်မြို့တဝိုက် ချိုင့်ဝှမ်းများတွင် စုစည်းနေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ဈေးသို့ သွားရောက်စဉ် အစိုးရတပ်များသည် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် ဖားကန့်ထိန်းချုပ်မှုအတွက် တိုက်ခိုက်နေခဲ့သည်။ တောင်တန်းဒေသတွင် တိုက်ခိုက်ကျွမ်းကျင်သော KIA သည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြည်နယ်၏ ကြီးမားသော နယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တရုတ်နယ်စပ်အနီး ရှားပါးမြေသတ္တုမိုင်းများ အစုအဝေးကိုလည်း ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အဖြစ် ၎င်းသည် လျှပ်စစ်ကားဒရိုက်ထရိန်းနှင့် လေစွမ်းအင်တာဘိုင်များအတွက် အရေးပါသော ဒစ္စပရိုဆီယမ်နှင့် တာဘီယမ် သတ္တုနှစ်မျိုး၏ ဈေးကွက်တွင် အဓိက ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တူးဖော်ရရှိသော အနည်အနှစ်များကို တရုတ်သို့ ထရပ်ကားဖြင့် သယ်ဆောင်ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့မော်တော်ယာဉ်နှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များကို ကျွေးမွေးသော ကုမ္ပဏီများက စီမံဆောင်ရွက်ကြသည်။
ယခု စစ်အစိုးရသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အများအားဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ဖားကန့်၏ အမြတ်အစွန်းရှိသော ကျောက်စိမ်းသိုက်များ အနီးမှ KIA ကို ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ စစ်တပ်သည် သူပုန်နေရာများကို ရှင်းလင်းရန် တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဒရုန်းများ ဖြန့်ကျက်ခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် အရပ်သားအဆောက်အအုံများကို မကြာခဏ ထိမှန်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများရှိသော်လည်း ဘောလုံးအရွယ် ကျောက်စိမ်းအကြမ်းများ ဆက်လက်စီးဆင်းလာပြီး မန္တလေးဗဟိုဈေးအပြင်ဘက် ကွန်ကရစ်ပလက်ဖောင်းများပေါ်တွင် ချထားသည်။ ဝယ်သူများသည် ကျောက်များအတွင်း ချို့ယွင်းချက်များကို ရှာဖွေရန် တင်းကျပ်သော ရောင်ခြည်များ ထုတ်လွှတ်သော အထူးဓာတ်မီးများ အသုံးပြုကာ တစ်လုံးချင်းစီ စစ်ဆေးကြသည်။ အသက် ၃၀ အရွယ် ပွဲစား ဇော်အောင်ထိုက်သည် ထိုသို့သော ကျောက်တစ်လုံးကို မျက်နှာသုတ်ပုဝါဖြင့် ထုပ်ပြီး အတွင်းပိုင်း အံ့ဩဖွယ်အစိမ်းရောင်ကို ဖော်ပြရန် နှစ်ခြမ်းခွဲထားကာ ဈေးသို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ သူသည် အလယ်အလတ်ပွဲစားထံမှ ကျပ်သန်း ၂၀၀ (ဈေးကွက်ငွေလဲနှုန်းဖြင့် ဒေါ်လာ ၄၇,၀၀၀ ခန့်) ဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး နောက်ထပ် တစ်ဝက်ခန့် ပေးမည့် ဝယ်သူကို မျှော်လင့်နေသည်။
ဇော်အောင်ထိုက်က အလားတူကောင်းမွန်သော ကျောက်တစ်လုံး ရှာဖွေရန် တစ်လ ကြာနိုင်ကြောင်းနှင့် ဖားကန့်မှ ပြဿနာမရှိဘဲ ထုတ်ယူရန် အဆင့်များစွာ လိုအပ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ “အထူးကောင်းမွန်သော ကျောက်ရရင် KIA က ငွေရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရတယ်ဆိုတဲ့ သဘောတူညီချက်ရှိတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။ ယူဆောင်မှုသည် ခန့်မှန်းတန်ဖိုးပေါ်မူတည်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ၅ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အစိုးရကလည်း အပိုင်းတစ်ပိုင်း ရရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်း၏ တပ်များသည် မြို့သို့ ရောက်ရန် ဖြတ်သန်းရသော နယ်မြေအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မှောင်ခိုလုပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း တစ်ဦးချင်း တိုက်ခိုက်သူများထံ လာဘ်ပေးရသော ငွေသည် စံအခကြေးငွေထက် ပိုကုန်ကျနိုင်သည်။ “နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ကောင်းမွန်သော ငွေစီးဆင်းမှု ဖြစ်တဲ့အတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ရေရှည်တည်တံ့နိုင်တယ်” ဟု ဇော်အောင်ထိုက်က ပြောသည်။
ယင်းမူသည် မိုးကုတ်မှ ပတ္တမြားများ၊ ဗဟိုမြန်မာရှိ ပဲခူးတောင်တန်းများမှ သစ်များ သို့မဟုတ် ပိုမိုရိုးရှင်းသော စားသုံးသူကုန်ပစ္စည်းများ အပါအဝင် အခြားကုန်စည်တိုင်းနီးပါးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ အတော်လေး တိုတောင်းသော ခရီးများတွင်ပင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အများအပြား ထိန်းချုပ်သော နယ်မြေများကို ဖြတ်ကျော်ရပြီး အဖွဲ့တစ်ခုစီသည် ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်သန်းခွင့်အတွက် စျေးနှုန်း ကောက်ခံသည်။ မန္တလေးဗဟိုအပြင်ဘက် ဖုန်ထူသော အဝေးပြေးလမ်းဘေးတွင် ကုန်တင်ကားသမား ကိုအေး က ဖားကန့်သို့ မိုင် ၃၅၀ ခရီးတိုင်းတွင် သူ ကြုံတွေ့ရသော အန္တရာယ်များကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ၁၂ ဘီး နစ်ဆန်ကားဖြင့် သောက်စရာနှင့် အစာစားသောက်ဖွယ်များ တင်ဆောင်သွားသည်။ “တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေရင် မီးတွေနဲ့ အင်ဂျင်တွေ ပိတ်ပြီး လမ်းပေါ်မှာ စောင့်ရတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။ ပစ်ခတ်မှု ရပ်သွားသောအခါ “ပေးရတယ်”၊ သူပုန် သို့မဟုတ် စစ်အစိုးရထံ ငွေပေးရသည်။ “အနိမ့်ဆုံး ကောက်ခံတာ ကျပ် ၆၀၀,၀၀၀ လောက်” ဟု ကိုအေးက ပြောသည် — ဒေါ်လာ ၁၄၀ ခန့်။
ဤငွေကြေးအများစုသည် မြန်မာပြည်သူများထံ မရောက်ရှိပါ။ ၎င်းသည် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးအကြား တည်ရှိသော စီမံကိန်းမြို့တော် နေပြည်တော်သို့ စီးဆင်းသွားသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော နေပြည်တော်ကို လူထုလှုပ်ရှားမှုများ (မြန်မာတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်) ထိုးဖောက်မရသော ခံတပ်အဖြစ် ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့သည်။ အဓိကအဝေးပြေးလမ်းမှ ချဉ်းကပ်သောအခါ ယာဉ်များကို စိုးရိမ်ပူပန်နေသော လူငယ်တပ်သားများ စောင့်ကြပ်သော စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ရပ်တန့်ရသည်။ တပ်ဆင်ထားသော သေနတ်သည် ရောက်လာသော ကားများကို ချိန်ထားသည်။ ယာဉ်မောင်းနှင့် ခရီးသည်များသည် ကားမှ ဆင်းကာ နောက်တွဲကားသို့ သွားရပြီး နိုင်ငံသားများသည် ဇီဝမက်ထရစ်အချက်အလက်များ မှတ်ပုံတင်ရသည်။ မီတာအနည်းငယ်အကွာရှိ စောင့်ကြပ်ရေးဂိတ်တွင် တရုတ်ထုတ် စောင့်ကြည့်ကင်မရာများ လမ်းကို စောင့်ကြည့်နေသည်။
မြို့ — ပုံမှန်ဘဝလက္ခဏာ အလွန်နည်းပါးသော နေရာကို မြို့ဟု ခေါ်နိုင်ပါက — သည် တီယန်နန်မင်ရင်ပြင်နှင့် ဆင်တူသော အတိုင်းအတာရှိသော အစိုးရအဆောက်အအုံများက လွှမ်းမိုးထားသည်။ နေရောင်မှ ကာကွယ်ရန် ခေါင်းမှခြေအထိ ဖုံးအုပ်ထားသော လမ်းသန့်ရှင်းရေးသမားများမှလွဲ၍ ကြီးမားသော လမ်းများတလျှောက် လမ်းသွားလမ်းလာ သူ မရှိသလောက်ပင်။ ၎င်းတို့အနက် တစ်ခုသည် စိတ်ပျက်စရာ ၂၀ လမ်းကြောင့် ကျယ်ပြန့်ပြီး ဆန္ဒပြသူများ ရောက်ရှိနိုင်ပါက ပိတ်ဆို့ရန် ခက်ခဲမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားသားမျက်နှာများကို အလိုအလျောက် သံသယဖြင့် ကြိုဆိုသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဓာတ်ပုံနှင့် ဗီဒီယို ရိုက်ကူးရန် မျှော်လင့်ကာ ရှုခင်းပုံစံ လမ်းဆုံဝိုင်းသို့ လမ်းလျှောက်ဝင်သောအခါ တပ်သားများသည် လမ်းတစ်ဖက်ရှိ ၎င်းတို့၏ ဂိတ်မှ ပြေးလာပြီး တိုက်ခိုက်ရေးသေနတ်များ၏ ထိမှန်ခလုတ်အနီးတွင် လက်ချောင်းများ ထားရှိကာ ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်း ခွင့်မပြုကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှင်းပြခဲ့သည်။
နေပြည်တော်၏ ရည်ရွယ်ချက် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ စစ်အစိုးရသည် နိုင်ငံ၏ ထက်ဝက်ထက်နည်းသော နေရာကိုသာ ထိန်းချုပ်ထားသော်လည်း အင်အားပြသမှု ပုံရိပ်ကို ကူညီဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် တပ်မတော်နေ့ (ဗမာဘာသာဖြင့် တပ်မတော်ဟု ခေါ်သော စစ်တပ်၏ နှစ်ပတ်လည် အထိမ်းအမှတ်) တွင် အထူးသဖြင့် မှန်ကန်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ယခုနှစ်အခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အာဏာနှင့် အထိတ်တလန့်မှု ပြည့်နှက်သော လေထုသည် မြို့တော်၏ အထွေထွေပုံရိပ်နှင့် ကိုက်ညီသည်။ အနက်ရောင် ဝတ်စုံအပြည့်ဖြင့် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကြည့်ရှုစင်ဘေးတွင် နေရာယူထားပြီး လူသွားလူလာများကို သတိထားကြည့်ရှုနေသည်။ အရပ်ဝတ်ဝန်ထမ်းများသည် မကြာမီ အထူအပါးအင်တင်နာများဖြင့် ပြည့်နေသော အိတ်ပုံစံပုံးများကို ဖြန့်ကျက်ခဲ့သည် — အချက်ပြနှောင့်ယှက်ကိရိယာများဖြစ်ပြီး မိုဘိုင်းကွန်ရက်ကို ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုခြင်းမှ တားဆီးရန် ဖြစ်နိုင်သည်။
အခမ်းအနားကိုယ်တိုင်မှာ တရုတ်နှင့် ပါကစ္စတန်အပါအဝင် နိုင်ငံများမှ ဖိတ်ကြားထားသော အစိုးရအရာရှိများနှင့် ဂုဏ်သရေရှိသူများသာ ကြည့်ရှုခွင့်ရပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အာဏာရှင်အစိုးရများနှင့် ရင်းနှီးသော ဇာတ်ညွှန်းအတိုင်း ဖြစ်သည်။ တပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာ၏ တိကျသော စစ်ရေးချီတက်မှုများ၊ နားမခံနိုင်သော အမြောက်ပြသမှုနှင့် မြင်းစီးတပ်များ၏ အခမ်းအနားချီတက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ကုန်ကျစရိတ် မချွေတာခဲ့ပါ။ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ထားခြင်းကြောင့် (အီရန်စစ်ပွဲအလယ်) မြန်မာစီးပွားရေးသည် လောင်စာဆီ အပြင်းအထန် ပြတ်လပ်နေခဲ့သည်။ အခမ်းအနားမတိုင်မီ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆီဖြည့်ရန် အနည်းဆုံး သုံးနာရီ စောင့်ဆိုင်းနေသော ယာဉ်မောင်းများကို တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သည်။ သို့သော် အခမ်းအနားတွင် ဒီဇယ်အိတ်ဇော ထုတ်လွှတ်နေသော ချပ်ဝတ်တိုက်ယာဉ်များ တန်းစီနေပြီး ရဟတ်ယာဉ်များနှင့် MiG-29 တိုက်လေယာဉ် ပျံသန်းမှုများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အင်ဂျင်များသည် ပရိသတ်အပေါ် ခုန်ပျံသွားစဉ် အော်ဟစ်နေသည်။
မကြာမီ မင်းအောင်လှိုင် ရောက်ရှိလာပြီး ပွင့်လင်းထိပ်ပိုင်းယာဉ်၏ နောက်ဘက်တွင် မတ်တပ်ရပ်နေသည်။ ချီတက်ကွင်းအလယ်သို့ ရောက်သောအခါ စုရုံးနေသော တပ်သားများကို နှုတ်ဆက်ပြီး စကားပြောစင်နောက်တွင် နေရာယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် စာသားမှ ခေါင်းမမော့ဘဲ မိန့်ခွန်းကို စတင်ဖတ်ခဲ့သည်။ သူသည် “အကြမ်းဖက်လမ်းကြောင်းပေါ် ဆက်လက်ရပ်တည်နေသော အကြမ်းဖက်အုပ်စုများ” ကို ရှုတ်ချပြီး လက်ရှိ စစ်တပ်လွှမ်းမိုးမှုအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို အသစ်မဟုတ်ကြောင်း ပုံဖော်ကာ ၎င်း၏ မပြောင်းလဲမှုကို အလေးပေးခဲ့သည်။ “တပ်မတော်သည် နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ကို ကာကွယ်ရန် ၎င်း၏ လေးစားအပ်သော တာဝန်ကို ခိုင်မာစွာ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်နေသည်” ဟု သူက ပြောသည်။ သူ ဆက်လက်ပြောကြားသည်မှာ — “နိုင်ငံခြားကျူးကျော်သူများနှင့် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် နိုင်ငံရေးအခွင့်အလမ်းယူသူများသည် အတိတ်နှင့် ပစ္စုပ္ပန်တွင် တပ်မတော်၏ အင်အားနှင့် စည်းလုံးမှုကို အားနည်းစေရန်နှင့် တိုက်စားရန် မဆုတ်မနစ် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုသို့သော မဆုတ်မနစ်သော ကြံစည်မှုများကြားတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ဓာတ်သည် ဘယ်သောအခါမှ ယိမ်းယိုင်မည် မဟုတ်ပါ။”
မင်းအောင်လှိုင်သည် မဖြစ်နိုင်သော အင်အားကြီးသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အရပ်တိုပြီး မျက်နှာဝိုင်းဝိုင်း၊ အဆီပိုရှိသော သူသည် တရားဝင်အခါသမယများတွင် ဝတ်စုံပေါ် တပ်ဆင်ထားသော ဆုတံဆိပ်များ၏ ကန့်လန့်ကာအောက်တွင် ရုန်းကန်နေရသကဲ့သို့ ပေါ်လာနိုင်သည်။ သူသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သူဖြုတ်ချခဲ့သော အောင်ဆန်းစုကြည်၏ သဘာဝဆွဲဆောင်မှု မရှိပါ။ သို့သော် သူသည် မြန်မာ၏ အာဏာနိုင်ငံရေးကို လမ်းညွှန်နိုင်ပြီး တပ်မတော်နှင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံရေးကိုယ်စားလှယ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ၏ သစ္စာရှိမှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ခံရပြီး မကြာသေးမီက သမ္မတအဖြစ် အမည်တပ်ခံရသည်။ ယင်းပြောင်းလဲမှုသည် ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုကို နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြုမှု ရရှိရန် လမ်းခင်းရန် ရည်ရွယ်သည်။
မင်းအောင်လှိုင်ကို အာဏာရစေသော အာဏာသိမ်းမှုသည် မြန်မာတွင် ၁၉၆၂ မှ ၂၀၁၁ အထိ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် အမှန်တကယ် ရှိခဲ့သော လွတ်လပ်ရေးကာလတစ်ခုအပြီး ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ နှောင်းပိုင်းတွင် အစိုးရသည် အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ အိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်သည် ၎င်း၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဖခင် အောင်ဆန်း (လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်၊ မြန်မာအမျိုးသားဇာတ်လမ်းတွင် အမေရိကန်ရှိ ဂျော့ဂ်ျ ဝါရှင်တန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်) ၏ အမွေအနှစ်ကြောင့် နိုင်ငံသားအများအပြားအတွက် ကြီးမားသော ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။
အချိန်တစ်ခုအထိ မြန်မာသည် ဆင်းရဲမှုနှင့် အထီးကျန်မှုမှ ထွက်ပေါက်လမ်းကြောင်း ရှိပုံရသည်။ ဘာရက် အိုဘားမားသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် (ထိုင်နေသော အမေရိကန်သမ္မတတစ်ဦး၏ ပထမဆုံးခရီး) နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံလာရောက်ခဲ့သည်။ နောက်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) က မြေပြိုအနိုင်ရခဲ့သည်။ ဖွင့်လှစ်မှု၏ ရလဒ်တစ်ခုမှာ စီးပွားရေးအသွင်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်များအောက်တွင် မြန်မာသည် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများဖြင့် အထီးကျန်ပြီး ၂၁ ရာစု လူမှု၏ အခြေခံလိုအပ်ချက်များ ချို့တဲ့သော ငွေကြေးအလွန်အမင်း အကျပ်အတည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ (မိုဘိုင်းကွန်ရက်သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်များအထိ အလွန်ဆိုးရွားသောကြောင့် လမ်းဘေးရောင်းသူများသည် ဖြတ်သွားသူများ ဖုန်းခေါ်ရန် ကုန်းကြောင်းဖုန်းများကို ရောင်းချခဲ့သည်။) မကြာမီ ၎င်းသည် တိုးတက်လာပြီး နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီများသည် မထိတွေ့ရသေးသော ဈေးကွက်ကို အသုံးချရန်နှင့် သဘာဝအရင်းအမြစ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် စိတ်အားထက်သန်ခဲ့ကြသည်။
မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုအချိန်က တပ်မတော်၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး သူ့ကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ထိပ်သို့ ရောက်စေခဲ့သည်။ ယင်းသည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့သက်သက် မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအပေါ် ကြီးမားသော လွှမ်းမိုးမှု ရှိသည်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသောနှင့် အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်များသည် မြန်မာ၏ အကြီးဆုံး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအချို့ အပါအဝင် စီးပွားရေးအင်ပါယာကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး မိုင်းလုပ်ငန်းမှ ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ ဆက်သွယ်ရေးမှ ဘီယာစက်ရုံများအထိ စိတ်ဝင်စားမှုများ ရှိသည်။ “စစ်ဗိုလ်ချုပ်တိုင်း သူတို့ ချမ်းသာတယ်” ဟု ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှု ဝါရင့် သီဟရာဇာ က ပြောသည်။ “သူတို့ မဂရုစိုက်ဘူး။ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူတွေ ဘာဖြစ်ဖြစ် သူတို့ရဲ့ မိသားစုတွေကိုပဲ အာရုံစိုက်တယ်။”
၎င်း၏ စစ်ရေးလုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် တပ်မတော်သည် ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်တပ်မတော်နှင့် မတူပါ။ ၎င်းသည် တိုက်ရိုက် နိုင်ငံတကာပဋိပက္ခ တစ်ခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးခြင်း မရှိပါ။ အစဉ်အလာအားဖြင့် ၎င်း၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ လူနည်းစုအဖွဲ့များ၏ သူပုန်ထမှုများကို တိုက်ခိုက်ရန်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဗမာစကားပြော လူများစု၏ အကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်များသည် မြန်မာ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ၏ အစောင့်အရှောက်များအဖြစ် မိမိတို့ကိုယ်ကို မြင်လာကြသည် — အမြဲတမ်းနီးပါး အကြမ်းဖက်မှုမှတစ်ဆင့် ထိန်းသိမ်းရမည့် အမျိုးသားပြိုကွဲမှုကို တားဆီးသော အတားအဆီး။
NLD အစိုးရအောက်တွင် တပ်မတော်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် အထူးသဖြင့် ရိုဟင်ဂျာအပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်သည် မွတ်ဆလင်အဖွဲ့အပေါ် ရက်စက်သော လူမျိုးရေးသန့်စင်မှု လှုပ်ရှားမှု စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် လူပေါင်း ၇၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ တွန်းပို့ကာ ထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ အောင်ဆန်းစုကြည်၏ လှုပ်ရှားမှုအပေါ် တုံ့ပြန်မှုသည် ၎င်း၏ အနောက်တိုင်း ထောက်ခံသူအများအပြားကို အံ့အားသင့်စေခဲ့သည်။ သူမသည် အကြမ်းဖက်မှုကို ရှုတ်ချရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးတွင် တပ်မတော်ကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်များမှ ကာကွယ်ရန် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး စစ်သားများ “မညီမျှသော အင်အား” အသုံးပြုခဲ့နိုင်ကြောင်းသာ ဝန်ခံခဲ့သည်။
ကြင်နာသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အရှုံးနှင့်အရှုံး အခြေအနေတွင် ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာတွင် မွတ်ဆလင်များအပေါ် ဘက်လိုက်မှု ရှိနေပြီး ရိုဟင်ဂျာများကို ကာကွယ်သည်ဟု မြင်ခြင်းသည် ရွေးကောက်ပွဲ အရှုံးဖြစ်နိုင်သည်။ ကာကွယ်သူများကလည်း သူမသည် အာဏာ လျော့နည်းသွားပြီးသား ဗိုလ်ချုပ်များအား သူမကို ဖြုတ်ချရန် အကြောင်းပြချက် မပေးရန် ရှောင်ရှားနေသည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းက သူမ၏ ဗျူဟာဖြစ်ပါက ၎င်းသည် မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ NLD သည် ၂၀၂၀ နှောင်းပိုင်းတွင် နောက်ထပ်ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း လွှတ်တော်အမတ်များ စုဝေးမည့်အချိန်မတိုင်မီ မင်းအောင်လှိုင်က အရေးယူခဲ့သည်။ တပ်မတော်က မဲပေးမှုတွင် မမှန်မကန်မှုများ ရှိသည်ဟု ဝေဖန်နေစဉ် တပ်သားများသည် နေပြည်တော်တလျှောက် ဖြန့်ကျက်ကာ အဓိကအဆောက်အအုံများကို သိမ်းပိုက်ပြီး NLD ခေါင်းဆောင်များကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ အနှောင့်အယှက်မဖြစ်စေရန် အောင်ဆန်းစုကြည်ကို — ကနဦးတွင် ဝေါ့ကီတော်ကီများ တရားမဝင် တင်သွင်းမှုဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်မဲ့ စွဲချက်ဖြင့် — ဖမ်းဆီးပြီး စစ်တပ်ထိန်းသိမ်းမှုထဲသို့ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတဝှမ်း ဆန္ဒပြသူ သိန်းပေါင်းများစွာ စုရုံးကာ သူမကို လွှတ်ပေးရန်နှင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို လေးစားရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ မကြာမီ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများသည် ၎င်းတို့အပေါ် တိုက်ရိုက်ကျည်များ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူအများအပြား ထွက်ပြေးကာ ရှည်လျားသော သူပုန်အဖွဲ့များနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်း သို့မဟုတ် စစ်အစိုးရကို တိုက်ခိုက်ရန် “ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်” ဟု စုပေါင်းခေါ်သော အပိုင်းအစများ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ အဟောင်းအဖွဲ့များသည် ဗဟိုအစိုးရကို ဆန့်ကျင်သော ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်လှုပ်ရှားမှုများကို ပြန်လည်အရှိန်မြှင့် သို့မဟုတ် ပြန်လည်စတင်ခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်မှာ အစိုးရမဟာမိတ်နှင့် အတိုက်အခံအုပ်စုများ၏ အမြဲတမ်းပြောင်းလဲနေသော ပုံစံများဖြင့် ရှုပ်ထွေးသော စစ်ရေးရှုခင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ ထိုင်းနယ်စပ်အနီး ထောင့်တစ်ခုတွင် ကပ်လျက် တောင်ကုန်းလေးခုကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ လေးဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ထားသည်။ သူပုန်စစ်သွေးကြွအချို့သည် အနှစ်သာရအားဖြင့် ပုံမှန်တပ်များဖြစ်ပြီး ကြီးမားသော၊ ဆက်စပ်နေသော နယ်မြေများ၏ လူများနှင့် အရင်းအမြစ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။ အခြားများမှာ ဓားပြအဖွဲ့များနှင့် ပိုတူသည်။ အခြေအနေကို အနှစ်ချုပ်ရန် ကြိုးစားသော မြေပုံမှန်သမျှသည် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ခေတ်မမီတော့ပါ။
ပဋိပက္ခ၏ ပွင့်လင်းသော သဘောသဘာဝ — နှင့် ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိသော်လည်း ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော အရေးတော်ပုံတွင် ပါဝင်ခြင်း၏ ထာဝရဆွဲဆောင်မှု — သည် ပြင်ပလူအနည်းငယ်ကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ Soldier of Fortune ပုံစံ စွန့်စားသူများမှသည် အမေရိကန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများနှင့် ပုဂ္ဂလိက အလှူရှင်များက ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့သော ခရစ်ယာန်အဖွဲ့ Free Burma Rangers (ရှေ့တန်းတွင် လူသားချင်းစာနာမှုနှင့် ဆေးဘ