19/10/2026
“…ทรงมีความสามารถจริง ๆ ไม่ผิดผู้ชาย”
เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสยุโรปครั้งแรก รวมระยะเวลานานกว่า ๘ เดือน ในพุทธศักราช ๒๔๔๐ นั้น พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ #สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี #พระอรรคราชเทวี ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินต่างพระองค์
ในการนี้ #สมเด็จพระปิยมหาราช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เฉลิมพระนามาภิไธยเป็น #สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี #พระบรมราชินีนาถ ตั้งแต่วันที่ ๒๑ มีนาคม ๒๔๔๐ นับเป็นสมเด็จพระบรมราชินีนาถพระองค์แรกในประวัติศาสตร์ไทย
ระหว่างที่สมเด็จพระบรมราชินีนาถพระองค์นั้นทรงรับพระราชภาระในฐานะผู้รักษาพระนครอยู่ ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ อย่างเต็มพระกำลัง ทั้งเสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมกระทรวงทบวงกรมต่าง ๆ เสด็จออกทรงรับแขกเมือง ตลอดจนทรงเป็นประธานในที่ประชุมปรึกษาราชการ
สมเด็จฯ #กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเล่าถึงพระปัญญาคุณอันเลิศไว้ ความตอนหนึ่งว่า
“...ในเวลาประทับเป็นประธานในสภาคณะผู้สำเร็จราชการก็ดี ในที่ประชุมเสนาบดีสภาก็ดี สมเด็จมิได้เคยประทานความเห็นส่วนพระองค์ตามพระราชหฤทัยเลย ทรงตรัสปรึกษาที่ประชุมก่อนทุกครั้ง และถ้ามีสิ่งใดที่ไม่แน่พระราชหฤทัยก็ทรงซักไซ้ไล่เลียง จนทราบชัดเจนถ่องแท้แล้ว จึงประทานความเห็นส่วนพระองค์ซึ่งไม่มีผิด และแสดงว่าทรงมีความสามารถจริง ๆ ไม่ผิดผู้ชาย...”
ต่อมา เมื่อสมเด็จพระบรมราชปิโยรส เสด็จผ่านพิภพดำรงสิริราชสมบัติเป็นพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาธีรราชเจ้า จึงมีพระบรมราชโองการให้เฉลิมพระปรมาภิไธย โดยทรงออกราชาศัพท์ของคำว่า “นาม” ให้เสมอด้วยสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินว่า “พระปรมาภิไธย“ ถวายแด่สมเด็จพระบรมราชชนนี มีพระปรมาภิไธยว่า #สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ #พระบรมราชชนนี
ขอเชิญร่วมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณในนิทรรศการพิเศษ
ชุด #ราชินยานุสสาวรีย์
ว่าด้วยงานพระบรมศพ และงานพระเมรุมาศ
สมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ
พระบรมราชชนนีในรัชกาลที่ ๖ และรัชกาลที่ ๗
จัดแสดง ณ หอวชิราวุธานุสรณ์ บริเวณหอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี
ในวันและเวลาราชการ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป
