11/08/2026
Dzięki Państwu, zbiory zbąszyńskiego Muzeum rosną w siłę 🥰. Nie tak dawno trafił do nas drzewiec z gwoździami sztandarowymi. Znaleziony gdzieś w garażu. Identyfikacja była, i nie była łatwa, jako że nie ma spisanej historii organizacji zbąszyńskich. A więc, jak to w śledztwie bywa, po nitce do kłębka. Ważna była powtarzana data na każdym gwoździu: 5 sierpień 1923 rok - czyli data poświęcenia sztandaru. Opracowania monograficzne w tak szczegółowym kontekście zawiodły. Jednak w zbiorach muzealnych przechowywane są inne pomocne źródła, m.in. protokólarze, czyli księgi, w których organizacje rejestrowały przebieg własnych posiedzeń. A wiadomo, że ważne wydarzenia obligowały innych do uczestnictwa. I właśnie jeden z takich lokalnych protokólarzy, a mianowicie: Protokólarz „Towarzystwa Śpiewu Halka” ze Zbąszynia (też dar), zawierał poszukiwaną datę i notatkę, która pomogła zidentyfikować ów drzewiec. Pod datą 20 lipca 1923 roku, zapisano: „Zabiera głos druh prezes, podając do wiadomości zaproszenie od Towarzystwa Przemysłowców 5 VIII 23 na uroczystość poświęcenia sztandaru. Uchwalono brać udział w uroczystości bez występów, tylko śpiew na chórze podczas nabożeństwa”.
I oczywiście ogromna radość!
Drzewiec po sztandarze Towarzystwa Przemysłowców jest bezcenny, ponieważ tego typu artefakty powstawały na zamówienie i nie były powtarzalne. W podarowanym zachowało się sześć oryginalnych gwoździ, ufundowanych na okoliczność poświęcenia sztandaru Towarzystwa przez: Towarzystwo Robotników w Zbąszyniu, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Towarzystwo Powstańców i Wojaków „Kościuszko” Zbąszyń, Bractwo Strzeleckie w Zbąszyniu, Magistrat i Radę Miejską w Zbąszyniu, Ochotniczą Straż Pożarną Zbąszyń. W opracowaniu Wacława Czuchwickiego (Ziemia Zbąska i jej okolice), możemy przeczytać, że Towarzystwo Przemysłowców zrzeszało właścicieli zakładów rzemieślniczych, celem wg Statutu było: „(…) pielęgnowanie ducha łączności członków, doskonalenie zawodowe i moralne członków, ich rodzin, pracowników i uczni członków”. W 1928 r. zarejestrowane było 72 członków, a w 1934 – 56 osób. W 1934 roku prezesem był mistrz fryzjerski Leon Caliński.
Drzewiec wraz z gwoździami zostaną poddane konserwacji (próbkę można już obejrzeć), a obiekt na pewno trafi na wystawę.