Centrum Badań nad Uprzedzeniami

Centrum Badań nad Uprzedzeniami Centrum Badań nad Uprzedzeniami, Uniwersytet Warszawski
Center for Research on Prejudice, University of Warsaw
http://cbu.psychologia.pl/

Centrum Badań nad Uprzedzeniami jest interdyscyplinarną jednostką Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego skupiającą badaczki i badaczy społecznych zainteresowanych problematyką stereotypów, uprzedzeń, dyskryminacji i innymi zagadnieniami z obszaru stosunków międzygrupowych. Centrum prowadzi działalność badawczą obejmującą zarówno badania podstawowe (realizowane w ramach grantów MNiSW, FNP, funduszy statutowych Wydziału Psychologii UW oraz międzynarodowych grantów badawczych), jak i badania stosowane realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz instytucjami publicznymi (m.in. Forum Dialogu Między Narodami, Fundacją im. Stefana Batorego, Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, Fundacją „Ocalenie”, POLIN Muzeum Historii Żydów Polskich, Kampanią Przeciw Homofobii, Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich, Instytutem Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza). W ramach działań Centrum prowadzony jest również Polski Sondaż Uprzedzeń / Polish Prejudice Survey – ogólnopolskie badanie postaw wobec grup mniejszościowych.

---------------------------------------

The Center for Research on Prejudice is an interdisciplinary research unit at the Faculty of Psychology, University of Warsaw, where social researchers work together on topics related to stereotypes, prejudice, discrimination, and other issues pertaining to intergroup relations. The Center conducts basic research – supported by the Ministry of Science and Higher Education grants, Faculty of Psychology statutory funds, and international research grants – and applied studies which are realized in cooperation with organizations and institutions such as the Forum for Dialogue Among Nations, the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland, the POLIN Museum of the History of Polish Jews, Campaign Against Homophobia, the Gabriel Narutowicz Institute, the Commissioner for Human Rights, and many others. One of the core activities of the Center comprises the annual Polish Prejudice Survey, a representative-sample study of attitudes toward marginalized groups in Poland.

Dzisiaj w Niedzielnym Poranku TOK FM wystąpił Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami i Instytut Narutowicza. ...
16/08/2026

Dzisiaj w Niedzielnym Poranku TOK FM wystąpił Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami i Instytut Narutowicza. Rozmowa poświęcona była działaniu współczesnej propagandy ukrytej pod postacią humoru. Dominik opowiadał m.in. o tym, jak żarty i memy dotyczące mniejszości mogą prowadzić do rozluźnienia norm zabraniających obrażania tych grup, a także o tym, jak humor pozwala politykom atakować innych bez narażania własnego wizerunku.

Link do rozmowy znajduje się w komentarzu poniżej. Zapraszamy do wysłuchania całości.

Czerwiec i lipiec upływają nam pod znakiem konferencji i festiwali. 🚅🚎🛫🎤 Zaczęło się we Wrocławiu, gdzie Michał Bilewicz...
21/07/2026

Czerwiec i lipiec upływają nam pod znakiem konferencji i festiwali. 🚅🚎🛫

🎤 Zaczęło się we Wrocławiu, gdzie Michał Bilewicz wystąpił na pierwszej edycji Kongresu i Festiwalu Psychologicznego Re_Mind, opowiadając o traumie historycznej i jej roli w kształtowaniu tożsamości i relacji.

🇫🇷 Chwilę później spora część zespołu Centrum Badań nad Uprzedzeniami ruszyła do Strasburga na EASP General Meeting 2026, czyli największy europejski zjazd psychologii społecznej. Swoje badania prezentowali tam Michał Bilewicz, Dominik Puchała, Maciej Siemiątkowski, Maria Babińska i Theofilos Gkinopoulos.

🌄 W lipcu wróciliśmy na Dolny Śląsk. Na Festiwalu Góry Literatury Dominik Puchała poprowadził warsztaty wokół swoich badań dotyczących przejmowania języka i symboli.

🇬🇧 Z kolei Michał Bilewicz, Maciej Siemiątkowski i Alicja Kotowska przedstawili swoje badania na dorocznym zjeździe International Society of Political Psychology w Newcastle.

🇧🇪 Niemal w tym samym czasie Theofilos Gkinopoulos i Agnieszka Siry wystąpili na kongresie International Association for Cross-Cultural Psychology w Leuven.

Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami i Instytut Narutowicza był gościem programu „Niebezpieczne związki” w ...
16/07/2026

Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami i Instytut Narutowicza był gościem programu „Niebezpieczne związki” w tvp.info. W rozmowie mówił m.in. o braku odpowiedzialności polskich polityków i polityczek, którzy zamiast budować mosty, prześcigają się w pogłębianiu podziałów między Polakami a Ukraińcami.

Link do nagrania znajduje się w komentarzu poniżej. Zapraszamy do oglądania!

Centrum Doskonałości w Naukach Społecznych, Centrum Badań nad Uprzedzeniami i Wydział Psychologii UW zapraszają na semin...
26/06/2026

Centrum Doskonałości w Naukach Społecznych, Centrum Badań nad Uprzedzeniami i Wydział Psychologii UW zapraszają na seminarium, którego gościem będzie Minoru Karasawa z Nagoya University. Wygłosi on prezentację zatytułowaną „The Perception of Cultural Impurity and Symbolic Threat as Potential Sources of Anti-Immigrant Attitudes: A Case of »Culture Fusion« in Japan”.

Seminarium odbędzie się dzisiaj (26 czerwca) o godz. 13:15 w sali nr 3.25 na Wydziale Psychologii UW (Banacha 2D).

Więcej szczegółów na temat wystąpienia znaleźć można pod linkiem w komentarzu poniżej.

Czy zniekształcenia Holokaustu kształtują antysemickie postawy, czy raczej antysemityzm kształtuje pamięć o Holokauście?...
20/06/2026

Czy zniekształcenia Holokaustu kształtują antysemickie postawy, czy raczej antysemityzm kształtuje pamięć o Holokauście?

W „American Psychologist” ukazał się artykuł Marii Babińskiej, Jonasa Reesa i Michała Bilewicza: „Revisiting Secondary Antisemitism: Antisemitism as a Cause, Not a Consequence, of Ingroup-Serving Holocaust Distortions”.

Klasyczna koncepcja antysemityzmu wtórnego zakłada, że współczesny antysemityzm wyrasta ze zniekształceń pamięci o Zagładzie, a więc że to zniekształcony obraz przeszłości prowadzi do uprzedzeń. Autorka i autorzy artykułu postanowili jednak sprawdzić, czy zależność nie biegnie w odwrotną stronę, jak sugerują badania nad zbiorową pamięcią – czy to nie dzisiejsze nastawienie kształtuje obraz przeszłości.

W tym celu przeprowadzili badania podłużne na reprezentatywnych próbach Polaków i Niemców – dwóch narodów o odmiennej relacji wobec Holokaustu. Antysemityzm mierzono w trzech wymiarach (tradycyjnym, wtórnym i spiskowym), a służące grupie własnej zniekształcenie pamięci – prosząc respondentów i respondentki o oszacowanie, jak często ich rodacy przejawiali wobec Żydów reakcje moralne oraz niemoralne.

Okazało się, że Polacy postrzegają postawy swoich przodków znacznie korzystniej niż Niemcy, choć nawet Niemcy zawyżali skalę moralnych działań swojego narodu. Najważniejsze było jednak to, że zarówno w Polsce, jak i w Niemczech to antysemityzm przewidywał późniejsze zniekształcanie obrazu Holokaustu, a nie odwrotnie. Wyniki podważają zatem kluczowe założenie koncepcji antysemityzmu wtórnego. Zniekształcony obraz Zagłady wydaje się raczej przejawem antysemityzmu niż jego źródłem, a zbiorowa pamięć bywa przekształcana tak, by uzasadniać współczesne uprzedzenia. Przeciwdziałanie antysemityzmowi jest tym samym istotne nie tylko dla ochrony społeczności żydowskich, lecz także dla zachowania pamięci o Zagładzie.

Zachęcamy do lektury całego artykułu. Link znajduje się w komentarzu poniżej.

Z radością informujemy, że niedawno ukazał się numer specjalny flagowego czasopisma American Psychological Association „...
20/06/2026

Z radością informujemy, że niedawno ukazał się numer specjalny flagowego czasopisma American Psychological Association „American Psychologist” poświęcony psychologii antysemityzmu. Numer otwiera tekst Michała Bilewicza, Florette Cohen, Ayala Feinberga pt. „Antisemitism and Psychology: A Long-Overdue Reengagement”.

Autorzy przypominają w nim, że w pierwszej połowie XX wieku antysemityzm był jednym z najczęściej badanych tematów psychologii uprzedzeń, a z badań nad nim wyrosło wiele fundamentalnych nurtów współczesnej psychologii społecznej i politycznej – od koncepcji osobowości autorytarnej, przez prace nad agresją i myśleniem spiskowym, po badania nad stygmatyzacją i tożsamością społeczną. Nawet słynne badania Milgrama nad posłuszeństwem wobec autorytetu były motywowane chęcią zrozumienia antysemickiej przemocy okresu II wojny światowej.

Mimo to pod koniec XX wieku zainteresowanie tym tematem wyraźnie osłabło. Autorzy analizują przyczyny tej marginalizacji, w tym m.in. postrzeganie Żydów jako grupy wysokostatusowej czy traktowanie ich raczej jako wspólnoty religijnej niż etnicznej, a następnie pokazują, jak pole to odżyło w XXI wieku dzięki m.in. badaniom nad antysemityzmem wtórnym, mentalnością spiskową czy zagrożeniem międzygrupowym.

Zachęcamy do lektury całego wprowadzenia do numeru specjalnego. Link do niego znajduje się w komentarzu poniżej.

Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami był gościem w programie „Kontrapunkt” w tvp.info. Mówił on o pogłębian...
17/06/2026

Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami był gościem w programie „Kontrapunkt” w tvp.info. Mówił on o pogłębianiu się negatywnych postaw wobec migrantów i migrantek, w tym o coraz większej akceptacji przemocy, która objawia się m.in. samozwańczymi „patrolami obywatelskimi” na Dworcu Centralnym w Warszawie. Zapraszamy do oglądania. Link do materiału znajduje się w komentarzu poniżej.

Zakończył się kolejny wyjazd badawczy specjalizacji Social Research realizowanej na Wydział Psychologii UW. Tym razem ba...
14/06/2026

Zakończył się kolejny wyjazd badawczy specjalizacji Social Research realizowanej na Wydział Psychologii UW. Tym razem badania terenowe odbyły się w Lublinie. Studentki i studenci sprawdzali m.in. jak mieszkańcy i mieszkanki myślą o historii swojego miasta oraz jak wpływa na niech bliskość Państwowego Muzeum na Majdanku. Wykorzystali do tego sondaż zrealizowany techniką CAPI z elementami psychokartografii oraz wywiady częściowo ustrukturyzowane. Badania prowadzone były pod okiem dr. Mikołaja Winiewskiego oraz mgr. Dominika Puchały z Centrum Badań nad Uprzedzeniami.

Jesteśmy bardzo wdzięczni każdej studentce i każdemu studentowi z tegorocznej grupy. Podziękowania kierujemy także do zespołu Ośrodka Brama Grodzka (Grodzka Gate) oraz dr. Jana Kutnika z KUL za ugoszczenie nas.

🎊🎊🎊 Dziś na Zamku Królewskim na Wawelu wręczone zostały stypendia START Fundacja na rzecz Nauki Polskiej. Wśród nagrodzo...
13/06/2026

🎊🎊🎊 Dziś na Zamku Królewskim na Wawelu wręczone zostały stypendia START Fundacja na rzecz Nauki Polskiej. Wśród nagrodzonych znalazł się Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami, który odebrał wyróżnienie wspólnie z promotorem głównym rozprawy doktorskiej — prof. Michałem Bilewiczem. 🎊🎊🎊

Dzisiaj (12 czerwca) o godz. 20:15 w programie „Kłamstwo nie przejdzie” w tvp.info gościem-ekspertem będzie Dominik Puch...
12/06/2026

Dzisiaj (12 czerwca) o godz. 20:15 w programie „Kłamstwo nie przejdzie” w tvp.info gościem-ekspertem będzie Dominik Puchała z Centrum Badań nad Uprzedzeniami i Instytut Narutowicza. Rozmowa poświęcona będzie debacie na temat nadania imienia „bohaterów UPA” jednej z jednostek wojskowych w Ukrainie.

Fot. Łukasz Saturczak

Adres

Banacha 2D
Warszawa
02-097

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Centrum Badań nad Uprzedzeniami umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Centrum Badań nad Uprzedzeniami:

Skróty

Udostępnij