18/09/2025
Dziś w naszym cotygodniowym cyklu , który współtworzymy z Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA czas na opowieść o kolejnej z angielskich fabryk, eksponaty z której możecie Państwo podziwiać na naszej wystawie stałej w sali europejskiej. W Wałbrzych Moje Miasto trwa Rok Wałbrzyskiej Porcelany.
🫖 Rodzina Ridgway - dynastia wśród wytwórców ceramiki Staffordshire
Rodzina Ridgway była jedną z najważniejszych dynastii zajmujących się produkcją ceramiki w Staffordshire, działającą przez wiele pokoleń - od lat 90. XVIII wieku aż do końca XX wieku. W czasach swojej największej świetności, w połowie XIX wieku, istniało kilka różnych zakładów ceramicznych prowadzonych przez różne gałęzie rodziny.
Większość ich wyrobów stanowił fajans (earthenware), często jednak bardzo wysokiej jakości. Produkowano także stoneware (kamionkę) oraz porcelanę kostną (bone china). Wiele starszych egzemplarzy nie posiada znaków wytwórcy, co sprawia, że ich identyfikacja jest dziś trudna lub wręcz niemożliwa.
Typowo dla Staffordshire, firmy - początkowo zakładane jako spółki partnerskie - często zmieniały swoje oficjalne nazwy i używały różnych nazw handlowych, dlatego też istnieje wiele różnych oznaczeń i nazw związanych z rodziną Ridgway.
🎨 Szeroka gama produktów
Różne firmy związane z Ridgways produkowały ogromną gamę wyrobów, dostosowując się do zmieniającego się zapotrzebowania rynku. Generalnie kierowano ofertę do średniego i wyższego segmentu rynku, unikając tanich, masowych wyrobów.
Podobnie jak inne fabryki, Ridgways produkowali wysokiej jakości ceramikę glinianą z bogato zdobionymi nadrukami transferowymi, głównie w trwałej, kobaltowoniebieskiej dekoracji podszkliwnej. Duża część tej produkcji trafiała na rynek amerykański i była ozdabiana krajobrazami oraz motywami narodowymi - np. seria „Beauties of America” z ok. 1820 roku.
🏰 Porcelana i bone china od 1808 roku
Od roku 1808 rozpoczęto produkcję porcelany, czyli bone china (porcelana kostna), w ogromnym wyborze wzorów - do dziś zachowało się wiele książek z tymi wzorami. Styl dekoracji był typowy dla epoki: kwiaty, pejzaże, neoklasycyzm i wpływy chińskie, określane czasem jako „angielsko-orientalne”.
Wzorowano się na wyrobach takich jak jasperware Wedgwooda, odtwarzając ten efekt w szkliwionej porcelanie. Duża część porcelany była dekorowana nadrukiem transferowym, a także ręcznie malowana.
Według Grove’a, stylistyka Ridgways była inspirowana m.in. przez Rockingham, Spode i Worcester.
🧱 Kamionka i produkcja użytkowa
W późniejszych latach firmy rodzinne utrzymywały swoją pozycję rynkową, choć projektowo nie wychylały się poza bezpieczne trendy. Firma Ridgway & Abington (1835–1860, Church Works, Hanley - część grupy Williama Ridgwaya) produkowała głównie kamionkowe dzbanki z reliefowym zdobieniem, choć podobne wytwory tworzyły też inne odnogi rodziny.
Od lat 50. XX wieku Ridgways wypuścili linię “Homemaker” - tanią zastawę stołową, która wprowadziła nowoczesne wzornictwo do masowego rynku. Początkowo była dostępna wyłącznie w sieci Woolworths.
📜 Historia - początki dynastii
Pierwsze pokolenie to Job Ridgway (1759–1813) i jego starszy brat George (ok. 1758–1823). Wspólnie założyli fabrykę w Hanley w 1794 roku, wraz ze wspólnikiem W. Smithem (zmarłym w 1798). Job miał doświadczenie w garncarstwie - we wspomnieniach pisał, że ich ojciec Ralph z Great Chell „wybudował zakład garncarski, ale przez lekkomyślność i rozrzutność popadł w tarapaty i musiał utrzymywać dziesięcioro dzieci, pracując fizycznie”.
Job i jego synowie byli gorliwymi metodystami. Bracia rozdzielili spółkę ok. 1800 roku, by umożliwić swoim synom wejście do interesu. George i jego syn działali do co najmniej 1815 roku, choć o ich działalności wiadomo niewiele.
Job miał dwóch synów – Johna i Williama – którzy okazali się bardzo skutecznymi przedsiębiorcami. Po rozstaniu z bratem, Job założył nową fabrykę w Shelton (obecnie część Stoke-on-Trent), zwaną Cauldon Place Works, która rozpoczęła produkcję w 1802 roku i przez dekady pozostała główną siedzibą rodzinnej firmy.
W 1808 roku Job przekazał synom udziały w firmie (firma przekształciła się w “Ridgway & Sons”) i rozpoczął produkcję porcelany. Po jego śmierci w 1814 roku, firma zaczęła działać pod nazwą “John and William Ridgway” lub skrótem “J. & W. Ridgway”.
👑 Królewscy ceramicy i ekspansja do USA
W roku 1830 bracia postanowili się rozdzielić. John pozostał w Cauldon Place, William przejął Bell Works, wcześniej prowadzony przez ich wuja George’a.
Produkty Johna były wyjątkowo wysokiej jakości – został nawet mianowany „Królewskim ceramikiem” (Royal Potter) królowej Wiktorii po Wielkiej Wystawie w 1851 roku. Dzięki temu mógł używać herbu królewskiego na swoich produktach.
William skupił się na rynku średniego segmentu i wytwarzał ogromne ilości ceramiki na eksport do Ameryki. W latach 40. XIX wieku planował nawet otwarcie fabryki w Kentucky razem ze swoim agentem z Nowego Jorku - Charlesem Cartlidge’em, który ostatecznie założył zakład z amerykańskimi wspólnikami.
W 1848 roku William zbankrutował, choć Bell Works pozostał w rodzinie.
👨👦👦 Kolejne pokolenia i nowoczesność
Syn Williama, Edward John Ridgway (1814–1896), był bardzo aktywny, a jego dwóch synów kontynuowało działalność w XX wieku. Siostra Edwarda, Emma, poślubiła Francisa Morleya (zm. 1883) – jego nazwisko również pojawia się w nazwach firm związanych z Ridgwayami.
Słowo „Cauldon” stało się rozpoznawalną marką – np. Cauldon Ware oznaczało wczesne wyroby transferowe, z których wiele trafiało na rynek amerykański.
🤝 Fuzje i koniec niezależności
W latach 40. XX wieku firma Ridgway połączyła się z Booths & Colclough China Company, a w 1972 roku stała się częścią Royal Doulton, kończąc długą historię jako niezależny producent.
