Przeszłość Przyszłości. Muzeum Książąt Czartoryskich

  • Home
  • Przeszłość Przyszłości. Muzeum Książąt Czartoryskich

Przeszłość Przyszłości. Muzeum Książąt Czartoryskich Fanpage projektu "Przeszłość Przyszłości - remont i wyposażenie Muzeum Książąt Czartoryskich

Przed nami kolejny wykład z cyklu Akademia Bronioznawcy - Maciej Sztuka, „Czy na sali jest lekarz?” 🧑‍⚕️🤔Zamachy, które...
12/12/2025

Przed nami kolejny wykład z cyklu Akademia Bronioznawcy - Maciej Sztuka, „Czy na sali jest lekarz?” 🧑‍⚕️🤔

Zamachy, które wpłynęły na bieg historii: na Juliusza Cezara, Abrahama Lincolna, arcyksięcia Fryderyka i księżnę Zofię, prezydenta Kennedy’ego, Jana Pawła II... by wymienić zaledwie te najsłynniejsze. Lekarz był zawsze w pobliżu...

Czy gdyby leczenie potoczyło się inaczej, świat byłby inny? Czy urazy jakich doznały ofiary można było zaopatrzyć inaczej? Czy broń użyta przez zamachowca spełniła, i w jaki sposób, swoje zadanie? Autor, poruszający się na pograniczu bronioznawstwa i medycyny, przedstawi efekty działania różnego rodzaju broni używanej w zamachach, jak również zaprezentuje artefakty „ilustrujące” temat spotkania.

Maciej Sztuka – neurochirurg urazowy, lekarz medycyny ratunkowej. Od dwudziestu lat zajmuje się uzbrojeniem i szermierką historyczną oraz historią medycyny w zakresie działań medycznych w warunkach bojowych. Członek grup rekonstrukcyjnych i uczestnik inscenizacji historycznych, ciężkozbrojny Chorągwi Miasta Braniewo.

🗓️17.12.2025
📍MNK Muzeum Czartoryskich
🕰️18:00

Zapraszamy! ✨

"Romeo i Julia" w MNK Muzeum Czartoryskich w 6. rocznicę ponownego otwarcia muzeum!✨🤩„Romeo i Julia" to spektakl taneczn...
10/12/2025

"Romeo i Julia" w MNK Muzeum Czartoryskich w 6. rocznicę ponownego otwarcia muzeum!✨🤩

„Romeo i Julia" to spektakl taneczny w wykonaniu Teatru Tańca Terpsychora, który powstał z inspiracji wczesnorenesansowymi tańcami pochodzącymi z historycznych źródeł tj. traktatów tanecznych spisanych przez ówczesnych włoskich mistrzów tańca takich jak Guglielmo Ebreo da Pesaro. Dlatego też akcja toczy się pod koniec XV wieku. To również czas kiedy Mistrz Leonardo pracował nad jednym ze swoich dzieł - Damą z Gronostajem.🎭

👗Kostiumy, zaprojektowane i wykonane przez dr Marię Molendę w pracowni Fundacji Nomina Rosae również nawiązują do tego okresu i są barwną ilustracją tamtych czasów.

💃Taniec, muzyka i kostium łączą się ze sobą tworząc spójne widowisko świetnie oddając ducha epoki.

🗓️19.12.2025 – PIĄTEK
🕰️19.00
📍MNK Muzeum Czartoryskich
⏳Czas trwania spektaklu: około 50 minut, jeden akt, bez przerw.
🎟️bilety: 30 zł, bilety.mnk.pl

Zapraszamy na taneczną opowieść o miłości słynnej pary kochanków! 🔥

Teatr Tańca Terpsychora

________
📸Paweł Cegielski

Na kolejny i ostatni w tym roku wykład z cyklu "Z Czartoryskimi przez lata" - "Zwykli i niezwykli ludzie Czartoryskich –...
05/12/2025

Na kolejny i ostatni w tym roku wykład z cyklu "Z Czartoryskimi przez lata" - "Zwykli i niezwykli ludzie Czartoryskich – kilka biografii XVIII-XX w." zapraszamy już za tydzień!✨

W bogatej historii rodu Czartoryskich i ich dzieł w zakresie kultury, sztuki (Muzeum, Biblioteka) oraz spraw gospodarczych, w tym funkcjonowania rezydencji i dóbr w Rzeczypospolitej na uwagę zasługuje w każdym pokoleniu umiejętność organizowania ludzi wokół tej działalności. Odpowiednio dobrany i zaufany personel przy sprawnie działającym systemie patronatu zapewnił Czartoryskim osiągnięcie sukcesu i należne miejsce w dziejach Polski. Wykład ma zilustrować powyższą tezę na przykładzie biografii ważnych osób w historii Rodu.

👤Janusz Nowak
🗓️12 grudnia
📍MNK Muzeum Czartoryskich
🕰️18:00

Do zobaczenia!

📣Wystawa "Pomiędzy kartami. Rozmaitości w zbiorach Biblioteki Książąt Czartoryskich" zostanie przedłużona do 12 kwietnia...
28/11/2025

📣Wystawa "Pomiędzy kartami. Rozmaitości w zbiorach Biblioteki Książąt Czartoryskich" zostanie przedłużona do 12 kwietnia! ✨

▪️Biblioteczna kolekcja książąt Czartoryskich wyróżnia się bogactwem i różnorodnością. Tworzą ją zespoły unikatowych rękopisów oraz niezwykły księgozbiór druków od średniowiecza po współczesność. Ich wyjątkowość wzrasta, gdy pomiędzy kartami książek i dokumentów – szczególnie tych należących niegdyś do przedstawicieli rodziny Czartoryskich – odnajdujemy przedmioty o różnej proweniencji i przeznaczeniu. Możemy je określić jako „rozmaitości”, wśród których nie brak swoistych osobliwości (ciekawości – łac. curiositas).

▪️Ich przykłady zaprezentowano na wystawie w dziewięciu grupach tematycznych, takich jak materiały genealogiczne, dokumenty osobiste, dewocjonalia, pamiątki sentymentalne, funeralia, bilety wizytowe, zaproszenia i telegramy, fotografie oraz zaskakujące swą formą i zawartością książki. Z każdym prezentowanym przedmiotem związana jest określona osoba i jej historia, a przywołanie choćby niektórych z nich uświadamia, jakie znaczenie i wartość miały te artefakty dla ich dawnych właścicieli.

👤Kuratorka: dr Iwona Długoń
🗓️15.07.2025-12.04.2026
📍MNK Muzeum Czartoryskich

Zapraszamy!

________
Pióro dołączone do wiersza C.K. Norwida Bronisławowi Z. z piórem, 1879, MNK, BCzart, rkps 6919

Produkcja szkła z Mu­rano lub inaczej szkła weneckiego rozwijała się od średnio­wiecza – kształtując swój wyjątkowy char...
27/11/2025

Produkcja szkła z Mu­rano lub inaczej szkła weneckiego rozwijała się od średnio­wiecza – kształtując swój wyjątkowy charakter już w XIII wieku, kiedy przez Bizancjum docierały do Wenecji wpływy syryjskie. Wtedy to władze Republiki Wenec­kiej w obawie przed pożarami przeniosły wszystkie warsztaty szklarskie na wysepkę niedaleko miasta. Zgrupo­wanie pracowni szkła w jednym miejscu pozwoliło na szybki wzrost produkcji i rozwój nowych technik wy­twarzania i formowania masy szklanej. Na początku cechowała ją przejrzystość, w miarę rozwoju hut podstawową cechą charakteryzującą szkło weneckie było bogactwo kolorów – uzyskiwane głównie dzięki dodawaniu do masy szklanej m.in. różnych związków metali ciężkich.

W okresie początkowym wytwarzano głównie szklane płytki mozaikowe, flasze apteczne i retorty (okrągłe naczynia szklane z długą szyjką pełniącą funkcję chłodnicy, używane niegdyś w laboratoriach do destylacji) dla alchemików, potem zaś, zwłaszcza w epoce renesansu, szkła luksusowe do ozdoby wnętrz i stołu podczas uczt: czary, kielichy, na­lewki, puchary, misy, flakony, wazony, ampułki czy kubki. Szkło z Murano było eksportowane na tereny całej Europy, przy czym do samej Wenecji nie można było importować żadnych obcych wyrobów, ponadto sami rzemieślnicy nie mogli opuszczać Republiki. System cechowy i struktura organizacyjna weneckich warsztatów szklarskich przetrwały aż do roku 1806, z czasem jednak tracąc swoją renomę i wpływy europejskie.

✍️Natalia Koziara

_________
◾️Wazon, XV-XVIII wiek

W grupie licznych w zbiorach Czartoryskich miniatur znajduje się datowany na XVII wiek, wpisany w owal wizerunek – wedłu...
19/11/2025

W grupie licznych w zbiorach Czartoryskich miniatur znajduje się datowany na XVII wiek, wpisany w owal wizerunek – według tradycji muzealnej i umieszczonego na malowidle napisu – przyjęty za podobiznę Mikołaja Kopernika. Pewne wątpliwości budzi jednak przede wszystkim ubiór astronoma o młodzieńczych, stosunkowo sumarycznie opracowanych rysach twarzy – charakterystyczny dla siedemnastowiecznego mieszczaństwa północnoeuropejskiego. ✨

◾️Do najstarszych zachowanych portretów Kopernika należą wizerunki autorstwa Tobiasa Stimmera. Pierwszy z nich jest elementem dekoracyjnym zegara astronomicznego w katedrze w Strasburgu. Malowidło wzbogacono inskrypcją informującą, iż wizerunek astronoma to kopia oparta na jego autoportrecie, który powstał prawdopodobnie w latach 1503–1509 (obecnie zaginiony). Stimmer jest także autorem drzeworytu ukazującego Kopernika – w Icones wydanym w 1578 roku oraz podobizny na epitafium znajdującym się w toruńskiej katedrze Świętojańskiej, datowanym na rok 1580. Wspomniane wizerunki stanowią ważny punkt odniesienia w kontekście ikonografii astronoma zarówno w zakresie cech fizjonomicznych odkrywcy (rysy twarzy, długość i ułożenie włosów), ale także w aspekcie kostiumologicznym.

✍️Paulina Chełmecka

_______
Portret Mikołaja Kopernika (1473–1543), 1 połowa XVII wieku

Już w najbliższy piątek będziecie mogli wziąć udział w kolejnym wykładzie z cyklu „Z Czartoryskimi przez lata” - „Neapol...
03/11/2025

Już w najbliższy piątek będziecie mogli wziąć udział w kolejnym wykładzie z cyklu „Z Czartoryskimi przez lata” - „Neapolitański brewiarz z ok. 1465 roku w zbiorach Biblioteki Książąt Czartoryskich w Krakowie”!

Wykład będzie koncentrował się na stylu, ikonografii i historii bogato iluminowanego Brewiarza w Bibliotece Książąt Czartoryskich w Krakowie (Ms. Czart. 1211 IV), który powstał ok. 1465 roku w warsztacie Coli Rapicano, pracującego dla rodziny królewskiej Aragonów w Neapolu. Dekoracja malarska zostanie przedstawiona w kontekście burzliwej historii i wydarzeń politycznych w Neapolu w drugiej połowie XV wieku, które miały wpływ na niezwykły program miniatur zdobiących kodeks.

👩‍🏫Prowadzenie: Dr Justyna Łuczyńska-Bystrowska

🗓️7 listopada
🕰️18:00
📍MNK Muzeum Czartoryskich

Zapraszamy! ✨

Już w najbliższą środę odbędzie się pierwszy w tym sezonie wykład z cyklu "Akademia bronioznawcy", który wygłosi Leszek...
23/10/2025

Już w najbliższą środę odbędzie się pierwszy w tym sezonie wykład z cyklu "Akademia bronioznawcy", który wygłosi Leszek Zakrzewski! ⚔️

🔹Podczas wykładu zostanie omówiony zarys dziejów powstania i konstrukcji austro-węgierskich pociągów pancernych, począwszy od roku 1914, z uwzględnieniem wkładu Warsztatów Kolei w Nowym Sączu w budowę i naprawę tego typu jednostek, a po odzyskaniu niepodległości rolę Warsztatów w budowie parowozów i wagonów pancernych dla Wojska Polskiego.

👨‍🏫Leszek Zakrzewski – urodzony w Krakowie, absolwent Politechniki Krakowskiej, historyk z zamiłowania, prezes nowosądeckiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego (od 2004) [zob. http://pth.nowysacz.mnet.pl/]. Jego pasje to historia Sądecczyzny, kolejnictwo i górskie wędrówki. Był członkiem Katolickiego Stowarzyszenia Civitas Christiana (2000–2016), tam sekretarzem Zarządu Oddziału w Nowym Sączu (2001–2013), członkiem Zarządu Oddziału Małopolskiego w Krakowie (2003–2007) i redakcji „Almanachu Sądeckiego” (2004–2015). Członek Rady Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu (2008–2012) i Komitetu Redakcyjnego „Rocznika Sądeckiego” (2007–2016). Począwszy od 1998 r. napisał ponad 320 artykułów dotyczących m.in. historii ulic w mieście, dziejów kolei na Sądecczyźnie, biogramów osób zasłużonych, tematyki patriotycznej i tożsamościowej. Jest autorem koncepcji i współinicjatorem tablicy poświęconej więźniom nowosądeckiego więzienia w latach 1939–1954 (2022). Ponadto, od 2017 r. jest członkiem Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciw Narodowi Polskiemu w Krakowie I kadencji; członkiem Rady Muzeum przy Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie (2022); oraz członkiem Rady Muzeum Ziemi Sądeckiej (2025).

🗓️29 października
📍MNK Muzeum Czartoryskich
🕰️18:00
ℹ️Wstęp wolny

Zapraszamy! 😃

Po śmierci Fryderyka Chopina (1810–1849) Jean-Baptiste Auguste Clésinger (1814–1883) wykonał dwa negatywy maski pośmiert...
15/10/2025

Po śmierci Fryderyka Chopina (1810–1849) Jean-Baptiste Auguste Clésinger (1814–1883) wykonał dwa negatywy maski pośmiertnej kompozytora, które stały się wzorem dla późniejszych odlewów pozytywowych. Pierwszy, wykonany wkrótce po zgonie artysty, był częściowo nieudany i pozostał w posiadaniu rzeźbiarza, a następnie znalazł się w zbiorach Adama Mickiewicza i jego spadkobierców. Drugi negatyw został zdjęty już po zabalsamowaniu zwłok. W 1922 roku przekazała go Muzeum Narodowemu w Warszawie Maria Ciechomska, wnuczka Ludwiki Jędrzejewiczowej. Niestety, negatyw ten uległ zniszczeniu podczas II wojny światowej.

◾️Na podstawie drugiego negatywu artysta wykonał cztery odlewy (pozytywy): dla Miss Stirling (obecnie w zbiorach Royal Manchester College of Music), dla Marceliny Czartoryskiej – od 1881 roku w Muzeum Czartoryskich, oraz dwa egzemplarze, które obecnie należą do Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu i Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie.

◾️Maska ze zbiorów Muzeum Książąt Czartoryskich u dołu zawiera inskrypcję z dedykacją dla księżnej Marceliny Czartoryskiej. Monogram „LJ” na końcu inskrypcji wskazuje, że księżna otrzymała odlew maski prawdopodobnie od siostry kompozytora, Ludwiki Jędrzejewiczowej.

◾️Księżna Marcelina Czartoryska z Radziwiłłów (1817–1894) była polską pianistką, uczennicą i przyjaciółką Fryderyka Chopina, znaną z mistrzowskich interpretacji jego utworów. W młodości kształciła się w Wiedniu u Carla Czernego, a następnie prowadziła w Paryżu salon artystyczny w kręgu Hôtel Lambert, skupiający polską emigrację i europejskich muzyków. Po śmierci Chopina gromadziła i chroniła pamiątki po kompozytorze, które w 1881 roku przekazała do Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Od lat 60. XIX wieku mieszkała w Krakowie, gdzie organizowała koncerty dobroczynne i wspierała rozwój życia muzycznego, m.in. jako protektorka Towarzystwa Muzycznego i inicjatorka utworzenia Konserwatorium.

⬛️Auguste Jean-Baptiste Clésinger, Maska pośmiertna Fryderyka Chopina, między 1849-1850

Waza ta stanowi część serwisu należącego do Johanna Christiana Hennicke (1681-1752), wpływowego ministra w rządzie hrabi...
08/10/2025

Waza ta stanowi część serwisu należącego do Johanna Christiana Hennicke (1681-1752), wpływowego ministra w rządzie hrabiego Brühla. Od roku 1739 Hennicke był także wicedyrektorem manufaktury porcelany w Miśni. Świadczy o tym umieszczony na brzuścu oraz pokrywie wazy herb rodziny von Hennicke, przedstawiający wspiętego na tylnych łapach lwa na czarnym tle. ✨

◾️Dość skromna dekoracja figuralna i ornamentalna naniesiona na śnieżnobiałe podłoże wpisuje się w XVIII-wieczny trend zdobienia wyrobów rzemiosła artystycznego motywami pochodzącymi ze sztuki Dalekiego Wschodu - przede wszystkim Chin, Japonii, ale także Indii. W przypadku wazy ornament przedstawiony na jej powierzchni nosi nazwę indianische Blumen - kwiatów indyjskich. Oszczędność dekoracji malarskiej i duża, pozostawiona bez wybarwienia powierzchnia, a także przedstawienie fragmentu krajobrazu wraz ze sztafażem architektonicznym sprawia, że wazę zakwalifikować można jako reprezentację japońskiego stylu Kakiemon w ceramice europejskiej.

◾️Elementy tego serwisu rozproszone są w muzeach na całym świecie - dwa elementy - waza oraz pasująca do niej patera znajdują się w kolekcji Muzeum XX. Czartoryskich. Część wyposażenia funkcjonuje także na rynku antykwarycznym.

✍️Elżbieta Musialik

💍💍💍Pierścień złożony jest ze złotej obrączki, na której szczycie umieszczono owalny medalion – w tak przygotowane „oczko...
21/09/2025

💍💍💍

Pierścień złożony jest ze złotej obrączki, na której szczycie umieszczono owalny medalion – w tak przygotowane „oczko” wmontowana jest niewielka miniatura z wizerunkiem popiersia Adama Kazimierza Joachima ks. Czartoryskiego na Klewaniu i Żukowie herbu Pogoń Litewska. Książę był wielkim patriotą, w latach 1788–1792 był posłem na Sejm Czteroletni z województwa lubelskiego i gorącym orędownikiem wprowadzenia Konstytucji 3 maja. W 1791 roku był jednym z założycieli Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej. Miniatura jest malowana bardzo starannie, z dbałością o szczegóły. Książę uwieczniony został w mundurze Szkoły Rycerskiej, której komendantem został w 1768 roku. Na portrecie ma przewieszoną wstęgę orderu Orła Białego, którym został odznaczony w roku 1764.

◻️Miniatury takie zazwyczaj malowano gwaszem na kościanej plakietce. Pierścienie z portretami znanych osób pełniły funkcję propagandową i informacyjną, rozdawane były zwolennikom i „klienteli” magnatów. Pierścienie z miniaturowymi portretami były też noszone jako wyraz sympatii lub cenna pamiątka.

◻️Co ważne, pierścionek jest pamiątką rodzinną. Trafił do zbiorów za pośrednictwem Elżbiety Marii Teresy Czartoryskiej, córki Adama Jerzego Czartoryskiego (i Anny Zofii Sapieha-Kodeńskiej herbu Lis), a wnuczki Adama Kazimierza oraz siostry Witolda i Władysława Czartoryskich oraz Izabelli Elżbiety Czartoryskiej primo voto Działyńskiej.

◻️Pierścień z portretem Adama Kazimierza ks. Czartoryskiego, około 1790

Wątek młodej, niemal nagiej dziewczyny o lekko przechylonej sylwetce, charakteryzującej się smukłymi proporcjami, został...
20/08/2025

Wątek młodej, niemal nagiej dziewczyny o lekko przechylonej sylwetce, charakteryzującej się smukłymi proporcjami, został zaczerpnięty z namalowanego w 1725 roku obrazu François Lemoyne'a Kąpiąca się, w którym tytułowa postać w asyście służącej sprawdza lekko wysuniętą stopą temperaturę wody w strumieniu. Ów malarski kobiecy akt stał się inspiracją dla przechowywanej w Luwrze marmurowej rzeźby autorstwa Étienne'a Maurice'a Falconeta (1716–1791) z 1757 roku, której z kolei kompozycyjnym powtórzeniem jest brązowy odlew w zbiorach Czartoryskich.

Pełna wdzięku i lekkości poza, płynność linii oraz wysmuklone proporcje ciała wraz ze stosunkowo niewielką głową, charakteryzującą się antycznym upięciem włosów, noszą znamiona twórczości Falconeta – francuskiego rzeźbiarza, członka Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby w Paryżu (od 1757), działającego pod patronatem pani de Pompadour (1721–1764) oraz kierującego manufakturą porcelany w Sèvres. Bliska mu była zarówno stylowa lekkość rokokowych figurek z porcelany, jak i klasycyzujące wyważenie proporcji okazałych kompozycji rzeźbiarskich wykonywanych z marmuru i brązu, prezentujących wątki alegoryczne i mitologiczne.

✍️Paulina Chełmecka
▪️Kobieta wchodząca do kąpieli, 2. połowa XVIII w.

Address


Opening Hours

Tuesday 10:00 - 19:00
Wednesday 10:00 - 18:00
Thursday 10:00 - 18:00
Friday 10:00 - 19:00
Saturday 10:00 - 19:00
Sunday 10:00 - 16:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Przeszłość Przyszłości. Muzeum Książąt Czartoryskich posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Museum

Send a message to Przeszłość Przyszłości. Muzeum Książąt Czartoryskich:

Shortcuts

  • Want your museum to be the top-listed Museum?

Share