18/09/2026
Nowy Brusiek - i dawny most na Małej Panwi
Autor: Bartek Zbączyniak
Dzisiaj nietypowo, bo przyrodniczo, ale oczywiście nie do końca:) W ubiegłym tygodniu wraz z Sebastian Ziółek pozazdrościliśmy trochę panu Czesław Tyrol jego pięknych zdjęć z doliny Małej Panwi i wybraliśmy się rowerami z Lublińca do Bruśka, a konkretnie do Nowego Bruśka w poszukiwaniu drewnianego mostu, który rankiem 1 września 1939r. wysadził kierownik Placówki Straży Granicznej w Bruśku - przodownik Jan Lasończyk. I... bardzo się ucieszyliśmy gdy miejsce to znaleźliśmy. Niestety z mostu nic nie zostało, jednak uformowanie brzegu po obu stronach na taką przeprawę wskazuje - dodatkowo jest bardzo urokliwe.
Jak można przeczytać w książce pana Józefa Tyrola "Życie nadrzeczne Mała Panew, Liswarta, Brynica" na początku XIX wieku w tej okolicy stanął zakład hutniczy. Wtedy też na mapach pojawił się Alt Bruschiek - czyli dotychczasowy Brusiek i Neu Bruschiek (znajdujący się właśnie w tej okolicy). Droga biegnąca przez ten most - w odróżnieniu od drogi bruśkowej - biegła nieco bardziej na zachód - przecinając drogę z Lublińca na Tworóg wprost do Kotów. Most często się przydawał jako alternatywny dla głównego, gdy ten był w remoncie, lub rozbudowie o czym świadczą wpisy w lokalnej gazecie z 1856r. i 1874r. Jak podają statystyki z 1872r. w Nowym Bruśku stały 4 domy jednorodzinne zamieszkane przez 44 osoby - dla porównania w Bruśku domów było wówczas 17 a mieszkańców 191 przy czym do gminy należał jeszcze Krywałd z 4 domami i 90 pracownikami leśnymi.
Być może - tak wskazuje informacja z gazety z 1872r. w okolicy mostu znajdował się piec świeżarski czyli fryszerka.
Dzisiaj niedaleko dawnego mostu stoi - także dawna - ale chyba powojenna gajówka i kilka pięknych dębów. Może kiedyś uda nam się przedostać na drugą stronę i spróbować odnaleźć dawną drogą na Koty. Do zdjęć dołączam także mapę z zaznaczonym mostem oraz nasze wspólne zdjęcie z Sebastianem - jednak wykonane nie przy moście - tylko troszkę wcześniej na Krywałdzie:)
