Pentoda - radiotechnika z dawnych lat

13/06/2026

Dziś jesteśmy w Przeczy. Bierzemy udział w III Spotkaniu Sympatyków i Kolekcjonerów Dawnej Techniki Radiowej i Lampowej. Serdecznie zapraszamy do naszego stoiska, chętnie porozmawiamy i podzielimy się naszą wiedzą.

06/06/2026

Jakiś czas temu pisaliśmy o bardzo podobnym odbiorniku Concerton V33 — dziś przyszedł czas na kolejny model szwedzkiej firmy Stern & Stern ze Sztokholmu, czyli Concerton L33 z 1930 roku.

To radio doskonale pokazuje, jak wyglądały odbiorniki na początku lat 30. Były to jeszcze masywne, drewniane konstrukcje, które miały nie tylko odbierać audycje radiowe, ale również stanowić elegancki element wyposażenia domu.

Concerton L33 był odbiornikiem reakcyjnym typu TRF i pracował na falach średnich. Konstrukcja wykorzystywała trzy lampy elektronowe — RE074 oraz RE114. Wbudowany głośnik o średnicy około 28 cm zapewniał całkiem dobre brzmienie jak na możliwości epoki.

Ciekawostką jest możliwość podłączenia gramofonu, co w tamtych latach było rozwiązaniem bardzo nowoczesnym. Sam odbiornik miał wymiary około 36 × 36 × 30 cm i ważył blisko 9 kilogramów.

Dziś takie radio pozostaje ciekawym świadectwem rozwoju europejskiej radiotechniki okresu międzywojennego i przypomina, jak szybko rozwijała się technika radiowa w pierwszych dekadach XX wieku.
---
Stowarzyszenie Pentoda – radiotechnika z dawnych lat
📻 Ocalamy historię radioodbiorników i dzielimy się pasją do dawnej techniki lampowej

🌐 Strona internetowa: www.pentoda.pl
📹 YouTube: youtube.com/
📷 Instagram: .radio
💗 Wesprzyj nas na Zrzutka.pl: zrzutka.pl/dt8muv.

30/05/2026

Scaniavox Amigo G-1149 – mały podróżny odbiornik z wielkim urokiem

W latach 50. radio zaczęło towarzyszyć ludziom nie tylko w domu, ale również w podróży. Jednym z ciekawszych przykładów skandynawskiej myśli technicznej był właśnie model Amigo G-1149 produkowany przez szwedzką firmę Scaniavox i sprzedawany pod marką Smith Radio. Charakterystyczna skórzana obudowa z paskiem do noszenia sprawiała, że radio przypominało elegancką walizkę podróżną.

Odbiornik był zasilany bateryjnie i wykorzystywał zestaw miniaturowych lamp: 3V4, 1C2, 1T4 oraz 1S5T. Dzięki temu radio mogło pracować z dala od sieci elektrycznej, co w tamtym okresie było ogromną zaletą dla podróżników i mieszkańców terenów bez łatwego dostępu do prądu.

Obudowę wykonano w formie kompaktowej walizki pokrytej materiałem imitującym skórę. Wbudowana antena znajdowała się w pokrywie odbiornika, a całość zaprojektowano z myślą o mobilności i wygodzie użytkowania. Charakterystyczna skala była uproszczona – zamiast pełnych oznaczeń częstotliwości stosowano podziałkę oraz nazwy stacji radiowych.

Amigo G-1149 odbierał fale długie i średnie, co pozwalało słuchać zarówno lokalnych rozgłośni, jak i bardziej odległych stacji radiowych. Mimo niewielkich rozmiarów był pełnoprawnym lampowym odbiornikiem przenośnym, reprezentującym ciekawy etap rozwoju radiotechniki użytkowej.

Dziś model ten jest stosunkowo rzadko spotykany poza Skandynawią i stanowi interesujący eksponat dla kolekcjonerów przenośnych odbiorników lampowych.
---
Stowarzyszenie Pentoda – radiotechnika z dawnych lat
📻 Ocalamy historię radioodbiorników i dzielimy się pasją do dawnej techniki lampowej

🌐 Strona internetowa: www.pentoda.pl
📹 YouTube: youtube.com/
📷 Instagram: .radio
💗 Wesprzyj nas na Zrzutka.pl: zrzutka.pl/dt8muv

25/05/2026

23/05/2026

Pod koniec lat 40. domowa rozrywka coraz częściej łączyła radioodbiornik z gramofonem w jednej eleganckiej obudowie. Jednym z takich urządzeń była szwedzka Radiola Duett 1506V produkowana przez firmę SR, Svenska Radioaktiebolaget w Sztokholmie. Model ten pojawił się około 1949 roku i stanowił przykład praktycznego „centrum muzycznego” swoich czasów.

Radio wykorzystuje 5 lamp elektronowych: ECH42, 6BA6, 6AT6, EL41 oraz AZ41. Układ pracuje jako superheterodyna o częstotliwości pośredniej 452 kHz. Odbiornik umożliwiał odbiór fal długich, średnich oraz krótkich.

Obudowę wykonano z drewna, a całość utrzymano w charakterystycznym dla końca lat 40. stylu skandynawskim – prostym, ale eleganckim. W górnej części umieszczono gramofon Garrard przystosowany do odtwarzania płyt 78 obr./min przy użyciu stalowej igły. Radio wyposażono w elektrodynamiczny głośnik o średnicy około 12 cm.

⚙️ Radiola Duett 1506V była urządzeniem typu „radiogramofon”, łączącym funkcję odbiornika radiowego i gramofonu w jednej konstrukcji. Dzięki temu użytkownik mógł zarówno słuchać audycji radiowych, jak i odtwarzać własne płyty bez potrzeby posiadania oddzielnych urządzeń. Moc wyjściowa wynosiła około 2–2,5 W.
Wymiary urządzenia to około 35 × 24 × 31 cm, a jego masa wynosiła około 9 kg. Model był zasilany prądem przemiennym i przystosowany do różnych napięć sieciowych, co ułatwiało jego eksport na zagraniczne rynki.
---
Stowarzyszenie Pentoda – radiotechnika z dawnych lat
📻 Ocalamy historię radioodbiorników i dzielimy się pasją do dawnej techniki lampowej

🌐 Strona internetowa: www.pentoda.pl
📹 YouTube: youtube.com/
📷 Instagram: .radio
💗 Wesprzyj nas na Zrzutka.pl: zrzutka.pl/dt8mu

16/05/2026

Model Concerton V33 to niezwykle ciekawy przykład wczesnej radiofonii ze Szwecji. Odbiornik został wyprodukowany około 1930 roku przez firmę Stern & Stern, znaną z marki Concerton. To radio pochodzi z czasów, gdy odbiorniki lampowe dopiero zdobywały popularność w europejskich domach, a ich konstrukcja często łączyła funkcjonalność z bardzo charakterystycznym wzornictwem.

W konstrukcji zastosowano 4 lampy elektronowe:
• E442
• E428
• C443
• DW2X

Radio pracowało jako odbiornik reakcyjny typu TRF z reakcją, umożliwiając odbiór fal średnich i długich. W tamtym okresie takie rozwiązania były bardzo popularne – zapewniały wysoką czułość przy stosunkowo prostej budowie.

Obudowę wykonano z drewna, a całość zamknięto w charakterystycznej skrzynkowej formie typowej dla przełomu lat 20. i 30. Wbudowany głośnik magnetyczny miał średnicę aż 31,5 cm, co było imponującym rozwiązaniem jak na tamte czasy.

Ciekawostką jest nietypowy system zmiany napięcia zasilania. Odbywał się on poprzez przełożenie metalowych płytek przy gnieździe zasilania, co blokowało możliwość podłączenia odbiornika do niewłaściwego napięcia. To rozwiązanie pokazuje, jak dużą uwagę przykładano już wtedy do bezpieczeństwa użytkownika.

Marka Concerton była jednym z ważniejszych szwedzkich producentów radioodbiorników okresu międzywojennego. Firma Stern & Stern została założona w 1922 roku przez braci Johna i Oscara Sternów, a początkowo zajmowała się importem części oraz akcesoriów technicznych. Z czasem przedsiębiorstwo rozpoczęło własną produkcję radioodbiorników i zdobyło sporą popularność na rynku skandynawskim.
---
Stowarzyszenie Pentoda – radiotechnika z dawnych lat
📻 Ocalamy historię radioodbiorników i dzielimy się pasją do dawnej techniki lampowej

🌐 Strona internetowa: www.pentoda.pl
📹 YouTube: youtube.com/
📷 Instagram: .radio
💗 Wesprzyj nas na Zrzutka.pl: zrzutka.pl/dt8muv

09/05/2026

Szwedzka elegancja i technika lat 30. – Concerton V64

Model Concerton V64 to ciekawy przykład skandynawskiej myśli radiotechnicznej z połowy lat 30. Produkowany w 1934 roku przez firmę Stern & Stern w Sztokholmie, łączy w sobie nowoczesne jak na swoje czasy rozwiązania z prostą, ale elegancką formą.

Radio wyposażono w 5 lamp elektronowych: AK1, AF2, E444S, E443H oraz 506. To zestaw typowy dla ówczesnych superheterodyn, zapewniający stabilny odbiór i dobrą selektywność.

Obudowa wykonana została z drewna i utrzymana w formie wysokiego odbiornika stołowego. Wymiary około 40 × 43,5 × 24 cm oraz masa aż 16 kg pokazują, że mamy do czynienia z solidną konstrukcją.

Concerton V64 to klasyczna superheterodyna z 7 obwodami strojeniowymi, pracująca w zakresach fal długich i średnich. Urządzenie było przystosowane do zasilania prądem zmiennym w szerokim zakresie napięć, co zwiększało jego uniwersalność.

To radio pokazuje, jak szybko rozwijała się technika odbiorników w latach 30. – od prostych konstrukcji do dopracowanych superheterodyn o coraz lepszych parametrach.
---
Stowarzyszenie Pentoda – radiotechnika z dawnych lat
📻 Ocalamy historię radioodbiorników i dzielimy się pasją do dawnej techniki lampowej

🌐 Strona internetowa: www.pentoda.pl
📹 YouTube: youtube.com/
📷 Instagram: .radio
💗 Wesprzyj nas na Zrzutka.pl: zrzutka.pl/dt8muv

04/05/2026

Od tego zaczęło się radio.

4 maja 1874 roku w Pittsburghu urodził się Frank Conrad amerykański inżynier i wynalazca, autor około 200 patentów. Jeden z pionierów radia, jako pierwszy prowadził stałą amatorską rozgłośnię radiową, projektant nadajnika pierwszej licencjonowanej stacji radiofonicznej KDKA (znak wywoławczy).

W wieku 16 lat rozpoczął pracę w firmie Westinghouse jako pomocnik mechanika. Szybko zaczął awansować aż do stanowiska głównego inżyniera w zakładach w East Pittsburghu.

· W 1912 i zbudował odbiornik odbierający oficjalne sygnały czasowe Obserwatorium Marynarki US Navy, transmitowane co wieczór przez stację NAA w Arlington.

· W 1916 otrzymał licencję umożliwiającą mu budowę własnego amatorskiego nadajnika radiowego. Otrzymał znak wywoławczy 8XK, który później stał się nazwą jego stacji radiowej.

· W kwietniu 1917 działalność radioamatorów została wstrzymana (ze względu na wojnę) Conrad otrzymał specjalne zezwolenie i testował sprzęt wojskowy. Westinghouse rozpoczął produkcję lamp elektronowych dla wojska, a Conrad zaprojektował dla US Army nadajnik radiowy SCR-69 i odbiornik SCR-70.

· W 1919 roku zakaz amatorstwa został zniesiony i Conrad stał się jednym z najbardziej znanych amatorów w kraju.

W tym roku, aby oszczędzić sobie głosu po niekończących się godzinach mówienia do mikrofonu, zamienił go na gramofon i odtwarzał płytę muzyczną przez radio.

Zainteresowanie programami muzycznymi Conrada było tak duże, że zapowiedział swoim słuchaczom, że ustanowi regularny harmonogram muzycznych „audycji” dwa razy w tygodniu.

Bezpośrednim efektem pracy Conrada było powstanie komercyjnej stacji radiowej KDKA (licencję radiową uzyskała 27 października 1920), ale każda stacja radiowa, każda stacja telewizyjna – cały przemysł nadawczy – zawdzięcza swoje istnienie koncepcji nadawania, którą Conrad wprowadził w swoim małym warsztacie garażowym w Wilkinsburgu.

I jeszcze opowieść, którą przytoczył Si Steinhauser w artykule w Pittsburgh Press z 1970 roku o Franku Conradzie.

Starszy pan [Conrad] pojechał do Londynu na konferencję światowych inżynierów elektryków. Zabrał ze sobą domowej roboty odbiornik radiowy zbudowany w małej walizce. Tam, w swoim pokoju w Grosvenor House, poprosił wielkiego Marconiego o zbadanie odbiornika i oszacowanie, z jakiej odległości może on odebrać audycję. Marconi przyjrzał się uważnie odbiornikowi, wzruszył ramionami i powiedział: „ Można odebrać dźwięk z odległości 15 mil”.

Mały staruszek sięgnął do kieszeni spodni, wyciągnął szpulę zwykłego miedzianego drutu, przymocował jeden koniec do bolca antenowego, wyrzucił szpulę przez okno, żeby ją rozwinąć, włączył odbiornik i odebrał sygnał KDKA, oddalonej o ponad 3000 mil.

Frank Conrad zmarł 11 grudnia 1941 roku.

Dla zainteresowanych podaję źródła z których można się dowiedzieć więcej o Franku Conradzie i jego, pierwszej na świecie, stacji KDKA.

https://www.google.com/search?q=Frank+Conrad&oq=fr&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqEAgAEEUYExgnGDsYgAQYigUyEAgAEEUYExgnGDsYgAQYigUyCAgBEEUYJxg7MgYIAhBFGDkyCggDEAAYsQMYgAQyCggEEAAYsQMYgAQyBggFEEUYPDIGCAYQRRg8MgYIBxBFGD3SAQgzMjk4ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&ie=UTF-8 =ive&vld=cid:c5f32cb5,vid:yz4Cw4z80I8,st:0

https://pittsburghantiqueradiosociety.org/100-years-of-broadcasting-frank-conrad-george-westinghouse/1026-2/

https://en.wikipedia.org/wiki/KDKA_(AM)

https://en.wikipedia.org/wiki/Frank_Conrad

Zamieszczone zdjęcie Franka Conrada z 1921 r. znajduje się w domenie publicznej w Stanach Zjednoczonych, zostało opublikowane (lub zarejestrowane w Urzędzie ds. Praw Autorskich Stanów Zjednoczonych ) przed 1 stycznia 1931 r.

02/05/2026

Małe radio, wielka prostota – Piccolo C541

Piccolo C541 radio to jeden z najbardziej minimalistycznych odbiorników początku lat 50. Ten niewielki model szwedzkiej marki Scaniavox został zaprojektowany jako prosty lokalny odbiornik – bez zbędnych dodatków, za to maksymalnie funkcjonalny w swojej roli.

Lampy elektronowe
Radio wykorzystuje 4 lampy: UY41, UL41, UF41 oraz UBC41 . To typowy zestaw dla prostych odbiorników uniwersalnych z tego okresu.

Obudowa i konstrukcja
Kompaktowa obudowa wykonana była z bakelitu i występowała w wielu wariantach kolorystycznych – od klasycznego brązu po bardziej nietypowe barwy, jak czerwony czy zielony . Prosta forma i niewielkie rozmiary czyniły z niego idealny odbiornik „do kuchni” lub małego pokoju.

Układ odbiornika
Piccolo C541 to tzw. lokalny odbiornik jednokanałowy – przystosowany do odbioru jednej, wcześniej ustawionej stacji. Strojenie odbywało się… śrubokrętem, a użytkownik miał do dyspozycji jedynie włącznik i regulację głośności . To skrajny przykład uproszczenia konstrukcji.

Ciekawostki
Model był sprzedawany również pod innymi nazwami (np. Champion Piccolo) i cieszył się sporą popularnością – pozostawał w sprzedaży aż do połowy lat 50. . W czasach swojej premiery kosztował około 110 koron szwedzkich, co czyniło go przystępnym urządzeniem dla szerokiego grona odbiorców .
---
Stowarzyszenie Pentoda – radiotechnika z dawnych lat
📻 Ocalamy historię radioodbiorników lampowych i dzielimy się pasją do dawnej techniki lampowej

🌐 Strona internetowa: www.pentoda.pl
📹 YouTube: youtube.com/
📷 Instagram: .radio
💗 Wesprzyj nas na Zrzutka.pl: zrzutka.pl/dt8muv

25/04/2026

SABA 357WKH – niemiecka precyzja tuż przed burzą

Model 357WKH to jeden z odbiorników produkowanych tuż przed wybuchem II wojny światowej – pochodzi z lat 1939–1940 i świetnie pokazuje poziom niemieckiej inżynierii radiowej tamtego okresu. To solidne, duże radio stołowe, które łączy elegancki wygląd z dopracowaną konstrukcją techniczną.

Lampy elektronowe
Odbiornik wykorzystuje 4 lampy: ECH11, EBF11, ECL11 oraz AZ11. To klasyczny zestaw dla superheterodyn z końca lat 30., zapewniający stabilną pracę i dobrą selektywność.

Obudowa
Radio zamknięto w dużej, drewnianej obudowie o wymiarach około 530 × 380 × 290 mm. Klasyczna forma „stołowa” o niskim profilu i sporych gabarytach podkreśla jego reprezentacyjny charakter.

Układ odbiornika
SABA 357WKH to superheterodyna z częstotliwością pośrednią 487 kHz. Odbiornik obsługuje fale długie, średnie i krótkie, co w tamtym czasie czyniło go uniwersalnym centrum domowej łączności radiowej.

Ciekawostki i uwagi
Model ten występował w kilku wariantach (m.in. różne wersje obudów i oznaczeń, jak WK/WKP/WKH). Charakterystyczną cechą była regulowana szerokość pasma – rozwiązanie pozwalające użytkownikowi dopasować selektywność odbioru do warunków.
---
Stowarzyszenie Pentoda – radiotechnika z dawnych lat
📻 Ocalamy historię radioodbiorników i dzielimy się pasją do dawnej techniki lampowej

🌐 Strona internetowa: www.pentoda.pl
📹 YouTube: youtube.com/
📷 Instagram: .radio
💗 Wesprzyj nas na Zrzutka.pl: zrzutka.pl/dt8muv