09/02/2026
🌍 ලංකාව ඉන්දියාවෙන් වෙන්වීමට පෙර අපේ වනාන්තර කෙබඳුද? (පරිසර ඉතිහාසයේ සැඟවුණු කතාවක්)
මීට වසර මිලියන ගණනකට පෙර, ශ්‍රී ලංකාව කියන්නේ ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයටම සම්බන්ධ වෙලා තිබුණු "ගොන්ඩ්වානා" මහාද්වීපයේ කොටසක්. එදා අපේ රටේ වැවුණු ශාක අද අපි දකින ඒවට වඩා ගොඩක් වෙනස්.
අද අපි බලමු ලංකාව තනි දූපතක් වෙන්නත් කලින් ඉඳන් අපේ පසට උරුමකම් කියන "පැරණිතම ශාක" කිහිපයක් ගැන:
🌳 1. හොර කුලයේ දැවැන්තයෝ (Dipterocarpaceae): ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ අද අපි දකින "හොර" සහ "බූ-හොර" ගස්වල ඉතිහාසය වසර මිලියන 60කට වඩා පැරණියි. මේවා ආසියානු මහද්වීපයටත් කලින් ඉඳන් මේ භූමියේ පැවතුණු ශාක පවුලක්.
🌿 2. ජීවී ෆොසිලය - මදුරු ශාකය (Cycas): ඩයිනෝසරයන් පවා පෘථිවියේ රජ කරපු යුගයේ ඉඳන් නොවෙනස්ව පවතින ශාකයක් තමයි මදුරු ශාකය. ලංකාව ඉන්දියාවෙන් වෙන් වෙන්නත් කලින් වියළි කලාපයේ මේවා බහුලව දකින්න ලැබුණා.
🌲 3. ගස් මීවන (Tree Ferns): අතීතයේ ලංකාව සහ ඉන්දියාව යා කරපු ගොඩබිම් පාලම හරහා ව්‍යාප්ත වුණු මේ ශාක, එදා අපේ කඳුකරය අතිශය තෙතමනය සහිත වැසි වනාන්තරයක් බවට පත් කරලා තිබුණා. අද සිංහරාජයේ දකින ගස් මීවන ඒ අතීත උරුමයේ නටබුන්.
ඇයි මේවා ගැන අපි දැනගන්න ඕනේ? 🤔 ලංකාව ඉන්දියාවෙන් වෙන්වීමත් එක්ක මේ ශාක හුදකලා වුණා. ඒ නිසා තමයි අද ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ ශාකවලින් 60%කට වඩා ලෝකේ වෙන කොහේවත් නැති "ආවේණික" ශාක බවට පත් වුණේ.
✨ අතීත හෙළදිවේ පාරිසරික රහස් සොයා යන ගමනට අදම අප හා එක්වන්න!
ඔබේ ගෙවත්තේ තවමත් තියෙන පැරණිම ගස මොකක්ද? Comment එකක් දාන්න
👉 Follow Us: Eco-History Sri Lanka 🌿🐘
