07/09/2026
ការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដុល្លារ (Dedollarization) និងការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលនៅកម្ពុជា រៀបចំឡើងជាយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះសំខាន់ៗ៖
១. វិធានការផ្នែកគោលនយោបាយ និងបទប្បញ្ញត្តិ
* តម្រូវការបង់ពន្ធ និងសេវាសាធារណៈជាប្រាក់រៀល៖ តម្រូវឲ្យការបង់ពន្ធ ថ្លៃទឹក ភ្លើង និងសេវារដ្ឋបាលទាំងអស់ត្រូវធ្វើឡើងជាប្រាក់រៀល ១០០%។
* ការកំណត់ថ្លៃទំនិញជាប្រាក់រៀល៖ បន្តពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់តម្រូវឲ្យហាង ទំនិញ និងអាជីវកម្មទាំងអស់បិទស្លាកតម្លៃទំនិញ/សេវាកម្មជាប្រាក់រៀល។
* ការបើកប្រាក់បៀវត្សរ៍ជាប្រាក់រៀល៖ លើកទឹកចិត្ត ឬតម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនបើកប្រាក់ខែជូនបុគ្គលិកជាប្រាក់រៀល (យ៉ាងហោចណាស់មួយផ្នែក) ដូចដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើចំពោះមន្ត្រីរាជការ។
២. ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទូទាត់ និងបច្ចេកវិទ្យា
* ពង្រីកប្រព័ន្ធបាគង (Bakong)៖ បន្តអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលឲ្យកាន់តែងាយស្រួល និងរហ័ស តាមរយៈការប្រើ QR Code (KHQR) ដែលសម្រួលដល់ការទូទាត់ជាប្រាក់រៀលដោយមិនចាំបាច់កាន់ក្រដាសប្រាក់។
* កាត់បន្ថយថ្លៃសេវាប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀល៖ កំណត់កម្រៃសេវាផ្លាស់ប្តូរ ឬទូទាត់តាមធនាគារជាប្រាក់រៀលឲ្យទាបជាង ឬឥតគិតថ្លៃ ប្រៀបធៀបនឹងប្រាក់ដុល្លារ។
៣. វិធានការផ្នែកធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ
* អត្រាការប្រាក់ និងប្រាក់បម្រុងកាតព្វកិច្ច៖ បន្តកំណត់អត្រាប្រាក់បម្រុងកាតព្វកិច្ច (Reserve Requirement) សម្រាប់ប្រាក់កម្ចីជាដុល្លារឲ្យខ្ពស់ជាងប្រាក់រៀល ដើម្បីលើកទឹកចិត្តឲ្យធនាគារបញ្ចេញកម្ចីជាប្រាក់រៀលច្រើនជាង។
* ការផ្តល់កម្ចីជាប្រាក់រៀល៖ រក្សាបទប្បញ្ញជាប្រចាំដែលតម្រូវឲ្យគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុត្រូវមានឥណទានជាប្រាក់រៀលយ៉ាងហោចណាស់ ១០% នៃផលប័ត្រកម្ចីសរុប និងអាចដំឡើងភាគរយនេះជាលំដាប់។
៤. ការបង្កើតស្ថិរភាព និងទំនុកចិត្ត
* ការគ្រប់គ្រងអតិផរណា និងអត្រាប្តូរប្រាក់៖ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាត្រូវបន្តរក្សាអតិផរណាឲ្យនៅទាប និងរក្សាអត្រាប្តូរប្រាក់រៀលឲ្យមានស្ថិរភាព ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តដល់ប្រជាជនក្នុងការកាន់កាប់ប្រាក់រៀលរយៈពេលវែង។
* ការអប់រំ និងការផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញ៖ ផ្សព្វផ្សាយពីអត្ថប្រយោជន៍ជាតិ និងស្មារតីស្នេហាជាតិក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់សង្គមដែលធ្លាប់តែនិយមប្រាក់ដុល្លារ។
ការកាត់បន្ថយនេះមិនអាចធ្វើឡើងដោយបង្ខំភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើឡើងតាមសម្រួល និងជាជំហានៗ ដើម្បីជៀសវាងការប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគទុនបរទេស។
