ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმი თავდაპირველად, როგორც სასკოლო მუზეუმი დაარსდა 1908 წელს პუშკინის სახელობის საქალაქო სასწავლებელთან არსებული საბავშვო მუზეუმების ბაზაზე. მუზეუმის გამგედ 1908 წლის პირველი ოქტომბრიდან დაინიშნა ამავე სასწავლებლის მასწავლებელი ნიკოლოზ გომონი. 1924 წელს მუზეუმი მოათავსეს ერთსართულიანი ხაზინის შენობაში.
1939 წლიდან მუზეუმი ეწევა სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას, მას შემ
დეგ რაც მუზეუმმა დაიწყო ექსპედიციები აჭარის მასშტაბით და თავი მოუყარა ნამდვილ სამუზეუმო ნივთიერ მასალას.
2005 წლიდან მუზეუმი ხარიტონ ახვლედიანის სახელს ატარებს. მუზეუმში დაცულია 180000-მდე ექსპონატი - უნიკალური ნივთები, კოლექციები, ფოტოები, ხელოვნების ნიმუშები, ხელნაწერი და დოკუმენტური მასალა, აჭარის ფლორისა და ფაუნის ამსახველი ექსპონატები. მნიშვნელოვანია მუზეუმის ფონდში დაცული წერილობითი წყაროები, დაახლოებით 6000-მდე ერთეული, მათ შორისაა მსოფლიო მნიშვნელობის ხელნაწერები და უნიკალური წიგნადი ფონდი.
______________________________________
The museum named Khariton Akhvlediani was originally founded as a school museum in 1908 on the basis of the children's museums at the city school named Pushkin. On October 1, 1908, the teacher of the same school, Nikoloz Gomon, was appointed to the board of the museum. Since 1939, the museum has been engaged in scientific-research work, after the museum started expeditions throughout Adjara and collected real museum materials. The museum is being called Khariton Akhvlediani since 2005. About 180,000 exhibits are preserved at the museum - unique items, collections, photographs, works of art, manuscripts and documentary materials, exhibits depicting the flora and fauna of Adjara. The written sources preserved at the museum fund are important, about 6,000 items, including manuscripts of world importance and a unique book fund.